بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت نشر شد 

رنه ډکارت

دی د پنځلسمې پېړۍ یو فرانسوي فیلسوف، ریاضی پوه، فزیک…

ماکسیم گورکی

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده‌ی کلاسیک ادبیات روسیه و شوروی، نویسنده‌ی برجسته‌ی…

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری…

آمریکا و سیاست بیطرفی افغانستان

سیاست بی‌طرفی افغانستان برخاسته از موقعیت جغرافیایی آن است ،…

شرم و حیا

بزرگانِ اهلِ عرفان و تصوف، در بابِ حفظِ شرم و حیا بسیار تأکید نموده‌،  آن را بلند ترین درجه…

منطق سود و ویرانی: تحلیل مارکسیستی جنگ و استثمار در…

 تقابل کثرت‌گرایی و واقعیت طبقاتی درحالی‌که نظریه‌پردازان کثرت‌گرا (پلورالیست)، جامعه را…

«
»

  افغانستان از کنفرانس بن تاامروز وضرورت ایجاد دولت قدرت مند ودموکراسی کارا

دوکتور حبیب منگل

      (۲۷) نوامیر ۲۰۰۱ به برگذاری کنفرانس بین المللی( بن ) (۲۰۰۱)درباره کشو رما افغانستان مصادف است . این کنفرانس که اندکی پس از حمله نظامی آمریکا به افغانستان و فروپاشی  حاکمیت قرون وسطایی طالبان ؛به گردانندگی سازمان ملل متحد واشتراک  نماینده گان  کشور های (۲+۶) و  هیات های تنظیم های جهادی  شامل انمارشی وجنگ داخلی  و نماینده گان طرفداران پادشاه سابق  محمد ظاهرشاه و تعدادی ازشخصیت های سیاسی موثرکشور؛برگذارشد؛ پس از ۹ روز بحث  های داغ وتبادل نظر یک توافقنامه ء صادار نمودند که نکات عمده ان را  « ختم جنگ و تراژیدی در افغانستان و ايجاد آشتی ملی ، صلح و ثبات پایدار ، شناسایی حقوق مردم در انتخاب آینده ء سیاسی شان مطابق اساسات اسلام و دموکراسی؛حضور احزاب سیاسی ، تحکيم مجدد استقلال ، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور؛  احترام به حقوق بشر وتامین عدالت اجتماعی ؛مسایل و ساختار های دوره انتقال ؛ ایجاد حکومت موقت و وسیع البنیاد  ونماینده مردم ؛ اداره سالم دولتی ، طرح و تدوین قانون اساسی جدید، تدویر لویه جرگه اضطراری ؛ تصویب قانون اساسی و انتخابات ریاست جمهوری وپارلمانی  ؛ عادی ساختن اوضاع وتامین ثبات  سیاسی وتوسعه اقتصادی واجتماعی وتحکیم موقعیت بین المللی کشور…  » احتوا می کرد .  و در پی ان برای تطبیق  توافق نامه  کنفرانس متعددی بین المللی دیگری دایرگردید ومیلیارد ها دالر ازسوی جامعه ء جهانی به افغانستان سرازیر شد  و تدابیری معین از سوی جامعه جهانی و دولت افغانستان روی دست گرفته شد واقدامات معین به عمل امد .

. اینک  درست ۱۷سال از برگزاری این کنفرانس وتوافق نامه ان سپری میگردد . برغم اینکه که درراستای تحقق فیصله ها واهداف  کنفرانس متذکره و کنفرانس های متعدد دیگری مساعی معین به عمل امد  وبرخی دست اوردهای ان نیز دیده میشود که برای نهادینه ساختن ان باید مبارزه شود و اجازه داده نه شود که در کشور تراژیدی ؛انارشی وجنگ های داخلی تکرار گردد .

      اما ؛ وضعیت بحرانی کشور وچالش های عمده از جمله عدم توانایی دولت درتامین حاکمیت ملی و استقلال سیاسی کشورو نبود حاکمیت  دولت بر سراسر قلمروخویش ؛  ادامه جنگ وتروریسم  وبحران امنیتی ؛بحران مشروعیت سیاسی  و دولت – ملت  ناشی ازفساد سیاسی – انتخاباتی ؛انتخابات تقلب امیز وبحران زا  وتحمیل پی در پی حکومت های غیر مشروع برمردم  ؛بحران بی قانونی ونقض سیستیما تیک قانون اساسی ؛ فساد اداری ؛ مالی واقتصادی و سو استفاده از علایق قومی برای حفط وکسب قدرت وثروت وتضعیف بی سابقه وحدت ملی ؛ فقر وبیکاری اکثریت قاطع مردم و بی عدالتی های اجتماعی ؛ ادامه دخالت ومداخلات خارجی وخطر مبدل شدن کشور به مقابله کشور های منطقه وقدرت های جهانی وچالش های بی شمار دیگر ی در حیات ملی کشور ؛ مبین این حقیقت  است ؛ که هیچکدام از توافقات کنفرانس متذکره به طور بایسته وشایسته عملی نه شده است واوضاع کشور هم چنان بحرانی با  پیامد های فاجعه بار ان باقی مانده است .

     دلایل وعوامل عدم تحقق توافقات کنفرانس متذکره و وضعیت  کنونی بحرانی کشور متعدداند . ولی  اساسی ترین  ان را سلطه سیاسي نیروهای شر وفساد ؛ مافیایی قدرت وثروت ؛ وحلقات بیناد گرا واقتدار گرا ؛ قوم گرا یان وجنگ سا لارن و فساد پیشه گان  تکنوتکرات تشکیل میدهند  که  در کنفرانس بن و پروسه ء سیاسی  ما بعد ان ازطریق انتخابات تقلب امیز وغیر قابل قبول ؛ یکی پی دیگری بر مرد م افغانستان  تحمیل ساخته شدند و اینک کشور مارابه چالش های ویران گر روبروساخته است . «خشت اول گرنهد معمارکج تا ثریا میرود دیوار کج»

       در چنین وضعیت سیاسی بحرانی کنونی  ؛  ضرورت مبرم ایجاد یک بدیل سیاسی دموکراتیک ؛ متشکل از نیروهای ملی ؛ دموکراتیک ؛ ترقی خواه وطرفدار عدالت اجتماعی در یک جبهه ء وسیع سیاسی  ملی – دموکراتیک به میان می اید . بدیلی که ازطروق قانونی ومسالمت امیزبه اقتدار سیاسی دست یابد وبا ایجاد یک دولت قدرت مند ملی وحکومت یک پارچه؛ حاکمیت و استقلال سیاسی کشور را به‌صورت کامل تأمین نماید ؛ به بحران نا امنی ؛ تروریسم وبغاوت درکشور نکته پایان بگذارد ؛ دموکراسی کارامد را استقرار وپروسه ءساختن یک دولت – ملت   را تحقق بخشد؛ حاکمیت قانون را تامین وفساد سیاسی ؛انتخاباتی ؛ اداری ؛ اقتصادی ومالی را ریشه کن سازد ؛ استراتیژی انکشاف ملی کشور را به طور بایسته وشایسته تطبیق نماید وسطح زندگی مردم را ارتقا بخشد ؛ به دخالت ومداخلا ت خارجی درامور کشور پایان بدهد واز مبدل شدن کشور به مقابله کشور های ذیدخل منطقوی وقدرت های جهانی جلوگیری کند و منافع ملی و مصالح علیای کشور را حفظ و حراست و جایگاه افغانستان را به مثابه دولت دموکراتیک و دارای حاکمیت ؛ آزاد ؛ مستقل ودوست کشور های منطقه وجهان در عرصه مناسبات بین المللی اعاده وتحکیم نماید .