چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

جاگزینی تک روی های قومی در حکومت


                    نوشته ی : فروغی

     تقریباً تمام گروه ها ، تنظیمها و شخصیت های سیاسی و مدنی ، از تک روی های قوم گرایانه ی ارگ وگسترش روزافزون فساد در حکومت شکایت دارند .

     تقریباً رهبران همه گروه ها ، رهبران و قوماندانان برجسته ی جهادی و بسیاری فعالین مدنی و آگاهان سیاسی ، خود شان را شایسته تر از رهبران حکومت کابل پنداشته ، میخواهند بر کرسی های آنان تکیه زده ، به داد مردم برسند  ؛ اما تاهنوز هیچ گروه ، تنظیم و حزبی برنامه ی خاص و موثری برای خدمتگذاری به مردم ،  تامین و تحقق عدالت و ختم جنگ ، ارائه نکرده است . هیچ کدام – نه رهبران جهادی و نه گروه ها و احزاب سیاسی و مدنی .

     برخی از رهبران جمعیت اسلامی میگویند ” رژیم کابل که نمادی از تعصب ، تفرقه و مافیا پروری است ، به عنوان آخرین مدل حکومت قومی باید به ویترین تاریخ سپرده شود ” ؛ اما نمی گویند که کدام گروه ، حزب و تنظیم جای آنرا پر کند که متعصب ، قوم گرا و مافیا پرور نباشد ؟ کدام حزب و تنظیم بزرگ ، در قوم گرایی و مافیا پروری از حکومت عقب افتاده است تا مردم به آن باور نموده ، بدنبال آن بشتابند  ؟

    رهبران تمام گروهها فریاد می زنند که قوم بازی و فساد ، حکومت را گندیده کرده است ؛ اما نمی گویند که آیا در این گندیده گی و فساد ، تنها حکومت غرق است یا تمام زورمندان حزبی – تنظیمی شریک در حکومت که همه به دور یک خوان گرد آمده اند .

     وباز برخی از رهبران تنظیم های اسلامی گلو پاره می کنند که دیموکراسی بدون احزاب ناممکن بوده و برای نجات پارلمان کشوراز قومگرایی آنرا باید حزبی نمود ؛ اما نمی گویند که پارلمان کشور از قبل تنظیمی – حزبی بوده است . و درست به همین دلیل هم است که  پر از نفاق و تفرقه است ؛ چون اکثریت کرسی های پارلمان در اختیار احزاب و تنظیم های قدرتمندی است که همه بنیاد قومی – مذهبی دارند تا بنیاد ملی – وطنی .

     آنان این حقیقت را نیز نمیتوانند بگویند که پایان قومگرایی و فساد  و ایجاد و تقویت دیموکراسی ، نه بر اساس فرمایش امریکاییان و نه به کمک نعره ی تکبیر ؛ بلکه به اراده ی مردمی بیدار و مبارزات خسته گی ناپذیر سیاسی ممکن است و بس .