افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

«
»

تخم نفاق بس کنید، شالی بکارید برنج درو کنید

من معتقدم که مبدأ جنگ در افغانستان تنازعات قومی نه بوده بلکه وطن ما در تقاطع منافع قدرت های بزرگ قرار گرفته است. وطن ما در شرایط جنگ سرد وشرایط مابعد آن به  تشنج، تروریسم و آدمکشی کشانده شد . ایدیولوژی باوری و قوم باوری و دین را وسیله ساختن ، انگیزه  و بهانۀ شعله ورشدن  جنگ و ویران سازی گردیده  ومردم ما در هردو طرف بحیث چوب سوخت این آتش بکار گرفته شدند.  

نتیجه  و مصائب جنگ را همه با گوشت و پوست خود لمس کردیم ، میکنیم و هنوز نیز شاهد آنیم. درجریان این  تنشها ، جنگ ، و ویران سازی وطن ،یگانه امکان نجات تاریخی مردم افغانستان  و برون رفت ازمیدان  بازی های بزرگ تحقق سیاست مصالحه ملی بود که به وسیله حزب وطن  و دولت جمهوری افغانستان درتحت رهبری داهیانه شهید داکتر نجیب الله مطرح وپیش کشیده شد، شهید داکترنجیب الله با درک علمی اوضاع ملی و بین المللی و دلایل و عوامل جنگ با طرح  و پیش کشیدن سیاست مصالحه ملی گفت این جنگ، جنگ ما افغانان نیست. اولین وظیفه و رسالت هر سیاست انساندوستانه و افغان دوستانه اینست که ما افغانان را از میدان این جنگ بیرون بکشیم . گرچه سیاست مصالحه از پشتیبانی قاطبه مردم  و سازمان ملل بر خوردار گردید وعملآ دستاورد های خود را داشت ولی کشور های ذیدخل با درک این مسئله که با تحقق سیاست مصالحه ملی منافع استراتیژیک خود را درکشور ما از دست خواهند داد، دست به توطیه زدند و این سیاست توسط آنها  به همکاری ستون پنجم ناکام ساخته شد. ولی اندیشۀ مصالحه ملی  زنده ماند و حتی راه حل منازعات بین المللی قرار گرفت؛ مصالحۀ ملی در نیکاراگوا، در تاجکستان ، در افریقای جنوبی، و حتی در سیاست های بزرگ کشور های اروپایی  موفقانه بکارگرفته شد؛ اندیشۀ مصالحۀ ملی به هر کجا رسید به جنگ ومخاصمت پایان داد و صلح را برای مردمان این کشور ها به بار آورد . در سال جاری 2015 جایزۀ نوبل برای صلح به شورای چهارنفری تونسی داده شد، زیرا آنها با طرح سیاست مصالحه ملی وحدت تونسی را از طریق پلورالیزم سیاسی مطرح نمودند واین  طرح بمثابه یگانه راه حل ختم بغاوت و تشنج در تونس مورد قبول همگانی واقع گردید ؛ اما با دریغ ودرد که سیاسیون ما نتوانستند ازچار چوکات اندیشه های  وارداتی  که جنگ و حضور دیگران را تداوم بخشید پا برون بکشند؛ سیاسیون ما نتوانستند منافع ملی را بر انواع منافع  ایدیولوژیکی، مذهبی، گروهی، فرکسیونی، قومی و زبانی ترجیح  دهند، در نتیجهء اشتباهات  تاریخی و ازدست دادن فرصت ها و چانس های تاریخی اینک بیست وسه سال  دیگر کشتار مردم ما با انواع بهانه ها و جنگ وانتقام جویی تا عمق زندگی مردم ما کشانیده شده اند.

دشمنان مردم افغانستان از آسیب پذیری اتنیکی کشور ما سؤ استفاده نموده ، برای ادامه تشنج  و رسیدن به اهداف شان، در میان اقوام افغانستان تنازعات قومی و زبانی را، براه انداختند. ایجاد تنظیم های جهادی با خصوصیات قومی  و زبانی از همین شیوه های شعله ور ساختن جنگ ونفاق ملی بوده که طی سه دهه سبب خونریزی های فراوان مردم ما گردید. چنانچه جنگ  وتجاوز وحشیانه بالای مردم افشار را که توسط این جهادی های آغشته بخون ملت انجام شد، تاریخ فراموش نمی کند و این  فجایع تاریخی  دست مداخله غرض آلود خارجی وعطش قدرت رهبران خون آشام تنظیم ها را به نمایش می گذارد.

متاسفانه عده معدود روشنفکران ما با وصف درک همه این مظالم  هنوز هم به فاشیزم  قومی پیوسته اند.

مسئله اساسی منازعات افغانستان مسایل قومی نیستند، مسایل قومی بخشی از مسایل همگانی ما هستند که در چارچوب سر خط های وظایف اساسی برای حل مسایل جنگ وصلح افغانستان ، هر کدام به سطح و در جای خود مطرح می شوند.

این گماشتگان قدرت های خارجی هستند که برای طمع جویی های خودشان و به اشاره اجانب، مقابله های قومی  را به پیشروی صحنۀ حوادث افغانستان به نمایش گذاشته اند، و همسایگان ما، بخصوص ایران وپاکستان، این آتش را شعله ورتر می سازند.

و چند تا بگفتۀ معروف یگان روشنفکر مأب  که نام قدرت  قومی را برای پرده پوشی حرص بی نهایت شان به تنگه های سبز و سرخ بالای خود انداخته اند،اینان به یاد داشته باشند که بوی گند شان همه جا را پرکرده است. این گدایی گران جزخیانت ملی کار دیگری را ازپیش نمی برند وتاریخ دربارۀ آنان  بدون دلسوزی قضاوت خواهد کرد.

زمان آن  فرا رسیده است که ما روشنفکران افغانستان ، خود را تکان دهیم  وبا فورمول ها و راه حل های بیگانه و غیر انطباقی با وضعیت کشور، که ما را از راه حل اساسی به بیراهه میکشاند خدا حافظی نماییم .

ازنظر من مهمترین حلقۀ مفهومی برای دست یابی به راه حل اساسی معضلات افغانستان آنست که ما از عادت کریه اتکا  به بیگانه خود وکشور خود را رها سازیم ودر اتحاد و وحدت واقعی ملی در تحت یک چتر بزرگ سیاسی و در تجمع بدور  یک نهضت مدنی کلان  که در برگیرنده تمامی گروه ها ، احزاب وسازمان های سیاسی  باشند ودر تعامل و روابط پایدار بربنیاد منافع دوامدار کشور خود متحد گردیده، عمل نماییم  وبا انتخاب یک استراتیژی بزرگ ملی، برای تامین منافع ملی که در اصل تامین کننده انواع  خواستها ، منافع و حقوق  قومی، زبانی،مذهبی، گروهی و سیاسی می باشد مبارزه نماییم.

عمده ترین وظایف روشنفکری افغانی مبارزه  برای ختم جنگ، و بر علیه نفاق و ویران سازی کشور و پافشاری برای رسیدن به دموکراسی واقعی است که براساس شهروندی ، و مخالفت با بنیاد گرایی و خشونت ، دفاع ازحقوق و آزادی های مدنی زنان، دفاع از حقوق اطفال، مبارزه با نظام مافیایی، مبارزه با تولید و قاچاق مواد مخدر، میباشد. این خواستها برای تمامی اقشار زحمتکش افغانستان  به هر قوم وملیتی که تعلق داشته باشد مطرح واساسی هستند و تنها در وجود یک استراتیژی همگانی دولت ملی و در یک مشارکت سراسری نهضت مدنی، نیل به این اهداف ممکن وعملی میباشند. نه در چوکات های قومیگری !! روشنفکری افغانی باید به حل اساسی ترین وظایف وطنی دست یابند که با رسیدن به آنها سایر خواستها و آرزوهای هر هموطن ما بر آورده  و عملی گردند.

شهامت روشنفکری افغان در آن خواهد بود که، گندم را اززمین خاره جمع کنند  و درزمین لای و لوش شالی بکارند وبرنج درو کنند .

جمشید پایمرد