سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم)…

همراه جمیله، وداع با گلزری!

Aitmatow, Tschingis) 20081928- ) آرام بختیاری سوسیالیسم، دیالکتیک وحدت خلقها شد. چنگیز آیتماتف،…

کیست ژورنالیست ؟

هرکی مایک در اختیارش بود ژورنالیست نیستیا  به یک رسانه …

مخاطب خاص نیست!

این سخن، با آنانی‌ست که روزی از شیر و قیماق…

نظریات قوم‌گرایانه و راسیستی مردود است!

نویسنده: نور محمد غفوری ۱. مقدمه مقالهٔ حاضر با عنوان «نظریات قوم‌گرایانه و…

       اصولنامه ی جزایی طالبان خیلی نفرت انگیزو ضد اسلامیست 

       نوشته ی : فروغی        پس ازنشروتطبیق احکام سختگیرانه و نفرت انگیز…

وفاداری به آرمان‌ها و رسالت نجات وطن

وفاداری به آرمان‌ها و رسالت نجات وطن پس از فروپاشی حکومتی…

شصت و یکمین سالگرد با افتخار حزب ما خجسته باد

رفقاى گرامى از نام سازمان حزبى ما در ايالات متحده امريكا به…

مرکه

له ښاغلي (عبدالملک پرهیز) سره د نړېوال ادبي ښوونځی اکسپرسیونیسم…

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور…

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در…

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی…

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را…

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو،…

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د…

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار…

«
»

از کیسه خلیفه بخشیدن

عبدالصمد ازهر                                                                          ۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

حاکمیت طالبان بعد از اگر مگر کردن ها و از امروز به فردا افگندن ها، همان کرد که خود می خواست. ملیون ها شاگرد و محصل دختر را خلاف خواست مردم و جهان به بهانه عدم آماده گی مطابق به شرایط اسلامی، یک سال کامل از آموزش محروم گردانیده بالآخر برای رهایی یقه اش از دست متقاضیان، اعلام داشت برای شان یک سال ارتقا داده می شود.

اگر هدف، دلخوشی به ارتقا باشد، بلی کار خوب شد و جوانان ما یک سال بالاتر رفتند؛ و اگر هدف آموختن تهدابی آموزه ها باشد، که بدون تهداب نمی توان دیواری را اعمار کرد و بدون فراگرفتن ریاضی و هندسه ساده به فهم مسایل پیچیده و الجبره و مثلثات و بالاتر رسید، این تصمیم خشت خامی در آب ماندن و چند روزی خود را از فشار اصرارها و خواست ها به پناه بردن بوده، صاف و ساده از کیسه خلیفه بخشیدن است. درحالی که هدف از آموزش، پرورش و تحصیلات بالا، تربیه ی ظرفیت هاست برای به درد بخوری خود فرد و جامعه،‌ اما درست روشن نیست که با ارتقای یک ساله و به تعویق بردن فرصت های با ارزش زنده گی دختران، حاکمیت طالب در پی چی است؟

اگر به راستی در پی آماده گی هاست، چرا روشن نمی سازد چه نوع آماده گي در نظر است؟ هرگاه تجدید نظر بر کوریکولم curriculum درسی مورد نظر می بود، این که در مورد پسرها نیز باید صدق می کرد. از جانب دیگر، می شد مانند پسران درس های شان را پیش می بردند و تغییر لازمی را پسانتر بر نصاب تعلیمی می افزودند. در میان مضمون هایی که از قبل تدریس می گردیدند، نیز مضونی خلاف اسلام و خلاف علم وجود نداشت که قابلیت برداشتن را داشته باشد.

هرگاه دلواپسی طلبه از احساس مسوولیت نسبت به امنیت دختران برمی خیزد، در آن صورت بگذارند عجالتاً تا زمانی که تسهیلات دیگر فراهم شده می توانند، به طریقه سابقه امنیت شان تامین شود. گفتنی است اگر در حاکمیت گذشته، دختران بدون إشکال به مکتب و پوهنتون رفته می توانستند، چرا در حاکمیت با دسپلین طالبان بهتر و امن تر رفته نتوانند، مگر این که ترسی از خود چشمان گرسنه طلبه اطرافی و توهم رسیدن شان به حوران بهشتی وجود داشته باشد.

 باری شنیده بودم می خواهند شاگرد دخترها را از خانه ها و تا خانه های شان وسیله بس انتقال دهند. کار خوب و کمک بزرگ است برای شاگردان و خانواده ها. تطبیق چنین برنامه پر هزینه تا سطح ولسوالی ها و دهات، در زودی ها دشوار خواهد بود ولی هر گاهی که به این امر توفیق یافتند خوبست آن را نیز عملی کنند، اما به آن بهانه نباید آموزش تعطیل شود که این ظلم و جفای بزرگ است در حق نسل جوان کشور، بالخصوص دختران.

در انکشاف تازه، طالبان در نظر دارند با آغاز از مدارس خوست، برخی مضامین علوم معاصر، از جمله کامپیوتر ساینس را، در نصاب درسی مدارس دینی نیز بیفزایند. این به نظر من یک اقدام مفید است برای پُر کردن خلای میان مدرسه و مکتب و میان ده و شهر از نگاه دانستنی ها. اما مشروط به دو شرط:

یکی و مهم این که مضامین معاصر و مدنی، در بر گیرنده همه ساحات ساینس و اجتماعیات باشد، نه منحصر به تربیه پرسونل برای پر کردن جاهای خالی طالب در هرم اداری؛ و دوم اینکه افزودن این مضامین در نصاب مدارس، به معنای بی نیاز شدن از سیستم مکتب ها و پوهنتون های معاصر نباشد و منتج به حذف آنها نگردد. 

***

یک بخشش دیگر از کیسه خلیفه مربوط می شود به اردوی ملی کشور.

در حالی که وزیر دفاع سرپرست و لوی درستیز سرپرست بر تشکیل اردوی بزرگ و نیرومند  اصرار می کردند و از منسوبین سابق اردو می خواستند به صفوف شان باز گردند، اما امیرخان متقی وزیر امور خارجه در سفر به پاکستان و گوش دادن به توصیه و دریافت درجه هراس پاکستان از اردوی ملی افغان، در همان اسلام آباد به روز ۱۲ نومبر ۲۰۲۱(۲۱ عقرب ۱۴۰۰) اعلان کرد افغانستان به اردوی بزرگ ضرورت ندارد. فهمیده نشد متقی که وزیر امور خارجه است به چه دلیلی در یک موضوع ملی، داخلی و خارج از صلاحیت کاریش مداخله و تا سطح تصمیم گیری پیش رفت.

گرچه پسانتر سخنگوی حکومت آن اظهارات را ماست مالی کرده گفت از آن سوء تعبیر شده است و ما به تشکیل اردوی بزرگ نیرومند متعهدیم، اما انکشافات بعدی نشان داد که آن عقب روی از آرمان های تشکیل یک اردوی بزرگ و نیرومند، در اثر فشار نظامیان پاکستان، به سطح تشکیل اردوی کوچک بدون اشتراک نظامیان رژیم گذشته، تقلیل یافت. این حقیقت در اظهارات ملا یعقوب سرپرست وزارت دفاع، که قبلاً منادی اردوی بزرگ بود، نیز انعکاس یافت و آن را تا (!) یک صد هزار نفر برشمرده انصراف از پذیرش اعضای اردوی سابقه را نیز صراحت داد.

۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

۲۹ /۱۱ / ۲۰۲۱