فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

د سالک صیب د ناول (پاتې شه باران دی) په اړه


استاد اسدالله غضنفر وایې: ځیني کتابونه په بیا بیا لوستلو یا ویلو ارزي. زه فکر کوم د ښاغلی سالک صیب ناول چې (پاتې شه باران دی) نومیږي یو د هغو کلاسیکو ناولونو او کتابو له ډلې دی چې په بیا بیا لوستلو ارزي. ناول په اصل کې د پښتنې ټولنې د مینې په اړه ذهنیت ته له یوه فطري اړخه نظر اچوي او وړاندې د دوو ماتو زړنو کیسګۍ کوي چې د دوي د مینې د سفر قافله له کومه او څنګه پيلیږي. وروسته په ناول کې کیسه بیا نوره هم خوږیږي؛ خو د ناول پای په یوه دردمنه او نه زغمیدونکې تراژدۍ باندې ختمیږي. کیسه اساسا د سوو زړونه ده چې څنګه د مینې خزان یې د امید او هیلو پاڼې د نامالوم لوری په خوا وړي او څه راز یې برخه لیک د نور په لاس ټاکل کیږي او لنډه څنګه یې احساسات او عواطف د نورو د پریکړو ښکار کیږي. ښاغلی سالک صیب چې په ریښیتا یو نازک خیال او ژورخیال شاعر او لیکوال دی له خپل تحت الشعوره داسې واقعیتونه ته ګوته اوږدوي چې تل یې زمونږه ټولنه پر وړاندې مصممه ده. سالک صیب په خپل هسک احساس داسې د غزن د زړه له ګړنګونو او خوړنو انځورګرۍ او عکاسي کوي چې د هر سوي او مات زړه پري تسل کیداي شي. د کیسې د لوړې محتوا چې په شاعرانه مزاج لیکل شوي ترڅنګ، د لنډیو او شعرونه کارونه هغه څه دې چې ناول بی نظیره کوي او د لوستونکو پام نور هم ځانته را اړوي. یوه بله نادره ځانګړتیا چې دا کیسه یې لري هغه د تشبيه (ورته والى) کارونه ده چې داسې یو پرګراف به په تول ناول کې پیدا نشي چې په هغه کې دوه یا درې تشبیه نه وي کارول شوي. د مطالعې له نظره د تصویري ژبې کارونه او تصویریزو کلمو کارول د ذهن سره مرسته کوي تر څو مطالب او مفاهیم تل پاتی په لاشعور کې وساتې. 
په پای کې باید ووایم چې دا ناول هغه پښتو کلاسیک ناول دی چې له خپل وخته به پیړۍ پيړۍ د خلکو په زړنو حکومت کوي او د قلبونو په تل کې به تل پاتی پاتې وي. د لوړ تخیل خاوند قدرمن سالک صیب ته د لوی څښتن تعالی څخه د لاسعادت، ځلا، او سرلوړۍ هیله کوم، خدای تعالی دې دده ستوری زمونږ د پښتو ادب په بوستان کې جاویدانه او ځلانده لري.

خلیل الله توحیدیار ساپی