مرکه

له ښاغلي (عبدالملک پرهیز) سره د نړېوال ادبي ښوونځی اکسپرسیونیسم…

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور…

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در…

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی…

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را…

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو،…

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د…

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار…

چه ارزان فروختند!

امین الله مفکر امینی                        2026-22-01! چه ارزان فروختند مردمِ دانـــــای  میهن ما را…

پاسخ به سیاه‌مشق آقای انجنیر کمال بهادری (نامی بی‌هویت که…

درباره‌ی مسئولیت جمعی، نقد سیاسی و ضرورت عبور از فردمحورینوشته‌ی…

چرنیشفسکی نیکولای گاوریلوویچ

ترجمه. رحیم کاکایی پ. ا. نیکولایف.  بخش یکم نیکولای گاوریلوویچ چرنیشفسکی در ۱۲…

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز…

وحدت به‌مثابه پراتیک تاریخی

بازخوانی تیوریک نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک…

یادنامهٔ دکتورعبدالسلام آثم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ در روزگاری که تاریخ کشورما مشحون از رخ داد های…

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با…

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت…

بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان

افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین مراحل تاریخ معاصر…

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر…

گزارش از جریان نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح…

           نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا…

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان …

د تصوف او عرفان په تړاو مرکه‎

له ښاغلي پوهاند محمد بشیر دودیال سره، چې د علم،…

نمک شناسان!

امین الله مفکر امینی                     2026-15-01! دوستش میدارم آنــرا کزاعمــــاقی قلبی  مملو زمهــــرش دوستم بــــدارد  بسی…

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس…

«
»

   دې ته مثبت بدلون وایي  

محمدآصف خواتی

څو ورځې مخکې مې په هالندکې  دیوه پیلوټ ملګري دزوی  په واده کې ګډون وکړ۰هلته مې دخپل ژوند د سختواوهمدارازدخوږوشیبویو شمیرپخواني ملګري ولیدل ،په لیدو یې ډیر خوښ اود مجلس څخه مې پوره خوندواخیست ۰ دواده دخوښیوډکومراسموته غوڅ اکثریت پوځیان رابلل شوي وو داځکه چې دزوم اوناوې پلرونه دواړه پخواني افسران وو۰ څرنګه چې زموږ په ودونوکې له پخوا څخه دمستوسندروسربیره ملي اتڼ دودګرزیدلی دۍ سندرغاړي په واده کې دګډون کونکوپخوانیو پیلوټانوڅخه هیله وکړه چې په ملي اتڼ سره دواده د خوښیوډکوشیبوته لانوره خوښي ډالۍ کړي۰ ددې اعلان وروسته  دپاخه عمرخاوندان پیلوټان چې ظاهرآ خوښ بریښیدل خوافسردګي یې په څیرو کې دپټیدو نه وه دسندرغاړي مخې ته راغلل، شمیریې دلسوتنوشاه اوخواه وو ،په یوه کتارکې ودریدل اوملي اتڼ یې پیل کړ۰ وروورونورو ګډونوالو داکتار لاپسې اوږدکړ۰ ددې اتڼ دسترګووړ برخه دهیواددپخواني پوځ هغه  پوځیان ووچې دتیرې پیړۍ په اویایمواواتیایموکلونو کې دپاکستان اوایران څخه درالیږل شووجنګیالیو په وړاندې جنګیدل۰ کله چې داتڼ مخکښو پیلوټانو د ملي اتڼ مختلف حرکتونه ترسره کول ماته دجلال آباد په جګړه کې دهغوی هغه مانورې او حرکتونه راپه یادشول چې دې زړورو هوابازانو په پاکستاني ملیشو، عربو ترهګرو اود هغوی په افغان ملګروترسره کول  او هغوی یې ځپل۰ ددې پیلوټانو اونوروافغان پوځیانو دمیړانې اوسرشندنو له برکته و چې  دپاکستاني جنرالانو هغه نخښه داوبو ځک شوه چې موخه یې د جلال آباد نیول اوهلته د آی ایس آی پواسطه دجوړوشووتنظیمونو د حکومت اعلانول و۰  داتڼ دختمیدو وروسته چې هرڅوک خپلو ځایونوته لاړل اومیدان تش پاتې شو ماته دهیواددهوايي ځواکونو هغه ۴۵۰ شکاري، بمبارد ،ترانسپورتي الوتکې او هلیکوپترونه اودوسلوال پوځ هغه زرګونه ټانکونه ،توپونه ،هاوانونه ، توغندي او نورپوځي تجهیزات  سترګو ته ودریدل چې دتنظیمونوپه واکمنیدو سره له منځه ولاړل۰ دامهال مې دخوښۍ پرځای د ژورخفګان او مایوسۍ احساس وکړ اوداپوښتنه راته پیداشوه چې ولې  دجهادي تنظیمونومشرانواو قوماندانانوددې وطن دبچیانوپه توګه دخپل هیواد دملي پوځ موډرنې وسلې اومحاربوي تخنیک چې هغه ملي  پانګه وه ونه ساتله اوکابل یې وران کړ ؟ ویل کیږي چې یوه الوتکه ددیرشو میلیونوډالروشاه اوخواه بیه لري چې پدې اساس یوازې د ۴۵۰الوتکو اوهلیکوپترو  بیه دیارلس نیم میلیاردډالر کیږي۰ یووخت نوازشریف  پاکستاني پارلمان ته ویلي وچې زه دافغانستان دپوځ دله منځه وړلو ویاړلرم۰ دتنظیمونوپواسطه  د افغانستان داردودله منځه وړنې  اودکابل له ورانولونه بریښي چې د تنظیمونود مشرتابه اصلي ماموریت دافغان پوځ دړې وړې کول اودکابل ورانول و کوم چې پاکستاني چارواکو ددوی په وړاندې ایښی و اودې ښاغلیودا ماموریت په پوره اخلاص اویماندارۍ سره ترسره کړ۰ دپیلوتانو داتڼ دختمیدو وروسته چې دافغانستان دپوځ ددړې وړې کیدوپه اندیښنوکې ډوب وم  زماسره په میزناست ملګري ته مې وویل چې بهربه تازه هوا تنفس کړواو بیرون ته ووتلو۰ دصالون په دروازه کې یو ږیرورځوان چې زما له ملګري سره یې پیژندګلوي لرله زموږخواته راغی اوروغبړ موسره وکړاوددې خوااوهغې خواه څخه خبرې پیل شوې۰ دخبرو په ترڅ کې  مې نوموړي ته  وویل چې اوس په اروپا کې دږیرې پریښودل موډ ګرزیدلی تاسې هم لکه چې ددې موډ پیروی کړې ده۰ نوموړي وویل چې نه ما دستر پیغمبرحضرت محمد(ص) سنت پرځای کړی دۍ اودا یې وویل: « زه څوورځې مخکې له افغانستان څخه راغلی یم۰ په هیواد کې مثبت بدلونونه راغلي اوپه خلکو کې نوې روحیه پیداشوې ده اوهغه داچې دږیروروکسانوډیردرناوی کیږي۰ که چیرې په کابل کې بس ( موټر) ته ږیرور که ځوان هم وي وخیژې اود بس څوکۍ  ډکې وي ځوانان نوموړي ږیرور ځوان ته د درناوي له کبله  خپله څوکۍ پریږدي نه داچې هلته دتاسوپه شان دپاخه عمر خاوندان چې ږیره ونلري ولاړوي۰» کله مې چې دنوموړي داډول توضیحات چې په خورا شد او مدیې اداکول اود مثبتو بدلونو خبره چې هغه دږیرې خاوند ته په درناوي کې خلاصه کیدله واوریدل حیران شوم چې اوس نو زموږ په وطن کې درناوي معیار ږیره ګرزیدلې ده نه پوهه اومشرتوب۰ پخوا به زموږپه هیواد کې خلکو اوپه ځانګړې توګه کشرانواوځوانانو مشرانو، دپاخه عمراودعلم پوهې خاوندانوته درناوی کاوه۰ خونن سبا دانسانانو ظواهرو ته ګوري او ږیره دانسان دغوره شخصیت اودرناوي معیارګرزیدلې ده او زما ځوان هیوادوال چې په اروپا کې ژوند هم کوي دې ته مثبت بدلون وایي۰ ما نوردنوموړي ځوان دڅرګندونو  زغم نه درلود اودوی ته مې وویل چې تاسوخپل مجلس ته دوام ورکړۍ زه ولاړم۰ دنوموړي ځوان څرګندونو د افغانستان دپوځ ددړې وړې کیدواودزرګونو پوځي باتجربه کدرونو د وزګارتیا په هکله زما چورتونه اواندیښنې هیرې کړې چې ښايي دوخت په تیریدو سره به افغان پوځ په  موډرنووسلو او پوځي تخنیک بیا سمبال شي اونوي کدرونه به وروزل شي خوکه داتفکرپه ټولنه کې مسلط شي چې دانسان دفضیلیت او شخصیت معیارږیره وي ، نه پوهه ، تقوا اووطندوستي دانو افغاني ټولنې داسې لویدنه ده چې جګول اوبیا په پښودرول یې خورا ستونزمن دي ۰ پدې ډول دواده دخوښۍ ډک مراسم ، دخپلو همسلکانواوهمکارانوسره دلیدنې خوږې شیبې په خفګان اومایوسۍ واوښتې  چې تردې مهاله مې داخبره په سرکې ګرزي راګرزي چې« ځوانان ږیرورځوان ته درناوی کوي نه ستاسوپه شان دپاخه عمرخاوندانو ته چې ږیره ونلري۰»

                                                       پای