بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

  افغانستان از کنفرانس بن تاامروز وضرورت ایجاد دولت قدرت مند ودموکراسی کارا

دوکتور حبیب منگل

      (۲۷) نوامیر ۲۰۰۱ به برگذاری کنفرانس بین المللی( بن ) (۲۰۰۱)درباره کشو رما افغانستان مصادف است . این کنفرانس که اندکی پس از حمله نظامی آمریکا به افغانستان و فروپاشی  حاکمیت قرون وسطایی طالبان ؛به گردانندگی سازمان ملل متحد واشتراک  نماینده گان  کشور های (۲+۶) و  هیات های تنظیم های جهادی  شامل انمارشی وجنگ داخلی  و نماینده گان طرفداران پادشاه سابق  محمد ظاهرشاه و تعدادی ازشخصیت های سیاسی موثرکشور؛برگذارشد؛ پس از ۹ روز بحث  های داغ وتبادل نظر یک توافقنامه ء صادار نمودند که نکات عمده ان را  « ختم جنگ و تراژیدی در افغانستان و ايجاد آشتی ملی ، صلح و ثبات پایدار ، شناسایی حقوق مردم در انتخاب آینده ء سیاسی شان مطابق اساسات اسلام و دموکراسی؛حضور احزاب سیاسی ، تحکيم مجدد استقلال ، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور؛  احترام به حقوق بشر وتامین عدالت اجتماعی ؛مسایل و ساختار های دوره انتقال ؛ ایجاد حکومت موقت و وسیع البنیاد  ونماینده مردم ؛ اداره سالم دولتی ، طرح و تدوین قانون اساسی جدید، تدویر لویه جرگه اضطراری ؛ تصویب قانون اساسی و انتخابات ریاست جمهوری وپارلمانی  ؛ عادی ساختن اوضاع وتامین ثبات  سیاسی وتوسعه اقتصادی واجتماعی وتحکیم موقعیت بین المللی کشور…  » احتوا می کرد .  و در پی ان برای تطبیق  توافق نامه  کنفرانس متعددی بین المللی دیگری دایرگردید ومیلیارد ها دالر ازسوی جامعه ء جهانی به افغانستان سرازیر شد  و تدابیری معین از سوی جامعه جهانی و دولت افغانستان روی دست گرفته شد واقدامات معین به عمل امد .

. اینک  درست ۱۷سال از برگزاری این کنفرانس وتوافق نامه ان سپری میگردد . برغم اینکه که درراستای تحقق فیصله ها واهداف  کنفرانس متذکره و کنفرانس های متعدد دیگری مساعی معین به عمل امد  وبرخی دست اوردهای ان نیز دیده میشود که برای نهادینه ساختن ان باید مبارزه شود و اجازه داده نه شود که در کشور تراژیدی ؛انارشی وجنگ های داخلی تکرار گردد .

      اما ؛ وضعیت بحرانی کشور وچالش های عمده از جمله عدم توانایی دولت درتامین حاکمیت ملی و استقلال سیاسی کشورو نبود حاکمیت  دولت بر سراسر قلمروخویش ؛  ادامه جنگ وتروریسم  وبحران امنیتی ؛بحران مشروعیت سیاسی  و دولت – ملت  ناشی ازفساد سیاسی – انتخاباتی ؛انتخابات تقلب امیز وبحران زا  وتحمیل پی در پی حکومت های غیر مشروع برمردم  ؛بحران بی قانونی ونقض سیستیما تیک قانون اساسی ؛ فساد اداری ؛ مالی واقتصادی و سو استفاده از علایق قومی برای حفط وکسب قدرت وثروت وتضعیف بی سابقه وحدت ملی ؛ فقر وبیکاری اکثریت قاطع مردم و بی عدالتی های اجتماعی ؛ ادامه دخالت ومداخلات خارجی وخطر مبدل شدن کشور به مقابله کشور های منطقه وقدرت های جهانی وچالش های بی شمار دیگر ی در حیات ملی کشور ؛ مبین این حقیقت  است ؛ که هیچکدام از توافقات کنفرانس متذکره به طور بایسته وشایسته عملی نه شده است واوضاع کشور هم چنان بحرانی با  پیامد های فاجعه بار ان باقی مانده است .

     دلایل وعوامل عدم تحقق توافقات کنفرانس متذکره و وضعیت  کنونی بحرانی کشور متعدداند . ولی  اساسی ترین  ان را سلطه سیاسي نیروهای شر وفساد ؛ مافیایی قدرت وثروت ؛ وحلقات بیناد گرا واقتدار گرا ؛ قوم گرا یان وجنگ سا لارن و فساد پیشه گان  تکنوتکرات تشکیل میدهند  که  در کنفرانس بن و پروسه ء سیاسی  ما بعد ان ازطریق انتخابات تقلب امیز وغیر قابل قبول ؛ یکی پی دیگری بر مرد م افغانستان  تحمیل ساخته شدند و اینک کشور مارابه چالش های ویران گر روبروساخته است . «خشت اول گرنهد معمارکج تا ثریا میرود دیوار کج»

       در چنین وضعیت سیاسی بحرانی کنونی  ؛  ضرورت مبرم ایجاد یک بدیل سیاسی دموکراتیک ؛ متشکل از نیروهای ملی ؛ دموکراتیک ؛ ترقی خواه وطرفدار عدالت اجتماعی در یک جبهه ء وسیع سیاسی  ملی – دموکراتیک به میان می اید . بدیلی که ازطروق قانونی ومسالمت امیزبه اقتدار سیاسی دست یابد وبا ایجاد یک دولت قدرت مند ملی وحکومت یک پارچه؛ حاکمیت و استقلال سیاسی کشور را به‌صورت کامل تأمین نماید ؛ به بحران نا امنی ؛ تروریسم وبغاوت درکشور نکته پایان بگذارد ؛ دموکراسی کارامد را استقرار وپروسه ءساختن یک دولت – ملت   را تحقق بخشد؛ حاکمیت قانون را تامین وفساد سیاسی ؛انتخاباتی ؛ اداری ؛ اقتصادی ومالی را ریشه کن سازد ؛ استراتیژی انکشاف ملی کشور را به طور بایسته وشایسته تطبیق نماید وسطح زندگی مردم را ارتقا بخشد ؛ به دخالت ومداخلا ت خارجی درامور کشور پایان بدهد واز مبدل شدن کشور به مقابله کشور های ذیدخل منطقوی وقدرت های جهانی جلوگیری کند و منافع ملی و مصالح علیای کشور را حفظ و حراست و جایگاه افغانستان را به مثابه دولت دموکراتیک و دارای حاکمیت ؛ آزاد ؛ مستقل ودوست کشور های منطقه وجهان در عرصه مناسبات بین المللی اعاده وتحکیم نماید .