انتخابات افغانستان و آمریکایی که نگرانی میآفریند
قرار است انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در کمتر از یک ماه دیگر به شکل سراسری و همگانی در این کشور برگزار شود اما برنامههای این روند ملی توأم با نگرانیهای ملت این کشور به پیش میرود.
قرار است در کمتر از یک ماه دیگر ملت افغانستان سومین دور انتخابات ریاست جمهوری را در کشور خود تجربه کنند اما با این وجود این اولین انتقال قدرت سیاسی از یک رئیس جمهور به رئیس جمهور دیگر در این کشور است.
برگزاری انتخابات، تمثیل حق رأی و شرکت در انتخابات از مهمترین دستاوردهای مردم افغانستان در 13 سال گذشته است و ملت این کشور نیز از آن به طور خوشبینانهای استقبال کرده و در پی برنامهریزیهای دقیق در استفاده از حق رأی خود هستند.
با این حال، ملت افغانستان با گذشت هر دور از انتخابات ریاست جمهوری تجارب بیشتری در این عرصه به دست آورده و راههای رسیدن به آرمانهای خود را با چشم بازتری از گذشته میبینند.
از سوی دیگر ملت این کشور که در آستانه انتخابات و استفاده از حق رأی خود قرار دارند، برخی چالشهای مهمی را فرا روی انتخابات میبینند که جای بررسی دارد.
برخی از مقامات افغان بارها از سیاست دولت آمریکا در قبال این کشور انتقاد کرده و گفتهاند که حتی در برخی از مواقع مقامهای آن کشور احترام به آنان را به باد فراموشی میسپارند.
چندی پیش، «حامد کرزی» رئیس جمهور افغانستان در این باب سخن را فراتر برد و در مصاحبه با یکی از روزنامههای اروپایی گفت که آمریکا تلاش داشت وی را در انتخابات دور گذشته این کشور از قدرت کنار زند.
با آنکه از این سخن حامد کرزی چندی میگذرد، اما به نظر میرسد با سکوت مقامات آمریکایی و عدم واکنش آنان، میتوان گفت که اظهارات کرزی نه یک ادعا بلکه یک واقعیت و حقیقت بوده است.
از سوی دیگر این حقیقت به روابط کابل-واشنگتن در آن زمان برمیگردد که از هماکنون به مراتب بهتر بود و تنشها میان افغانستان و آمریکا به این حد از اوج خود نرسیده بود.
در همین حال، اگر ما گفتههای رئیس جمهور افغانستان را یک حقیقت تلخ برای دولت و کاخ ریاست جمهوری این کشور بپنداریم، این حقیقت بیانگر تلاش آمریکا برای مداخله در امور داخلی و روندهای ملی در افغانستان است.
با نزدیک شدن به موعد برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان حدس و گمانها نیز بر امکان مداخله آمریکا در این روند ملی افغانستان بیشتر میشود.
به نظر میرسد، آمریکا در شرایط کنونی، که افغانستان روابط خوبی با آمریکا ندارد تلاشهای خود را برای مداخله در امور انتخابات بیشتر کند، زیرا با به قدرت رساندن نامزد مورد نظر خود در انتخابات میتواند امتیازات بیشتری در این کشور کسب کند.
با آن که تاکنون مشخص نیست آمریکا در چه حد میخواهد در امور انتخابات و سرنوشت و نتیجه این روند ملی افغانستان مداخله کند اما به نظر میرسد برای رسیدن به اهداف خود تلاشهایی را آغاز کرده است.
یکی از تلاشهای آمریکا برای مداخله در انتخابات افغانستان را میتوان در اظهارات شبه نظامیان طالبان در مورد عدم شرکت مردم در انتخابات و روابط پیچیده این کشور با طالبان عنوان کرد.
شاید برای اکثر روشنفکران افغانستان موضوع مدیریت و نفوذ آمریکا بر طالبان امری پیچیده و گنگ نباشد، زیرا پس از گذشت 13 سال حضور نظامی آن کشور در خاک افغانستان معلوم شد که در هر منطقهای که نظامیان آمریکا حضور دارد، طالبان نیز در آن منطقه به شکل گستردهای برای خود لانهسازی کردهاند.
با آنکه این امر را به تنهایی نمیتوان استدلالی برشمرد که نشان دهنده روابط و مدیریت آمریکا بر طالبان باشد، اما این امر را میتوان ناشی از طرحی دانست که برخی از مقامات افغانستان و پاکستان به آن اشاره کردهاند.
«بینطیر بوتو» نخست وزیر پیشین پاکستان در یکی از سخنرانیهای خود در مورد ایجاد طالبان گفته بود که این گروه با طرح انگلیس، مدیریت آمریکا و هزینه مالی عربستان در خاک پاکستان برای جنگ و اعمال نفوذ آمریکا در افغانستان ساخته شده است.
بدون شک این سخنان بوتو بیانگر واقعیتی است که آمریکا نفوذ پررنگی بر طالبان داشته و هر کاری را که از طالبان بخواهد این گروه بدون دغدغه آن را انجام خواهد داد.
به نظر میرسد، هشدار اخیر طالبان در مورد عدم شرکت در انتخابات یکی از راهکارهای نه چندان جدید اما سیستماتیک آمریکا برای حمایت از یک نامزد خاص در انتخابات سال آینده افغانستان باشد.
گفته میشود، با ایجاد ناامنی در مناطق دوردست و هشدارهای ظالمانه طالبان مبنی به عدم شرکت در انتخابات به ملت افغانستان، یکی از طرحهایی است که میتوان گفت زمینه حضور مردم در پای صندوقهای رأی و عدم کنترل کارمندان را تضعیف خواهد کرد.
اگر وضعیت در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده افغانستان طوری باشد که طالبان در برخی از مناطق ناامنی ایجاد کرده و مانع شرکت مردم در انتخابات بدون شک آمریکا با همکاری برخی از زیردستان خود در انتخابات مداخله غیر مستقیم خواهد کرد.
یکی از این مداخلهها را میتوان در پر کردن صندوقهای رأیگیری در این مناطق جستجو کرد که به نفع نامزد مورد نظر آمریکا انجام خواهد شد.
با این حال گفته میشود، آمریکا برای رسیدن به هدف خود که همانا پیروزی نامزد ریاست جمهوری مورد نظر خود است دست به طرح سیستماتیک زده و از این طریق میخواهد در انتخابات سال آینده این کشور مداخله گسترده انجام دهد که برخلاف خواستههای ملت افغانستان از این روند ملی است.
