بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

حق ته به حق وايو؛ په ديرشو ورځو کې د ولسمشرغني ديرش کارونه

که څه هم له ولس سره په يو شمېر کړو ژمنو کې د ملي يووالي حکومت په ځانګړې توګه د ولسمشر غني پاتې کيدلو؛ پر ملي يووالي حکومت د ولس د نيوکې زمينه برابره کړې، خو د ملي يووالي حکومت په تيرو دوو کلونو په ځانګړي توګه په تيرو ديرشو ورځو کې ولسمشر غني داسې کارونه ترسره کړي دي چې بايد سترګې پرې پټې نه شي. دلته يې يواځې د هغو ديرشو کارونو یادونه کوو چې په تيرو ديرشو ورځو کې يا شخصاً ولسمشر يا د ولسمشر په مستقيماً لارښوونه ترسره شوي دي.

  1. له اسلامي ګوند سره د سولې تر هوکړې وروسته، د ولسمشر غني په غوښتنه د ملګرو ملتونو د امنيت شورا له تور ليسته د اسلامي ګوند د امیر ګلبدين حکمتيار نوم ايستل. چې دغه کار د افغان سولې لپاره نيک اقدام او پر دغې پروسې د وسله والو طالبانو د باور لپاره اغېزمن واقع کيدلی شي.
  2. د لومړي ځل لپاره د افغانستان په معاصر تاريخ کې د هيواد ناامنه او تر ډيره له حکومتونو هېر ولايت (نورستان) برګمټال ولسوالۍ ته د افغانستان د ولسمشر په توګه سفر کول. دغه ولايت ته په سختو ورځو کې د ولسمشر غني سفر د نوموړي د ښې حکومتولۍ يوه بېلګه يادولی شو.
  3. په نړيواله کچه د پاکستان د منزوي کول چې دا په بهرني سياست او نړيوالو اړيکو کې د يو ښه رهبر په توګه د ولسمشر غني غوره ځانګړنه ده.
  4. د تاريخ پوه او تاريخ ليکونکي فېض محمد کاتب هزاره په نوم د مډال جوړولو طرحه او په خپلو شخصي امکاناتو يې د مقبرې جوړول. دا د هيواد د تاريخ او فرهنګ د پرمختګ او ژوندي ساتلو او همداراز د ولسونو د يووالي لپاره غوره اقدام دی.
  5. له هرات ولايت څخه تر چشت شريف پورې د سړک جوړولو قرارداد لاسليکول چې د هيواد د اقتصادي پرمختګ لپاره د غني له پلانونو څخه يو يې حساب کړو.
  6. د لوګر، پکتيا او خوست ولايتونو ته د برښنا وېش شبکې د غځولو د قراردادونو لاسليکول چې دا هم د هيواد د اقتصادي پرمختګ يوه بېلګه ده.
  7. د کب نهمه چې د اعليحضرت آمان الله خان له لوري د افغانستان د خپلواکۍ د اعلان له ورځې سره برابره ده؛ د ولسمشر غني لخوا د امنيتي او دفاعي ځواکونو د ملي ورځې په توګه تصويبول، چې د امنيتي ځواکونو له قربانۍ د ياد او اتلولۍ د لمانځنې لپاره غوره اقدام دی.
  8. د اداري فساد په برخه کې د روڼتيا نړيوال سازمان د فاسدو هيوادونو په نوملړ کې د افغانستان نوم ښکته تلل. چې په هيواد کې له فساد سره د ولسمشر د جدي مبارزې څرګندونه کوي.
  9. د ولسمشر لخوا د شهيد حفيظ الله بارکزي کورنۍ ته د نوموړي د زړورتيا، سرښندنې او ميړانې د تقديرولو او د هغه کورنۍ سره د خواخوږۍ څرګندولو په موخه نوموړي د شجاعت دولتي نښان ورکړه. چې دا پخپله د هيواد له خادمانو څخه د هغوی د قربانۍ په موخه د ولسمشر د درناوي يوه بېلګه ده.
  10. د شهيد محمد موسی شفيق د کارنامو د درناوي په مراسمو کې له ايران سره د افغانستان د اوبو پر سره د شوې هوکړې په عملي کولو ټينګار، چې دا د ولسمشر په توګه د هيواد د  ملي ارزښتونو ته د غني د ژمنتيا يوه بېلګه ده.
  11. د سمنګان ولايت له دره صوف څخه د باميانو ولايت تر يکاولنګ ولسوالۍ پورې د ۱۸۷ کيلومتره سړک جوړولو د قرارداد لاسليکول چې د هيواد د اقتصادي پرمختګ لپاره اړین ګام دی.
  12. د هيواد د اقتصادي پرمختګ لپاره د ملي تدارکاتو کميسيون لخوا د ۳۵۰ ميلونو افغانيو او همداراز د ديارلس نيم ميليارده افغانيو په ارزښت د لسګونو قراردادونو لاسليکول.
  13. د هيواد د اقتصادي پرمختګ لپاره د مخکې جوړو شويو ودانيزو توکو فابريکې د طرحې، ډيزاين او فعالولو تړون لاسليکول.
  14. د فساد په تور لوی څارنوالۍ ته د کورنيو چارو وزارت د پخوانيو مرستيالانو پيژندل چې دا پخپله له فساد سره د ولسمشر غني په جدي مبارزې دلالت کوي.
  15. په مخابراتو او ټکنالوژۍ وزارت کې د پراخ فساد له امله د افغانستان د مخابراتو او معلوماتي ټېكنالوژٰۍ د وزير عبدالرزاق وحیدي د دندې ځنډول چې په افغانستان کې له اداري فساد سره د مبارزې په برخه کې د ولسمشر غني ستر اقدام دی.
  16. د فساد په تور د کابل ښار د ديارلسمې او اوومې حوضې د آمرينو نيول او څارنوالۍ ته معرفي کول چې په هيواد کې له فساد سره د مبارزې په برخه کې د ولسمشر غني بل اقدام يادولی شو.
  17. د فساد په تور د لوړپوړي نظامي جنرالانو محاکمه او په سزا رسول چې دا د مجازاتو په برخه کې د ولسمشر په قاطع ارادې دلالت کوي.
  18. له هيواد څخه د دفاع په برخه کې د افغان امنيتي ځواکونو شهيداتو ته د درناوي په موخه د هغوی له کورنيو سره خواخوږی او د ولسمشر په توګه د يو شهيد سرباز د مور د لاسونو مچي کول چې دا په خپله د هيواد او ولس د ساتلو په برخه کې د افغان امنيتي ځواکونو د هڅونې او د هغوی د قربانيو د درناوي ښه بېلګه ده.
  19. د هيواد د اقتصادي پرمختګ او ولس ته د آسانتياوو د برابرولو په برخه کې له څو کلونو وروسته په ننګرهار کې د بهسودو د نوي پل پرانيسته او ګټې اخيستنې ته سپارل.
  20. په بهرني سياست کې د فعالې ډيپلوماسۍ په برخه کې د امريکا له نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره د افغانستان د پرمختګ لپاره خبرې اترې. په داسې حال کې چې افغانستان د امريکا په ټاکنيزو مبارزو کې د هيڅ نوماندان په سياسي محور کې نه ګرځيدلو؛ د امريکا د نوي ولسمشر په توګه د ټرمپ له ادارې سره د افغانستان د اړيکو ساتلو په برخه کې ولسمشر غني په دې وتوانيد چې افغانستان يو ځل بيا د امريکا په سياسي محور کې شامل کړي.
  21. د افغانستان په باب د روسيې وروستيو اندېښنو ته د ځواب ويلو په موخه مسکو ته د افغانستان د بهرنيو چارو د سرپرست وزيز صلاح الدين رباني استول. چې دا د لویو قدرتونو تر منځ په اړيکو کې د انډول ساتلو لپاره د ولسمشر غني پر ځای اقدام دی.
  22. له سعودي عربستان سره د افغانستان د سياسي او ډيپلوماټيکو اړيکو د پراختيا لپاره په کندهار ولايت کې د نوموړي هيواد د ډيپلوماټانو په وژلو سره له نوموړي هيواد سره خواخوږي څرګندول چې دا په خپله د افغانستان او سعودي عربستان د اړيکو د ساتلو لپاره د ولسمشر ځانګړې هڅه بللی شو.
  23. د هيواد په بهرني سياست کې د انساني، اسلامي، اخلاقي او قانوني ارزښتونو د مراعاتولو او په نظر کې نيولو په خاطر د عربي او افغان ديپلوماتانو په وژل کيدلو د ملي ماتم اعلانول.
  24. ولس ته د طبيعې پيښو سره د مبارزې په برخه کې د مرستو رسولو بهير په چټکوالي د ولسمشر ټينګار. چې ښه بېلګه يې په تيرو واورو وريدلو په نتيجه کې د بندو شويو لارو په ۴۸ ساعتونو کې خلاصول، له لارو څخه د واورو پاکول او زيانمنو شويو کورنيو ته د بيړنيو مرستو رسول.
  25. د لومړي ځل لپاره په خوست ولايت کې د معياري او نړيوال کرکټ لوبغالي پرانيستل چې دا د هيوادوالو د خوښۍ او د ورزش د پرمختګ په برخه کې يو غوره اقدام دی.
  26. د لوړو پوړو دولتي چارواکو په مرسته او په خپله د ولسمشر لخوا په حرفوي او غير حرفوي توګه د هلمند ولايت د امنيتي او سياسي وضعيت څلور ځلي ارزونه، چې دا په اصلاحاتو راوستلو او ښې حکومتولۍ برخه کې د ولسمشر د اقداماتو يوه بېلګه يادولی شو.
  27. په دولتي ارګان کې د مکافاتو د دودولو په خاطر د بستونو او رتبو پر اساس د ولايتي کارکوونکو د تنخواګانو لوړول، چې دا کار له يوې خوا د دولتي کارکوونکو لپاره مکافات کيدلی شي او له بلې خوا د فساد په مخنيوي کې مهم رول لوبولی شي.
  28. د سالمې بهرنۍ پاليسۍ په برخه کې د کندهار د پيښې په اړه د کميسيون ټاکل، بيا يې پايلې اعلانول او وروسته بيا عربستان ته قناعت ورکول چې په دغه پيښه کې د افغانستان ګاونډي هيوادونه لاس لري.
  29. په مسکو کې له وسله والو طالبانو سره درې اړخیزې ناستې کې د چین د استازو د ليدنو د سپيناوي په موخه په کابل کې د چين هيواد له ځانګړي استازي سره ليدل، چې دا په بهرنيو اړيکو کې د ولسمشر په سالمې ډيپلوماسۍ دلالت کوي.
  30. د فساد سره د ولسمشر غني قاطع ارادې درلودلو له امله له دغه پديدې سره د مبارزې په برخه کې د امريکا د متحده ايالاتو سرمفتش لخوا د ولسمشر د هڅو ستاینه.

 

لیکنه : خوشحال آصفي