سوریه در آستانه فتنۀ دیگری قرار گرفته است؟
حملۀ تحریرالشام به حلب بلافاصله پس از برقراری آتشبس در جنوب لبنان را میتوان از دو منظر منطقهای و بینالمللی مورد ارزیابی قرار داد، بهنظر میرسد تلاش برای احیای تحریرالشام پروژۀ جدید ناتو در خاورمیانه در راستای تداوم رقابت قدرتهای جهانی است.
گروهک تروریستی تحریرالشام صبح روز، چهارشنبه، ساعاتی پس از اعلام آتشبس بین رژیم صهیونیستی و لبنان، عملیات بزرگی را برای حمله به حلب در شمال سوریه آغاز کرد که براساس مشاهدات، بزرگترین درگیریها در حومه غربی این استان پس از سال ۲۰۱۶ (عملیات آزادسازی حلب) محسوب میشود.
گروهک تحریرالشام که اکنون تبدیل به مهمترین گروه تروریستی تکفیری در شمال سوریه شده است و بسیاری از گروهکهای دیگر همچون «صقور الشام»، «جیش الشمال»، «حزب اسلامی ترکستان»، «اجناد قوقاز»، «کتیبه الرحمان» و «جیش العزه» که وارد ائتلاف با این گروه شدهاند، مرکز ثقل عملیات امروز را بهعهده گرفتهاند.
تحریرالشام از چندین ماه قبل تحرکات گستردهای را در اطراف شهر حلب آغاز کرده بود و گزارشهای متعددی از حضور تروریستها در این منطقه در رسانههای محلی و منطقهای منتشر شده بود که در نتیجۀ همین تحرکات ارتش سوریه از یک ماه قبل بخشی از یگانهای زرهیاش را به شمال سوریه و حومه غربی حلب منتقل کرد.
علاوه براین ارتش روسیه نیز با هماهنگی مقامات دمشق در این بازه زمانی اقدام به بمباران مقرها و استحکامات نظامی تحریرالشام در مناطق پیرامون حلب کرده بود.
گروهک تحریرالشام در واقع نسخه بِه روزشدهای از القاعده سوریه است که بعد از آغاز جنگ داخلی در این کشور به «جبهه النصره» تغییر نام داد. این گروهک برای پاک کردن برچسب القاعده، عنوان هیئت تحریرالشام را برای خود برگزید. محمد الجولانی سرکرده این گروه هماکنون در ادلب حضور دارد. تحریرالشام از زمان آغاز طوفان الاقصی و ورود حزبالله به رویارویی با رژیم صهیونیستی در پشتیبانی مسلمانان اهلسنت در فلسطین، این ارزیابی را داشت که فرصت برای بازگشت به حلب فراهم شده است، چرا که نیروهای حزبالله و مقاومت اکنون درگیر جبهه جنوب لبنان هستند و فضا برای مانور تروریستها در خاک سوریه فراهم شده است.
این حمله درحالی آغاز شده است که از حدود یک سال قبل دولت دمشق مذاکراتی را با آنکارا در راستای احیای روابط و دور کردن ترکیه از محور همکاری با تروریستها آغاز کرده بود. تحریر الشام مهمترین مخالف روند مذاکرات دمشق و آنکارا بود که با میانجیگری روسیه دنبال میشد. در همین راستا درگیریها طی ۶ ماه اخیر بهطور قابلتوجهی در مناطق حومه ادلب و حومه حلب تشدید شده بود، اما شهر حلب تا حدی از این درگیریها مصون باقی مانده بود.
این تحرکات تروریستها از منظر آمریکا و رژیم صهیونیستی در راستای نبرد منطقهای علیه محور مقاومت قابل بهرهبرداری است؛ چراکه دستکم بخشی از توان جبهه مقاومت بهویژه در سوریه را مشغول جبهههای درگیری در شمال سوریه میکند. سوریه طی ماههای اخیر به آوردگاه جدید نبرد ناتو با اوکراین تبدیل شده است و تروریستهای تحریر الشام با کمک عناصر اطلاعاتی اوکراین به پهپاد مجهز شدهاند و حتی گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد از سه ماه قبل کارگاههایی برای ساخت ریزپرندههای ضدنفر توسط اوکراینیها در ادلب ایجاد شدهاند تا در نبرد آتی علیه نیروهای ارتش سوریه و نظامیان روسیه بهکار گرفته شوند.
این امر نشان میدهد که ناتو در پروندههای منطقهای خود با روسیه و ایران توجه ویژهای به بحران سوریه دارد، در این میان گزارشهایی از حضور نیروهای فرانسوی در پایگاههای شمال شرق سوریه در معیت نیروهای آمریکا منتشر شده است که نشان میدهد پرونده بحران سوریه بهطور جدی بار دیگر روی میز به جریان افتاده است تا از این رهگذر فشار بر مسکو افزایش یابد.
جالبتر اینجاست که حضور و فعالیت گروههای تروریستی با مشارکت نیروهایی از کشورهای آسیای میانه در سوریه بهطرز چشمگیری افزایش یافته تا جایی که یکی از گروهکهای اصلی فعال در عملیات اخیر تحریرالشام، حزب بهاصطلاح اسلامی ترکستان است که نیروهایش از منطقه اویغور چین به سوریه منتقل شدهاند.
این امر بهخوبی نشان میدهد که شطرنج کنونی در سوریه تا چهحد با تحولات بینالمللی پیوند خورده است، در نتیجه نمیتوان تحولات جاری در سوریه را صرفاً از منظر داخلی مورد ارزیابی قرار داد. بهنظر میرسد تحولات اخیر در حلب، مرحلهای جدید از نبرد چندوجهی آمریکا برای تقابل با محور مقاومت در محیط ژئوپولیتیک غرب آسیا است تا با برقراری آتشبس ۶۰روزه در جنوب لبنان فرصت لازم برای محور مقاومت جهت بازیابی توان انسانی و سازماندهی نیروها فراهم نشود.
