فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

د پاکستان نوې لوبه

په داسې حال كې چې هند غواړي نوي ډیلي ته د ولسمشر غني د سفر په لړ کې افغانستان ته نوره پوځي مرسته اعلان کړي؛ افغان طالبانو له هنده وغوښتل چې د افغانستان حکومت ته وسلې او جنګي څرخکې ورنه کړي. طالبانو په یوه خبرپاڼه کې ويلي «اسلامي امارت دا اقدام په کلکو ټکو غندي، دا ډول اقدامات به د دوو هیوادونو د ولسونو ترمنځ بې باوري زیاته کړي او د اړیکو د لا زیاتې خړپړتیا سبب شي.» دا خبر پاکستانۍ ورځپاڼې ډيلي ټايمز خپور کړی او د طالب وياند زبيح الله مجاهد له خولې وايې «د کابل له حکومت سره د وژونکو وسلو مرسته زموږ د هیواد له خلکو سره دوستي نه بلکې د بهرنیو تر ملاتړ لاندې جنایتکارې ډلې ملاتړ ګڼل کېدای شي او په زغرده زموږ له خلکو سره دښمني ده.»

هند په دې ورستیو کې د افغانستان پوځ ته څلور ام ۲۵ هلیکوبترې ورکړې چې د افغان ځواکونو سره د هغوي په ځمکنیوو عملیاتو کې مرسته وکړي. دغه راز هند هرکال د افغان ملي امنیتي ځواکونو په سلګونو سرتیري په خپلو پوځي اکاډمیوو کې روزي. همداشان ټاکل شوې چې هند نوي ډیلي ته د ولسمشر غني د سفر په لړ کې افغانستان ته نوره پوځي مرسته هم اعلان کړي. ويل کيږي د افغانستان له لوري د هند حکومت ته د نویو وسلو لیست، چې اضافي څرخکې، درانه وسایط، زغرګاډي او پُرزې پکې شاملې دي، سپارل شوی دی. هند مخکې لا ویلي چې د افغانستان د حکومت له لوري د غوښتل شویو وسلو لویه برخه به دغه هیواد ته ورکړي.

اوس پوښتنه دا ده چې وسله والو طالبانو څنګه له افغان حکومت سره د هندوستان له پوځي مرستې سره غبرګون وښود؟

پر افغانستان د تاريخي دښمن له خوا تپل شوې جګړه لا نوره هم پسې اوږده شوې او افغان ولس نږدې هره ورځ د دې جګړې قرباني وركوي، د افغانستان د پرمختګ دښمنان هڅه کوی چې دلته د جګړې ډګر تود وساتي او دوی ترې خپلې مستقيمې او غير مستقيمې ګټې ترلاسه کړي. د غه کړيو د افغان وژنې جګړه کله د مجاهد په نامه ، کله د طالب په نامه او کله د داعش په نامه پر مخ بيولې ده. تاريخ ثابته کړې چې د دغو اورپکو تر شاه د نورو استخباراتي کړيو تر څنګ د پاکستاني پوځ او استخباراتو لوی لاس دی. پاکستان په مستقيمه توګه دغه جګړه له پاکستانه رهبري کوي او هره ورځ د لسګونو افغانانو ژوند اخلي. په تير کې مجاهد او اوس طالب او داعش د آی ايس آی غلامان دي. دوی ته چې د پاکستان لخوا هر امر کيږي؛ دوی يې پرته له ځنډه عملي کوي. په ټوله کې ويلای شو چې د اوسمهال د طالب په خوله کې د پاکستان ژبه ده. پاکستان چې ورته هر څه وايې دوی يې ترسره کوي.

اوس چې له افغانستان سره د پوځي مرستو ورکولو په غبرګون کې وسله والو طالبانو له هنده غوښتنه کړې چې افغان حکومت سره پوځي مرسته ونه کړي؛ د دې تر شا هم د پاکستان لاس دی. ځکه د کابل ـ ډهلي اړيکې تر بل هر وخت اوس ډيرې نيږدې شوي او پاکستان له دغې حالته ډیر ځوريږي. طالب خو د افغان وژنې لپاره د پاکستان پخوانۍ پروژه ده، دوی د پاکستان د استخباراتو د سازمان سره نيږدې اړیکې لري او د هغوي څخه هدایت اخلي. اوس چې پاکستان د افغان ـ هند له نيږدې اړيکو  کړيږي؛ نو غواړي له افغان حکومت سره بله لوبه وکړي او د خپل غلام طالب په مرسته له افغانستان سره د هندوستان د پوځي مرستو مخنيوی وکړي.

که طالبانو له هندوستانه له افغانستان سره د پوځي مرستو د نه ورکولو خبر د پاکستان په اشاره او لارښوونه نه وي کړی نو بیا طالبان ولې خپله اعلاميه پاکستاني رسنيو ته استوي؟ د قضيې اړخونه خو افغانستان او هندوستان دي؛ طالبانو ولې خپله اعلاميه هندي يا افغان رسنيو ته نه استوله؟ همداشان د طالبانو اړوند خبرونه تر ډیره نور لوی نړيوال خبري اژانسونه لکه رويټرز او الجزيره نشروي؛ دوی ولې دغو اژانسونو ته خپله اعلاميه نه استوله چې پاکستاني رسنيو ته يې ورکوله؟

د پاکستاني رسنيو لخوا د وسله والو طالبانو د يادې اعلاميې خپرول همدا په ډاګه کوي چې طالبانو هيڅکله په خوښه او زړه له افغانستان سره د هندوستان د پوځي مرستو په مقابل کې غبرګون نه دی ښودلی بلکې د پاکستان په اشاره يې ياد کار ترسره کړی دی.

لیکنه : خوشحال آصفي