انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

«
»

   دې ته مثبت بدلون وایي  

محمدآصف خواتی

څو ورځې مخکې مې په هالندکې  دیوه پیلوټ ملګري دزوی  په واده کې ګډون وکړ۰هلته مې دخپل ژوند د سختواوهمدارازدخوږوشیبویو شمیرپخواني ملګري ولیدل ،په لیدو یې ډیر خوښ اود مجلس څخه مې پوره خوندواخیست ۰ دواده دخوښیوډکومراسموته غوڅ اکثریت پوځیان رابلل شوي وو داځکه چې دزوم اوناوې پلرونه دواړه پخواني افسران وو۰ څرنګه چې زموږ په ودونوکې له پخوا څخه دمستوسندروسربیره ملي اتڼ دودګرزیدلی دۍ سندرغاړي په واده کې دګډون کونکوپخوانیو پیلوټانوڅخه هیله وکړه چې په ملي اتڼ سره دواده د خوښیوډکوشیبوته لانوره خوښي ډالۍ کړي۰ ددې اعلان وروسته  دپاخه عمرخاوندان پیلوټان چې ظاهرآ خوښ بریښیدل خوافسردګي یې په څیرو کې دپټیدو نه وه دسندرغاړي مخې ته راغلل، شمیریې دلسوتنوشاه اوخواه وو ،په یوه کتارکې ودریدل اوملي اتڼ یې پیل کړ۰ وروورونورو ګډونوالو داکتار لاپسې اوږدکړ۰ ددې اتڼ دسترګووړ برخه دهیواددپخواني پوځ هغه  پوځیان ووچې دتیرې پیړۍ په اویایمواواتیایموکلونو کې دپاکستان اوایران څخه درالیږل شووجنګیالیو په وړاندې جنګیدل۰ کله چې داتڼ مخکښو پیلوټانو د ملي اتڼ مختلف حرکتونه ترسره کول ماته دجلال آباد په جګړه کې دهغوی هغه مانورې او حرکتونه راپه یادشول چې دې زړورو هوابازانو په پاکستاني ملیشو، عربو ترهګرو اود هغوی په افغان ملګروترسره کول  او هغوی یې ځپل۰ ددې پیلوټانو اونوروافغان پوځیانو دمیړانې اوسرشندنو له برکته و چې  دپاکستاني جنرالانو هغه نخښه داوبو ځک شوه چې موخه یې د جلال آباد نیول اوهلته د آی ایس آی پواسطه دجوړوشووتنظیمونو د حکومت اعلانول و۰  داتڼ دختمیدو وروسته چې هرڅوک خپلو ځایونوته لاړل اومیدان تش پاتې شو ماته دهیواددهوايي ځواکونو هغه ۴۵۰ شکاري، بمبارد ،ترانسپورتي الوتکې او هلیکوپترونه اودوسلوال پوځ هغه زرګونه ټانکونه ،توپونه ،هاوانونه ، توغندي او نورپوځي تجهیزات  سترګو ته ودریدل چې دتنظیمونوپه واکمنیدو سره له منځه ولاړل۰ دامهال مې دخوښۍ پرځای د ژورخفګان او مایوسۍ احساس وکړ اوداپوښتنه راته پیداشوه چې ولې  دجهادي تنظیمونومشرانواو قوماندانانوددې وطن دبچیانوپه توګه دخپل هیواد دملي پوځ موډرنې وسلې اومحاربوي تخنیک چې هغه ملي  پانګه وه ونه ساتله اوکابل یې وران کړ ؟ ویل کیږي چې یوه الوتکه ددیرشو میلیونوډالروشاه اوخواه بیه لري چې پدې اساس یوازې د ۴۵۰الوتکو اوهلیکوپترو  بیه دیارلس نیم میلیاردډالر کیږي۰ یووخت نوازشریف  پاکستاني پارلمان ته ویلي وچې زه دافغانستان دپوځ دله منځه وړلو ویاړلرم۰ دتنظیمونوپواسطه  د افغانستان داردودله منځه وړنې  اودکابل له ورانولونه بریښي چې د تنظیمونود مشرتابه اصلي ماموریت دافغان پوځ دړې وړې کول اودکابل ورانول و کوم چې پاکستاني چارواکو ددوی په وړاندې ایښی و اودې ښاغلیودا ماموریت په پوره اخلاص اویماندارۍ سره ترسره کړ۰ دپیلوتانو داتڼ دختمیدو وروسته چې دافغانستان دپوځ ددړې وړې کیدوپه اندیښنوکې ډوب وم  زماسره په میزناست ملګري ته مې وویل چې بهربه تازه هوا تنفس کړواو بیرون ته ووتلو۰ دصالون په دروازه کې یو ږیرورځوان چې زما له ملګري سره یې پیژندګلوي لرله زموږخواته راغی اوروغبړ موسره وکړاوددې خوااوهغې خواه څخه خبرې پیل شوې۰ دخبرو په ترڅ کې  مې نوموړي ته  وویل چې اوس په اروپا کې دږیرې پریښودل موډ ګرزیدلی تاسې هم لکه چې ددې موډ پیروی کړې ده۰ نوموړي وویل چې نه ما دستر پیغمبرحضرت محمد(ص) سنت پرځای کړی دۍ اودا یې وویل: « زه څوورځې مخکې له افغانستان څخه راغلی یم۰ په هیواد کې مثبت بدلونونه راغلي اوپه خلکو کې نوې روحیه پیداشوې ده اوهغه داچې دږیروروکسانوډیردرناوی کیږي۰ که چیرې په کابل کې بس ( موټر) ته ږیرور که ځوان هم وي وخیژې اود بس څوکۍ  ډکې وي ځوانان نوموړي ږیرور ځوان ته د درناوي له کبله  خپله څوکۍ پریږدي نه داچې هلته دتاسوپه شان دپاخه عمر خاوندان چې ږیره ونلري ولاړوي۰» کله مې چې دنوموړي داډول توضیحات چې په خورا شد او مدیې اداکول اود مثبتو بدلونو خبره چې هغه دږیرې خاوند ته په درناوي کې خلاصه کیدله واوریدل حیران شوم چې اوس نو زموږ په وطن کې درناوي معیار ږیره ګرزیدلې ده نه پوهه اومشرتوب۰ پخوا به زموږپه هیواد کې خلکو اوپه ځانګړې توګه کشرانواوځوانانو مشرانو، دپاخه عمراودعلم پوهې خاوندانوته درناوی کاوه۰ خونن سبا دانسانانو ظواهرو ته ګوري او ږیره دانسان دغوره شخصیت اودرناوي معیارګرزیدلې ده او زما ځوان هیوادوال چې په اروپا کې ژوند هم کوي دې ته مثبت بدلون وایي۰ ما نوردنوموړي ځوان دڅرګندونو  زغم نه درلود اودوی ته مې وویل چې تاسوخپل مجلس ته دوام ورکړۍ زه ولاړم۰ دنوموړي ځوان څرګندونو د افغانستان دپوځ ددړې وړې کیدواودزرګونو پوځي باتجربه کدرونو د وزګارتیا په هکله زما چورتونه اواندیښنې هیرې کړې چې ښايي دوخت په تیریدو سره به افغان پوځ په  موډرنووسلو او پوځي تخنیک بیا سمبال شي اونوي کدرونه به وروزل شي خوکه داتفکرپه ټولنه کې مسلط شي چې دانسان دفضیلیت او شخصیت معیارږیره وي ، نه پوهه ، تقوا اووطندوستي دانو افغاني ټولنې داسې لویدنه ده چې جګول اوبیا په پښودرول یې خورا ستونزمن دي ۰ پدې ډول دواده دخوښۍ ډک مراسم ، دخپلو همسلکانواوهمکارانوسره دلیدنې خوږې شیبې په خفګان اومایوسۍ واوښتې  چې تردې مهاله مې داخبره په سرکې ګرزي راګرزي چې« ځوانان ږیرورځوان ته درناوی کوي نه ستاسوپه شان دپاخه عمرخاوندانو ته چې ږیره ونلري۰»

                                                       پای