۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

«
»

بسترهای موجود در گسترش روابط ترکمنستان و تاجیکستان

اخیرا «امام‏علی رحمان‏» رئیس جمهور تاجیکستان در راس یک هایت عالی رتبه سیاسی اقتصادی به عشق‌آباد سفر کرد و پس از ملاقات دوجانبه با «قربانقلی بردی‏‌محمداف» همتای ترکمنی خود، نتایج مذاکرات را در یک کنفرانس خبری مشترک بیان کرد. اگر به گذشته روابط ترکمنستان و تاجیکستان نگاهی داشته باشیم باید گفت دو کشور از کشورهای همسود بوده و بعد از فروپاشی شوروی استقلال یافتند. در این بین دو کشور هر چند دارای مرز مشترکی نبوده اما در مدت 20 سال گذشته با تکیه بر اشتراکات و بسترهای موجود در منطقه آسیای مرکزی همکاری کرده و عملا در هیچ موضوعی با یکدیگر اختلاف عمده ای نداشته اند. به نحوی که ترکمنستان در سال‌های جنگ داخلی تاجیکستان صدها خانواده تاجیک‌ را در خاک خود پناه داد و در دوران مذاکرات دولت تاجیکستان با نیروهای مخالف، میزبان دو دوره گفتگوهای طرف‌های درگیر تاجیک بود. در این  راستا اگر به بسترهای موجود در روابط کنونی دو کشور نگاهی داشته باشیم این امر از چند زاویه  قابل بررسی است:

از یک سو دو کشور تاجیکستان و ترکمنستان در بسیاری از سازمان های بین المللی همچون اکو، همکاری اسلامی و.. حضور مشترکی دارند. لذا توسعه روابط آنها بر رشد همکاریهای منطقه ای تاثیر گذار است. در شرایط کنونی نیز دیدارهای روسای جمهور ترکمنستان و تاجیکستان و امضای بیانیه مشترک سران و سندهای همکاری در زمینه‌های مختلف به منظور تقویت روابط سیاسی و تأمین ثبات منطقه‌ای است. چرا که دو کشور نگاه های مشترکی به تهدید داعش دارند و در مورد مشکلات منطقه ای ، چالش های احتمالی در آسیای مرکزی ، حضور گروههای دهشت افگن و افراط گرا ، خطر ظهور داعش در مرزهای آسیای میانه و افغانستان، اوضاع افغانستان و چگونگی حل و فصل چالش های این کشور از طریق ابزارهای مسالمت‌ آمیز سیاسی و دیپلماتیک ، ضرورت کمک و حمایت از بازسازی و احیا اقتصاد ملی افغانستان نگاه و رویکردهای مشترکی دارند. در این بین با توجه به همسایگی دو کشور با افغانستان تهدید تندروها در مرزهای جنوبی دو کشور با این کشور  چالش عمده ای برای امنیت و ثبات دو کشور است.

در بعد دیگر در شرایط کنونی گسترش همکاری های سیاسی، اقتصادی، تجاری، سرمایه گذاری و استفاده از منابع آب و انرژی، مد نظر دو کشور است. در این بین همکاری در بخش‌های انرژی و حمل و نقل از موضوعات مهم در تعاملات عشق‌‏آباد و دوشنبه است. اکنون نیز چگونگی اجرای طرح خط لوله گاز ترکمنستان- ازبکستان- تاجیکستان- قزقیزستان – چین و نیز خط راه آهن ترکمنستان- افغانستان- تاجیکستان برای دو  کشور دارای اهمیت راهبردی است. در این راستا اجرای خط ‌آهن سه جانبه ترکمنستان- افغانستان- تاجیکستان تا سال ۲۰۱۷ میلادی ( از منطقه ی «آتا مراد» ترکمنستان و از راه استان های «فاریاب» و «قندوز» در شمال افغانستان، به تاجیکستان ) می تواند بر خروج دو کشور از وضعیت کنونی ارتباطی ، کاهش نیاز سیاسی به ازبکستان و روسیه تاثیر داشته باشد. در حوزه گازی نیز خط لوله گاز ترکمنستان- ازبکستان- تاجیکستان- قزقیزستان – چین جدا از متنوع کردن مسیرهای صادراتی ترکمنستان و درآمد بیشتر برای این کشور میتواند به کاهش وابستگی گازی تاجیکستان به ازبکستان کمک کندو در نهایت حضور بیش از 20 هزار ترکمن در ناحیه «جلیکول» منطقه ختلان تاجیکستان بر اهمیت روابط دو  کشور در حوزه فرهنگی افزوده است.

فرزاد رمضانی بونش