زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟

ليکنه: حميدالله بسيا په ساده ډول زبرځواک  يا سوپر پاور  Superpower…

افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

«
»

بم زنده است

                تقدیم به فریبرز رئیس دانا

حامی کودکان یتیم در زلزلۀ بم 

سگی ندیدم… گربه ای ندیدم

مردم در شهر نبودند

دکان ها بسته بود …

خیابان ها تعطیل

شهر متروکه

آنجا و آنجا…

گهگاه در دکه ای

کسی چیزی می فروخت

شهر غرق در سکوت

شهر بی جوش … بی خروش 

هر از چند گاهی … 

لرزشی خفیف … در زیر پاهایم

می گفت در بم هستم

باد … شاخ وبرگ نخل ها را 

این سو می برد … 

آن سو می برد

چمن ها سبز بودند 

و شاخۀ نخل ها ….پر از خرما

زرد …خرمایی…قرمز و عنابی

دستی نبود …

                 تا بچیندشان

مینی بوسی  کهنه 

بس به خاک آلوده… و در حرکت 

 با شعاری بر شیشۀ پشت

بم زنده است

خانه های گلی دیگر نبودند 

خانه های گلی با ساکنانش …

                                دیگر نبودند

اینجا و آنجا 

بچه های تکیده …

                     سیاه چرده 

از ویرانه ها …

                 بالا و پایین 

                                 می دویدند

مردان تکیده بلوچ

با شلوار چین دار 

با پیراهن گشاد … 

                      تا به زیر زانو

کارگران مهمان بودند

چه شده ؟…

چه شده بلوچ ها در بم

بمی ها کجا 

کارگر روزی پنج هزار

                           شش هزار 

تریاک مثقالی دو هزار

چه شده؟

           خروار خروار تریاک

از کجا می آمد …

                  به کجا می رفت

سادمان گمارا 

              تکرار نبود

سادمان گمارا … نبود

زمین زیر پایم می لرزید 

می گفت

در بم ام 

در کمپ ها چه شده

خودی ها چه کردند

دختران و پسران 

فریاد شان را… تجاوز ها را…در نامه ها

به سنگ صبوری … 

به روانشناس آمده برای یاری به کودکان 

فرستادند

ان سنگ چه شد

دیوانه شد

دیوانه شد … خود را کشت

فریاد دخترکان را … فریاد پسرکان را 

کسی نشنید

اشک هایشان را کسی ندید

ولی آن ها نوشتند…

                       و نوشتند 

و او که می خواند

                        دیوانه شد

                        دیوانه شد  

و خود را کشت

ما کجاییم

           کجای زمین

           کجای زمان

زمین می لرزد

ما در بم ایم

در بم می گرییم

خزان می آید

بادها شدید تر

باد گیر ها ریخته

دیگر گربه ای نمی آید

سگی نمی رود 

                  موشی و وهوشی

                                        جنبی و جوشی

بی بی جان می گفت

هر وقت به ارک می روم می گریم

پرسیدم چرا 

گفت … چون تنها جایی بود که داشتیم

و حال فرو ریخته

آفتاب تند است

نگهبان پیر ارک دیگر کسی را ندارد

پنج نفر عائله داشت… و حالا دیگر هیچ

سرش را میان دو دست می فشارد

دیگر کسی را ندارد

لرزش خفیف زمین…

زخم صورت محمد 

زخم عجیبی ست

محمد این زخم چیست

عفونت پوستی خانم

                       از زمان زلزله

کوچه ها خاکی

                محوطه ها 

                             و فاصلۀ خانه ها 

خاک ولو … لغزان… پودر

چرا … چرا پاهایم در خاک فرو می رود 

زمین می لرزد

می فهمم که در بم ام

شهر بسته است

شعر تعطیل است

هتل آزادی با چند ترک

                           با چند ترک کوچک

                           با چند ترک بزرگ

                                                 برجا و بر پاست

ساختمان های کوچک آجری

بناهای بزرگ اجری…

تریاک کیلویی چند

در بم هر وقت زلزله می آید 

قیمت تریاک فرو می ریزد

برج و بارو فرو می ریزد

مردم در بم چگونه کار می کردند

مردم در بم چه کار می کردند

چرا بم تریاک

چرا بم هرویین

بم معدن تریاک است خانم

بم معدن تریاک

اول این جا … بعد همه جا

زمین زیر پایم می لرزد

می فهمم در بم هستم

نه جغد و نه کلاغ

نه سگ و نه واق

چرا بادمجان بم  آفت ندارد

چرا در بم طلاق کم است

چرا در بم کار کم است

چرا بم بزرگ است

آب از کجا می آید

نان از کجا می آید

مهریه دختران چیست

حامی دختران کیست

زمین می لرزد

                 زمین می لرزد

من هنوز در بم

بم هنوز در من

می گریم… می گریم

پسران ده ساله

پسران دوازده ساله

پسران سیزده ساله

چرا پسران بم در پرخاش

چرا پسران گلاویز

چرا پسران عاصی

چه شده … چه شده 

پدرانشان در چه کارند ؟

پدرانشان در چه کارند !

پدرانشان در زندان اند

آه بم …آه بم… آه بم

چقدر قصه داری

آه بم  … آه بم … آه بم

چقدر غصه داری

دندان هایش سیاه بود

دندان هایش کم بود

موهایش رو به سفیدی

موهایش زیاد بود

تکیده بود… تکیده بود

دنیا دنیا غم … از گلویشان آویزان

ای سرزمین سوخته

                        ای سرزمین سوخته

چه بر سرت آمده

چه برسرت خواهد آمد

آب نیست… نان نیست

کار نیست… تریاک هست

زمین می لرزد 

                  زمین می لرزد 

بم در من است

فرح نوتاش      

بم  مهر ماه 1383 

کتاب شعر فارسی 5 

www.farah-notash.com