افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

«
»

تعصب غریزه فوق أراده – پدیدار در زهر آفرینی ها

اراده و نتیجه عمل آن٬ از مبانی بینیش عمیق انسانی یا وصل روحی عقلی انسان از ربوبیت رب٬ که قطعا نتیجه دنیای تمدن و اخروی آن معنویت است. و تضاد اراده سالم از ریشه منفوریت و غریزه خودی و قاطعیت در برابر تغییر و خویش را محکوم کردن به مرگ٬ که حتی اضطراب و استرس و اوج آن تا خودکشی را٬ در عدم تغییرست که از این منفوریت تنزل پیدا کرده٬ می توان دید. 

اما با این غریزه فوق اراده فرد متعصب که از بد شانسی یا از علت سطح پاین آگاهی تام جامعه توده٬ به قدرت برسد٬ و در پی این غریزه سرنوشت ملتی به جهت که به زعم خودش می پندارت درست است٬ بکشاند چیست؟ 

حالا اگر انتقال قدرت در ۲۰۲۱ توسط اشرف غنی به طالب در حیطه روحیه قومی مطالعه شود – روی دیگر سکه طالبان پاکستانی و غریزه پشتون های آنسوی سرحد است. و این را در ادبیات آصف کاکر در مورد پشتون پاکستانی که اخیراً اظهار داشت می توان دید. 

رویکرد حقوقی و حقوق معاهدات بر مشکل سرحدی ما: 

که اگر به مرجع بی طرف یعنی دیوان دادگستری بین المللی لاهه سپرده شود٬ ماقبل ارجاع دادن به دادگاه در روی متن معاهده٬ طبق گزارشات٬ مسئله حل است. یعنی ضرورت ابطال معاهده دیده نمی شود. چون در تذکره شهروندان آنسوی سرحد نوشته نشده: شما به مدت معین تا این تاریخ شهروند پاکستان هستید. یعنی معاهده سرحدی در محدوده زمانی از لحاظ ماهیت رابطه ملت و دولت که می شود= ملیت به دور از خرد است٬ چون دولت زاده طبعی انسان ها است و قطع این رشته ناممکن است٬ مگر عناصر سازنده جز تجزیه راه دیگر نداند٬ هرچند تجزیه گزینه در حقوق بین الملل بوده٬ در افغانستان باورم اینست:‌ که وضعیت را بدتر از اکنون می کند.

رویکرد سیاسی: 

قطعا و مکرراً پشتون های آنسوی سرحد اتصال شانرا با افغانستان با ادبیات قاطعانه رد کرده اند. 

در نتیجه:

بحث اکثریت و حرص اکثریت شدن بصورت تام٬ و به تقویت آن و غریزه فردی تعصبی سرنوشت چهل میلیون انسان را به کجا کشانید؟ هر چند افکار و اهداف ملی غریزه های منفوریت اکثریت سلطه گرای بر اقلیت را٬ به توسعه کشوری مبدل ساخته است٬ اما افغانستان و با این نوع رویکرد ها در سیر نزولی و تنزل نقض بشری خواهد ماند.

راه حل: 

در صورت تاسیس حاکمیت ملی و دولت مقتدر و با ثبات٬ در روابط کشوری منطقه وی مردم با مردم بیدون سرحد٬ چون اتحادیه اورپا٬ روابط فرهنگی و قومیت که در حیطه حقوق بین المللی فرهنگی قابل هضم است در اوج رسانید. با فرهنگ و باور مشترگ با همسایگان ما حتی شاهد ازداج های خواهیم بود که از فیض وحدت منطقه وی و فرامنطقه وی٬ افغانستان را به حالت مطلوب یا ایده حال رسانید.

محمدآصف فقیری

نویسنده و پژوهشگر