بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

په ياد لري چي هغه خبره چي کارل مارکس کړي وه ( تاريخ دوه واري تکراريژي )، نن وينو چي په دغو ۴۰ کالو کي په افغانستان کي څو واري تکرار شو

مارکس په اتلسمه د برومر لويي بناپارت کتاب کي ليکلي وو چي تاريخ يو واري په کميدي شکل او يو واري په خونين ډول تکراريژي ( دوه واري )، خو موږ وليدل چي ۹ واري هم په کميدي ډول او هم په خونين ډول تاريخ  په افغانستان کي تکرار شو ( دغو تاريخ په ۴۰ کالو کي دير وطنداران په وينو ولمبول او په خاورو يي ومنډل ،دوطن ملي شتمني يي تخريب او لوټ کړه ، او دبلي خوانه يي ډير کسان د ډيري غريبي ، فقر او بيوزلي ، زڼده بوشي ، بيکوري او بيکاري نه د ارګاه او بارګاه خاوندان کړل ، دغه کسان د ټولني هغه غريب ، بيکسه او بي خسه ژنده پوشان او بازينګران او غله او قاتلين وو چي پرون يي دموږک لکي په کورو کي په اوړو نه سپيريده ، خو نن د قابليو ، پلوونو او کبابونو او رنګ رنګ تازه ميوو او شربتو او شرابو سره مستي کوي او په لنډکروزر او تندربرډ لکسيز ، زرهي موټرانو کي د ۳۰ باديګاردانو سره تګ راتګ کوي او پخواني همسايه ګان تهديدوي او پيغور ور کوي )، اوس تاسي دغو د لوړا بچيانو يا  زامنو ته څه واياست ، ؟؟؟
غټان غټان پيدادي – دوي خو له موره جنتيان پيدا دي
راځي دي خوارو ته ډوډي په دسترخوان وگتو — چي دوي له موره دوزخيان پيدا دي ؟؟
دشاعر سره جنجال نه کوم ، خو داسي نه ده ټول له موره بربند يا لوڅ او وږي په ژړا پيدا دي ، نو تفاوت ددوي تر منځ بيا هم ددوي په ماهول او محيط او اجتماع کي يي د ميندو او پلرو بخت او تخت او شتمني په کورني او يا فاميل يا قوم پوري تړلي ده ، دنارينه وو ابتکار او تلاش او تل کارکول ، درس او تحصيل ته ادامه ورکول دير غريبان د ډيرو شتمنيو خاوندان کړي ؟؟
زموږ جهادي دولتي چارواکو د هغو مهمو تاريخي اوعلمي او فلسفي مقولو  د کارل مارکس نه درسته او په موقع استفاده ونه کړه لکه چي ويل يي (( که د انسان خصايل د محيط زيږنده وي  نو محيط بايد انساني کړو))،
اوبيا مارکس ليکي ( نعمات مادي تعين کننده شعور اجتماعي است )،  زموږ جهادي مشرانو چي يو علمي ، ساينسي ، اقتصادي، تخنيکي او استرانوميکي ، کيهاني ، يا حکومت داري ( قرارداد اجتماعي ژان ژاک روسو  کتابونه )، نه وو لوستي ، نو هغه تغير يا تحول چي وروسته د دکتور نجيب ا لله د حکومته رامنځ ته شو. او سياسي قدرت ديوي پلان شوي توطيي له رويه چي په دکتور نجيبالله تحميل شوه مجاهدينو مفت او بي له جنګه مجاهدينو  ته د حضرت مجددي په مشري ټول بانکونه ، ادارات.  موزيمونه ، آرشيف او ګالري. بيله د ګلبدين د فيرو نه چي مجددي يي تر ارګه بدرګه کړو  نور اصلا ټول نظامي او سياسي قدرت مجاهدينو ته  بيله يوه فيره تسليم شوو ، چي دوي  ورته د اتم دثور انقلاب وويلو  ، اول مجاهدين او رهبران يي. د انقلاب په تعريف نه پوهيدل، که درواغ يي بولي اوس ورنه پوشتنه  وکړي چي انقلاب څه ته وايي ؟؟؟
ترکاني دبيزو کار نه دي ؟؟
حکومت داري د مجاهدينو کار نه دي د ۱۹۹۲ نه را په ديخوا تاسي توجه و
کړي چي مجاهدين په څه شي مصروف دي ؟؟؟
دوي انقلاب سر چپه کولو ، سرنګونی ، تخريب او چپه کولو ته وايي ، حال داچي انقلاب ( هغه کيفي او بنيادي تحول ته وايي چي د خلکو په ژوند کي د وسله  وال پاڅون له طريقه  دانقلابي افسرانو ، کارګرانو له خوانه کاميابيژي )، مجاهدينو په ځانو ريش خند ووهلو رسم ګذ شت يي و ويني چي رباني او مسعود په ستيژ کي ورته ولاړ دي  او مجاهدين يي تر مخ تيريژي ، يا طالبانو په د فاترو کي چادر هموار کړل او توکي يا تفداني  ورته پرتي دي  ، اوس بيدون له مبالغي او. بيدون له ترديده ويلايي شو چي مجاهدينو او طالبانو (( دافغانستان تاريخ د ويني په تويولو ،  چور او تالان ، غصبولو د دولت او شخصي جايدادو ،  رشوت ، کدنپولو ، انتحاري او بم ايښودلو ، د ښځو آزادي او حقوق ترپښو لاندي کړل ، دملي وسله وال پوځ سلاح او محاربوي  تخنيک او نقليه وسايط او کاماز ، ترکه ، تخريب او په دشمنانو وپلورل ، پاکستان ، ايران ، سعدي عرب ، ۴۸ اشغالګرو ته سرټيټ ، نوکران او مزدوران ثبت کړو ))،. مخصوصا د اشغالګرانو. په وخت کي هر کال څومره سربازان ،  افسران ، ملکي واړه ، زاړه او ښځينه وژل کيژي، امريکا هر کال ۶۰-۷۰ مليارد ډالر. ( کرومايت ، يورانيم ، ليتيم ، چرس ، ترياک ، هيرويين لاجورد ، ياقوت )، او دير نور شيان وړي ، او په ډير تاسف سره چي زموږ د ملي امنيت او داخلي وزارت د اشغالګرانو يو خيانت افشا نه کړو ؟؟؟؟
اوس تاسي ددي رهبرانو حکومت داري ته، دمداريانو او جمبوريانو ، يا شيخ مامديانو  ، يا چلوګانو ، جټانو او چغلبافانو ياقيمار بازانو او بچه بازانو حکومت داري واياست که څه  ؟؟ا
زما له نظره هم د ډيري خندا وړ او دبلي خوانه ډير خونين وو يعني ، پنځه واري هم کميدي او هم خونين تطبيق شو؟؟؟؟؟؟