تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

اوربند؛ د پاکستان د امر لاندې طالبان وارخطا کړي دي

وروسته له هغې چې دافغان حکومت او وسله والو طالبانو تر منځ درې ورځنې اوربند د خلکو له پراخ هرکلي سره مخ شو او د اوربند پر مهال طالبان د جګړو له ميدانونو څخه ښارونو ته ولاړل او له عامو خلکو او ځينو حکومتي چارواکو سره يې عکسونه واخيستل؛ د ځینو هغو طالب مشرانو چې په غاړه کې يې د آی ايس آی او د نورو استخباراتو کړۍ پرته ده؛ غصه راوپاروله او دغه طالبان چې عکسونه يې اخيستي دي منافقان يې وبلل. په ټولنیزو رسنیو کې د يو طالب مشر چې ادعا کيږي د بلوچستان ايالت په يو جومات کې خبرې کوي؛ يو کليپ راوتلی چې په کې دغه طالب مشر وایي د حکومت او طالبانو ترمنځ د ناستې پاستې او یو ځای کېدلو عکسونو، ویډیوګانو او مجلسونو سخت ټکان ورکړی دی.

دغه طالب چارواکی په خپل دغه غږيز کليپ کې وايې چې طالبانو او حکومت تر منځ د ویډیوګانو او عکسونو په لیدلو یې وژړل او په زړه کې یې چړې ښخې شوې. دی وايې «دغو خلکو (طالبانو) له مجاهدینو سره خیانت وکړ. دوی منافقان دي. زه نه پوهېږم چې الله تعالی به د دوی توبه څنګه قبوله کړي.» دغه طالب چارواکی چې له خبرو څخه یې قهر او غضب څرګندېږي، وایي،«د دغو طالبانو ضمیرونه خراب دي، منافقان دي، دا خلک شرم، حیا نه لري او مونږ یې جهاد ته ضرورت نه لرو.» په اخر کې هغو طالبانو ته چې له حکومتي چارواکو،‌ عسکرو او خلکو سره یې لیدلي دي د «خرکوسانو» خطاب کوي.

اوس اساسي پوښتنې دا دي چې ولې يو شمېر طالبان مشران د حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند خفه دي، څه باعث شوي چې د پاکستان د امر لاندې طالبانو په نس کې يې درد پيدا کړی دی، او له اوربند کولو وروسته ولې هغه طالب مشران چې د آی ايس د غلامۍ کړۍ پر غاړه لري؛ وارخطا شوي دي؟

پاکستان اندېښمن دی چې شوی اوربند به د طالبانو جنګي ليکي کمزورې کړې

پاکستان وارخطا دی چې ګويا اوربند به طالبان د جنګ له ليکو زړه توري کړي، دا چې وسله وال طالبان د اتلس کالو جنګونو وروسته په ډاډه زړه راغلل او د خپلو کورنيو تر څنګ يې ښارونه وليدل، د اوربند له امله له دوی سره د خلکو مينه يې وليدله، د امنيتي ځواکونو محبت يې وليدلو، په ښارياتو کې مسجدونه وليدل، د خلکو اسلاميت يې وليدو او په دې پوه شول چې دلته خلک ټول مسلمانان دي او هغه څه چې دوی ته د پاکستاني ملايانو لخوا د افغان حکومت او ولس په اړه ويل کېدل؛ مطلق دروغ او غلط دي، نو يې زړه له جنګه تور او د سولې غوښتونکي شول. اوس په ټوله کې آی ايس وارخطا شوې چې او دا اندېښنه یې ورته پیدا کړې چې د دوی له ولکې خلاص طالبان به له سختدریځۍ لاس واخلي.

پاکستان په خپل رنګ کې کوټ وخوړ

دا خو ښکاره خبره ده چې د افغان حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند کې پاکستان هم خپل رول لوبولی دی ځکه د پاکستان له اجازې پرته طالب حتی له کوره د باندې نشي وتلی. که طالب خپلواک وای او د پاکستان له اجازې پرته يې اوربند کولی شوای نو د اوربند غوښتنه خو ترې د تېرو شپاړسو کلونو په جريان کې په بار بار د خلکو او حکومت لخوا شوې ده خو بار بار طالب وسله والو رد کړې ده. اوس چې طالب د حکومت د اوربند غوښتنې ته مثبت ځواب ويلی دی نو پرته له شکه په کې پاکستان خپل رول لوبولی دی.پاکستان له يوې خوا د نړۍ له فشارونو سره مخ و او له بلې خوا وروسره افغانستان چندان ښې اړيکې نه ساتلې نو په داسې حالاتو کې پاکستان مجبور و چې د افغان حکومت د باور لپاره پر طالبانو فشار راوړي څو د اوربند غوښتنه يې ومني.

پاکستان د افغان حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند سره غوښتل ثابت کړي چې لا هم طالبان د دوی تر نفوذ لاندې دي او هر څه چې وغواړي پرې يې ترسره کولی شي. او دويم دا چې پاکستان غوښتل په دغې اوربند سره د خلکو هغه ادعاوو ته ځواب ورکړي چې ويل يې طالبان ډلې ډلې دي او زيات شمېر يې د پاکستان له کنټروله وتلې دي. ځکه طالبانو د پاکستان په اجازې اوربند شروع او د پاکستان په امر يې اوربند مات کړ.

خو په دغې اوربند سره پاکستان په خپل رنګ کې کوټ وخوړ. په دې مانا چې پاکستان په دغه اوربند سره له ګټې زيات زيان وکړ. زيان يې دا دی چې طالبان د روانې جګړې په ماهيت او د افغان حکومت په جوړښت پوه شول چې جګړه د بل چا د ګټو ده او افغان حکومت هم مسلمان دی او ولس يې هم مسلمان دی. اوس نو د طالبانو ډيری برخه هغوی چې د جنګ په ليکو کې عملاً ښکېل دي؛ نور له جګړې ستړي او له افغان حکومت سره د سولې غوښتونکي شوي دي. د دوی ډيری برخه چې ښارونو ته د اوربند په ورځو کې راغلي و، دوباره د جګړو ليکو ته نه دي تللي او نور نو نه غواړي چې په پردی جګړې کې قرباني ورکړي. پاکستان په همدې خاطر وارخطا دی او په اوربند باندې پښيماني ښيې.

لیکنه : خوشحال آصفي