سفر ولادیمیر پوتین به صربستان نخستین سفر خارجی او در سال 2019 به حساب می آید تا اهمیتی که مسکو برای بلگراد قائل است را به نمایش بگذارد.
آلکساندر وچیچ رئیس جمهوری صربستان برای نشان دادن میزان احترام خود به همتای روس تا پای پلکان هواپیمای او رفت اما آنچه بیش از پیش اهمیت یافت اقدام خودجوش مردم صربستان برای نشان دادن میزان علاقه به پوتین بود.
شهروندان بلگراد دیروز با در دست گرفتن تصاویر پوتین و شعار نوشته های مختلف در حمایت از او به زبان های صربی و روسی، از رهبر روسیه به اشکال مختلف تشکر و قدردانی کردند، حرکتی که نمونه آن در مسکو پایتخت روسیه هم دیده نمی شود.
پلیس صربستان دیروز در اطلاعیه ای اعلام کرد که بیش از 130 هزار نفر در مقابل کلیسایی به نام ساوای مقدس در بلگراد که پوتین از آن بازدید می کرد، جمع شدند.
این کلیسا را سربازان عثمانی هنگام اشغال بلگراد در قرن شانزدهم به آتش کشیدند اما از قرن بیستم بازسازی آن آغاز شد.
پوتین دیروز به همراه همتای صرب خود در اقدامی نمادین آخرین موزاییک از شمایل حضرت مسیح را بر دیوار این کلیسا چسباند.
می توان گفت روسیه و صربستان پیوندهای تاریخی فراوانی دارند، عمق روابط دو کشور به اندازه ای است که دو طرف از یکدیگر به عنوان برادر یاد می کنند.
تاریخ جهان چندین بار شاهد هزینه های سنگینی بوده که روسها به خاطر صرب ها متحمل شده اند و هرگز از آن ابراز پشیمانی نکرده اند.
جنگ روس ها به عنوان حامیان صرب ها و مسیحیت ارتدوکس با امپراتوری عثمانی از جمله رخدادهای تاریخی است که در اذهان مردم صربستان نقش بسته است.
در تاریخ آمده است الیزابت اول امپراتریس روس در حمایت از صرب ها و پس از آنکه امپراتوری آلمان به کشور آنها حمله کرد، سپاه روسیه را راهی جنگ با این کشور کرد.
روس ها جنگ جهانی اول را هم به بهانه حمایت از صربستان آغاز کردند، در جنگ جهانی اول که با کشتن ولیعهد امپراتوری هابسبورگ در سارایووا به دست یک جوان صرب آغاز شد، نیکلای دوم آخرین تزار روس به پادشاهی دوگانه اتریش مجارستان اعلام جنگ داد هر چند که بسیاری معتقدند او برای کاستن از اعتراضات داخلی، به جنگ با یک کشور خارجی روی آورد تا شاید مانع انقلاب مردمی در روسیه شود.
در طول جنگ جهانی دوم نیز صرب ها که استخوان بندی یوگسلاوی را تشکیل می دادند روابط تنگاتنگی با اتحاد جماهیر پیشین شوروی داشتند.
دوستی شوروی و یوگسلاوی در طول جنگ دوم جهانی سبب شد صرب ها به خاطر روسیه با آلمان نازی به صورت پارتیزانی بجنگند.
دو کشور در طول جنگ سرد با عنوان کشورهای عضو بلوک شرق بویژه در عرصه نظامی و امنیتی با یکدیگر همکاری گسترده ای داشتند و مارشال تیتو از دوستان نزدیک مقامات کرملین به حساب می آمد.
با پایان یافتن جنگ سرد، یوگسلاوی در پی جنگ های خونین در جمهوری های این کشور تجزیه شد و روسیه از همان ابتدا طرف صرب ها را گرفت؛ این حمایت ها تا امروز ادامه داشته است.
مسکو در شورای امنیت تلاش های گسترده ای را برای پایان دادن به مناقشه در بالکان بکار بست و تلاش کرد تا مسائل در این منطقه از راه های سیاسی حل و فصل شود.
روسیه حتی زمانی که صربها به سرکوب ساکنان جمهوری های جدا شده بویژه بسنی های مسلمان می پرداختند از صربها حمایت کرد و خواهان حفظ یکپارچگی یوگسلاوی برای مقابله با آمریکا و غرب شد.
حمایت روسیه از صرب ها در دوره های مختلف زبانزد بوده است، به طور مثال وقتی ناتو در سال 1999 میلادی بمباران هوایی بلگراد پایتخت یوگسلاوی را آغاز کرد، یوگنی پریماکوف نخست وزیر وقت روسیه که در حال سفر به آمریکا بود دستور بازگشت هواپیمای حامل خود را از آسمان اقیانوس اطلس به روسیه صادر کرد.
روسیه تاکنون استقلال کوزوو را به رسمیت نشناخته و خواستار حفظ این کشور در قالب صربستان است و استقلال این منطقه را مغایر با قوانین بین المللی می داند.
مسکو هم اکنون در عرصه نظامی، امنیتی، سیاسی و اقتصادی شریک مهم صربستان است و به تازگی در چارچوب حمایت از صربستان و افزایش توانمندی نظامی این کشور 10 فروند میگ-29 به رایگان به بلگراد داده است.
روسیه همچنین به صرب ها وعده داده است که خط لوله گاز جریان ترکیه که از طریق دریای سیاه به ترکیه و کشورهای جنوب اروپا کشیده می شود به صربستان هم کشیده شود.
ولادیمیر پوتین دیروز پنجشنبه به طرف بلاروسی گفت که کرملین آماده است برای تامین زیرساخت های خط لوله جریان ترکیه در خاک صربستان، 1.4 میلیارد دلار در این کشور سرمایه گذاری کند.
روسیه برنامه های هسته ای صربستان را هم پوشش می دهد ضمن اینکه توافقاتی به ارزش 200 میلیون دلار بین سران دو کشور امضا شده است.
مقامات روسیه که همواره از گسترش سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) ابراز نگرانی کرده و آن را عبور از خط قرمزهای مسکو می خوانند، اخیرا اعلام کرده اند که مشکلی با پیوستن صربستان با این سازمان ندارند و امیدوارند که آمریکایی ها هم مانع نزدیکی دیگر کشورهای اروپایی به روسیه نشوند.
روسیه پوتین به مردم صربستان نشان داده است که با وجود تغییر و تحولات متعدد در جهان؛ روسیه نوین مسیر روسیه تزاری و اتحاد جماهیر شوروی را در حمایت و پشتیبانی از صرب ها می رود و از ارایه هیچ کمکی به اسلاو نژادها و ارتدوکس ها در صربستان و مجامع بین المللی فروگذاری نمی کند.
با این تفاسیر شاید بهتر بتوان این واقعیت را درک کرد که چرا پوتین در صربستان بیشتر از مسکو طرفداران دوآتشه دارد و از او به عنوان یک قهرمان ملی در قلب اروپا یاد می شود.