آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

«
»

ولې مقدس او عام المنفعه ځايونه نښه کیږي؟

لیکنه: زمریال

کلونه کيږي چې افغانان د يوې کرغيړنې جګړې په لمبو کې سوځي. دغې جګړې افغانانو ته نه یواځې د سر او مال زيان اړولی دی؛ بلکې معنويات، مذهب او د خلکو احساسات يې هم زيانمن کړي دي.

 په هغه جګړې کې چې د ميليونو افغانانو د شهادت او ټپي کېدو تر څنګ مو ديني، مذهبي، کلتوري او علمي مقدسات هم ويجاړ شوي دي. ښه بېلګې يې په وروستيو کلونو کې پر مسجد، تکيه خانه، مکتب، پوهنتون، کلينیک او زیارتونو باندې د طالب او داعش بريدونه يادولی شو.

پر مسجدونو، مدرسو او ټولګټو ځايونو بريدونه

څو ورځې وړاندې په ننګرهار کې د رمضان کپ کرکټ سياليو کې په روژې مبارکې مياشت کې په عامو خلکو پرله پسې بريدونه چې په کې ۸ تنه شهيدان او له ۵۰ ‌ډېر ټپيان شول، له دې وړاندې د خوست ولایت مرکز اړوند یعقوبیو اډه کې په یوه مسجد کې چاودنه چې ګڼ شمېره مرګ ژوبله يې لرله، د روان ميلادي کال د اپريل په دېرشمه په کندهار کې په مدرسې بريد چې په کې ۱۱ تنه د مدرسې قاري صاحبان په کې شهيدان شول، له هغې وړاندې د کندز په دشت ارچي کې د طالب لخوا له مدرسې څخه د ترهګريزو کړنو لپاره د وسيلې په توګه استفاده کول او بيا پرې د امنيتي ځواکونو بمباري چې په کې ۵۰ ملکيان شهيدان او له ۲۵ زيات طالبان ووژل شول.

د  ۲۰۱۶ کال د جون په ۱۲ نېټه په جلال آباد ښار کې د جمعې لمانځه په لمونځ کوونکو خونړی بريد چې په کې څلور تنه شهيدان او له ۸۰ زیات نور ټپيان شول. دا هغه څه دي چې لوی دي او يواځې د يو کال په جریان کې ترسره شوي دي. که له لومړي سره حساب وشي نو د شهيدو مسجدونو، منبرونو، قرانونو، مدرسو، کلينکونو او په کې موجودو شهيدان شويو افغانانو شمېر له زرګونو اوړي.

پر مکتبونو او پوهنتونو بريدونه

د روان کال د مې مياشتې په ۲۹ مه وسله والو طالبانو په فراه ولايت فراه ښار پورې د اړوندې سیمې (رېګ کلي) د نجونو ښوونځی وسوځولو، د وران ميلادي کال د اپرېل په ۱۰ مه وسلوالو طالبانو سهار وختي درې بجې د مومندرې د هزارناو لیسې ننوتل او ادارې ته یې اور واچولو، د روان هجري کال د وري په ٢۱مه د شپې نهه بجې وسله والو د محمد اغې ولسوالۍ د مغل خېلو سيمې د نجونو لېسه وسوځوله، يو کال وړاندې دکابل ښار د قرغې پر سړک د حربي پوهنتون د محصلانو د لېږدونې پر موټر خونړی بريد چې په کې ۱۵ ډېر شهیدان او په لسګونو نور ټپيان شول، دوه کاله وړاندې په کابل کې پر افغان امريکايې پوهنتون خونړی بريد چي په پایله کي ۱۳ کسان وژل شوي او نژدي ۳۷ نور ټپیان شول، او دې ته ورته په لسګونو نور بريدونه.

جنګ هم اصول لري خو له بده مرغه د افغانستان جګړه دومره ناولې ده چې هيڅ پوله او سرحد نه پېژني. په دغو جګړه کې افغان شهيد شوی، د افغان مسجد، قرآن او منبر شهيد شوی، د افغان مکتب سوځېدلی، د افغان پوهنتون ويجاړ شوی او استاد يې بې رحمانه شهيد شوی، د افغان کلينيک په بمبارد يا بمونو الوځول شوی او دېته ورته په لسګونو نورې بدبخۍ. خو اوس پوښتنه اساسي دا پيدا کيږي چې دا کرغېړن عمل څوک کوي، د چا په خوښه يې کوي او د څه لپاره يې کوي؟

ځواب ښکاره دی، هغه څوک دا بريدونه کوي چې د افغانانو اساس او بنسټ ته يې پتېلې چې له منځه یې وړي، دوی په دې سره هڅه کوي چې اسلام بدنام کړي او همدا شان مسلمانان بدناموي او هڅه او کوښښ کوي نړۍ ته د اسلام ناوړه انځور وړاندې کړي؛ ځکه دا بريدونه يا طالب کړي او يا داعش کړي چې دواړه د اسلام له نومه په استفادې هغه وحشتونه ترسره کوي چې اسلام ورسره کلک مخالف دی. دوی دا کارونه د خپلو بادارانو په امر او لارښوونه د اسلام نوم بدوالي، د افغان نوم بدوالي او له تعليمه د افغان بچي د پاتې کېدو په خاطر ترسره کوي. دوی ته بادارانو يې لارښوونه کړې چې افغان بچی بايد زده کړې ونه کړي، د افغانانو تر منځ مذهبي نفاق رامنځته کړي او په ټوله کې نړۍ ته د اسلام يو بد انځور وړاندې کړي. دوی او یا هر څوک چې دا ډول بریدونه کوي په ښکاره د اسلام د دفاع خو په حقيقت کې د اسلام د نوم بدۍ او له دغه مبارک دينه د خلکو د زړه بدۍ په خاطر ياد خونړي بريدونه ترسره کوي.