افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

«
»

د ډيورنډ مساله بیا راپورته کېدل؛ آیا معامله روانه ده ؟

وروسته له هغې چې څو ورځې وړاندې د غبرګولي په ۲۹ مه نېټه د افغانستان د ملي امنيت د شورا د سلاکار محمد حنيف اتمر په مشرۍ پلاوی پاکستان ته ولاړ؛ په ټولنيزه ميډياوو کې د ځینو مغرضو کړيو لخوا د ډيورنډ فرضي کرښې اړوند يو بې بنسټه خبر لاس په لاس کيږي چې محمد حنيف اتمر په خپل سفر کې له پاکستان سره د ډيورنډ کرښه د پولې په توګه په رسميت پېژندلې ده. دا خبر د پاکستانۍ ډان ورځپاڼې په حواله خپور شوی دی چې وروسته په خپله د يادې ورځپاڼې لخوا رد او جعلي اعلان شو. ډان ورځپاڼې وليکل چې دوی پورې تړل شوی هغه خبر ناسم او جعلي دی چې په کې لیکل شوی چې د افغانستان د ملي امنیت شورا سلاکار حنیف اتمر د پاکستان د پوځ لوی درستیز جنرال قمر جاوېد باجوه سره په وروستۍ لیدنه کې ډیورنډ کرښه “په رسمیت پېژندلې ده.

دغه خبر د افغانستان د ملي امنيت شورا هم تکذيب او جعلي بللی دی او زياته کړې يې ده، د دې موضوع د روښانتيا په موخه ليکو، چې پاکستان ته د لوړ پوړي امنيتي پلاوي د وروستي سفر پر مهال له ښاغلي جنرال باجوه سره نه کومه ليدنه او ملاقات شوی او نه هم د ډيورنډ د فرضي کرښې په مورد له نوموړي یا کوم بل چا سره کومه خبره شوې ده. د ملي امنیت شورا په خبرپاڼه کې راغلي چې د ډيورنډ د فرضي کرښې موضوع د افغانستان په ټول ملت پورې اړه لري او هيڅ حکومت حق نه لري چې پر دې موضوع حتی خبرې وکړي.

اوس سره له دې چې د قضيې دواړو اړخونو ياد خبر جعلي او د دروغو بللی نو بيا ولې دغه موضوع په رسنۍ کې راپورته کيږي؟

څوک دي چې د ډيورنډ مساله راپورته کوي او په اوسني وخت کې يې له رسنيز کولو څخه هدف څه دی؟

که څه هم له پخوا راهيسې دلته په افغانستان کې  ايران ، پاکستان او ځینې نورو هېوادونو ځينې کړۍ ګمارلي چې د ډيورنډ فرضي کرښې د رسميت لپاره کار وکړي، خو په وروستيو کې چې د سولې د هڅو په نتيجه کې د ولس او حکومت تر منځ واټن راکمېدونکی دی نو دغو کړیو خپلو تخريبي هڅو ته زور ورکړی دی. دغه کړۍ د درېيو اهدافو لپاره په اوسني وخت کې د ډيورنډ مساله راپورته کړې ده.

  • د حکومت د سولې هڅو ننګول
  • د ولسمشر او د ملي امنيت د شورا سلاکار تخريبول
  • د حکومت پر ضد د خلکو غبرګون راپارول

په وروستيو څو مياشتو يا که ووايې يه وروستۍ مياشت کې چې حکومت د سولې لپاره څومره کار کړی دی؛ د افغانستان تېرو حکومتونو په تېرو شپاړسو کلونو کې هم نه دی کړی. په وروستيو مياشتو کې چې ولسمشر غني په کور دننه او د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر له هيواده د باندې د سولې لپاره څومره کارونه ترسره کړي دي؛ تېرو حکومتونو په خپلو ټولو دورو کې نه دي ترسره کړي.

ولسمشر غني په کور دننه د افغانستان د جنګ په اړه د عالمانو فتوا برابره کړه چې په دې سره یې له وسله والو طالبانو څخه په افغانستان کې د خپلې جګړې دليل او جواز واخيست. په کور دننه يې وسله والو طالبانو ته داسې وړانديزونه وکړل چې له طالبانو څخه يې د رد لپاره ځوابونه ورک کړل او همدا دليل دی چې تر اوسه طالبانو د ولسمشر غني د سولې وړانديزونو ته په خلص ډول د رد ځواب نه دی ورکړی. که ووايو چې د رد لپاره دليل نه لري نو مبالغه به مو نه وي کړي.

همدا ډول له هيواده د باندې بيا د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر د سولې لپاره پراخې هڅې وکړې، په وروستيو مياشتو کې يې په همدې موخه هغه هيوادنو ته هم سفرونه وکړل چې د افغانستان په مساله کې ښکېل دي. آن تر دې چې له وسله والو طالبانو سره د اختر په درې ورځو کې د اوربند مساله هم پاکستان ته د محمد حنيف اتمر په وروستي سفر کې ياده شوې وه او پاکستان له طالبانو غوښتي و چې له افغان حکومت سره موقت اوربند وکړي.

اوس ځينې کړۍ چې په سوله کې خپل سياسي مرګ ویني او د سولې مخالفين دي نو هڅه کوي چې له بېلابېلو لارو د سولې دغه هڅې وننګوي او د سولې په اړه د ولس فکر بل لور ته واړوي. دغه کړۍ اوس د ډيورنډ فرضي کرښې مساله ځکه راپورته کوي چې حساسيت او پر وړاندې يې د خلکو غبرګون زیات دی. اوس دغه کړۍ په دې خاطر چې هم د سولې هڅې وننګوي، هم ولسمشر غني د کارونو خنډ شي او هم دننه په حکومت کې د ملي امنيت شورا سلاکار محمد حنيف اتمر تخريب کړي؛ د اتمر په لاسونو د ډيورنډ کرښې د رسميت خبر ورکوي. په داسې حال کې چې اصلاً د ډيورنډ په اړوند خبرې کول آن د حکومتونو له صلاحيته هم پورته کار دی او يواځې د کرښې دواړو غاړو ته ولسونه يې د سرنوشت په اړه پرېکړه کولی شي.

لیکنه : خوشحال آصفي