انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

د روسيې، ايران او پاکستان نوی جال

هغه مثلت چې غواړي طالبانو ته رسمي هويت ورکړي

په داسې حال کې چې له افغان حکومت سره د وسله والو طالبانو د سولې کولو په اړه بيلابيل خبرونه خپريږي؛ څو ورځې وړاندې ايران او روسيې له دغې ترهګرې ډلې (طالبانو) سره د اړيکو درلودو تايد وکړ. تيره ورځ د افغانستان مشرانو جرګې په کابل کې د روسیې سفیر ور وغوښت چې له طالبانو سره د روسيې د اړیکو او ګډو ګټو په اړه وضاحت ورکړي. په کابل کې د روسيې سفیر الکساندر مانتیسکي په ټینګار سره وویل چې هېواد یې په افغانستان کې د طالبانو پرمټ، د داعش د ډلې ځپل غواړي او دا په افغانستان کې له طالبانو سره د روسېې د ګډو ګټو او یا د طالبانو د تمویلولو او تجهیزولو په معنی نه دي. دا لومړی ځل نه دی چې روسيه له طالبانو سره د اړيکو درولودو باندې اعتراف کوي بلکې له دې وړاندې د افغانستان لپاره د روسيې ځانګړي استازي ضمیر کابلوف ویلي و چې، طالبان د هغو کسانو پر ضد جنګېږي چې دوی په سوریه کې ورسره په جنګ دي او همدا لامل دی چې زمونږ ګټې سره نېږدې کوي.

بل پلو ايران هم له طالبانو سره په خپلو اړيکو اعتراف کړی دی. څو ورځې وړاندې په کابل کې د ايران سفير محمد رضا بهرامي ومنله چې هيواد يې له طالبانو سره په اړيکه کې دی. ده خپلو خبرو ته د جعلي مشروعيت ورکولو په خاطر له وسله والو طالبانو سره اړيکه او رابطه بيل وبلل او زياته يې کړه، د اړيکې او رابطې تر منځ توپير وجود لري. نه پوهيږو بهرامي په خپله په ډيپلوماسۍ نه پوهيږي او که افغان حکومت او افغانان له ديپلوماسۍ ناخبره بولي چې له يوه طرفه له وسله والو طالبانو سره پر خپلو اړيکو اعتراف کوي او له بله پلوه بيا وايې چې د اړيکې او رابطې تر منځ توپير شتون لري؟

لومړی خو دا چې د افغان حکومت له خبراوي پرته له وسله والو طالبانو سره که ايران اړيکه نيسي او يا که ورسره ارتباط لري؛ دا د ډيپلوماسۍ د ټولو اصولو خلاف عمل دی. دا په ښکاره په افغانستان، افغانانو او د افغانستان په حکومت ملنډې وهل دي چې د حکومت په شتون د حکومت له هغې مخالفې وسله والې ډلې ملاتړ کوي چې کلونه يې د افغان ولس وينې زبيښلې دي او افغان وژنه يې ترسره کړې ده. او تر ټولو لا بده يې لا دا چې په ډيرې سپین سترګۍ په خپلو دغو اړيکو اعتراف هم کوي او د مسخرې په شکل وايې چې اړيکه او ارتباط توپير لري. اصلاً له يو چا سره د اړيکې نيول هم د ارتباط جوړولو په خاطر ترسره کيږي. د ايران چې په اوړو کې شګه نه وي نو له ترهګرو سره د څه لپاره اړيکه نيسي؟ خو ښکاره ده چې دلته د خپل سياسي رقيب امریکا د حضور ننګونه کوي.

بل لور ته روسيه هم له پاکستان سره په مشورې وسله والو طالبانو ته شين څراغ روښانوي. روسيه له یو لوري له پاکستان سره په ګډه د امريکا په خلاف په افغانستان کې د امريکايې ګټو د ننګولو په خاطر د ترهګرو ملاتړ کوي او له بل لوري په افغانستان کې د نوې پدېدې (داعش) له خطره د ځان ساتلو په خاطر د طالبانو ملاتړ کوي. روس اوس دا حقیقت درک کړی دی چې داعش يو استخباراتي پروژه ده چې د روسيې او ځينو هیوادونو د ځپلو لپاره تياره شوې ده. لکه څنګه چې داعش د طالب ايډيال دښمن دی نو روسیه او ايران دواړه غواړي دوه ترهګرو ډلو له همدغه مخالفته ګټه پورته کړي او طالب د داعش د تضعيف د فکتور په توګه وکاروي.

همداراز روسيه په ښکاره اعتراف کوي چې طالبان د هغو کسانو پر ضد جنګېږي چې دوی په سوریه کې ورسره په جنګ دي او همدا لامل دی چې زموږ ګټې سره نېږدې کوي. یعنې په سوريه کې د روسيي ځواکونو خلاف امريکايې ځواکونه د جګړې ملاتړ کوي نو په ټوله کې له طالبانو د روسيې د ملاتړ هدف هم همدا دی چې په افغانستان کې د امريکايې ګټو د تضعيف لپاره يې وکاروي. بل طرف له وسله والو طالبانو د روسيې د ملاتړ دليل دا هم کیدای شي چې په افغانستان کې د پخواني شوروي په خلاف د جهاد پر مهال بريتانيا او انګلستان د مجاهدينو ملاتړ کولو او روسيه يې پرې په ګونډو کړه نو اوس روسيه غواړي بيرته خپل غچ واخلي او د طالبان په نامه د همدې افغانانو په لاس د بريتانيا، امريکا او انګلستان خلاف جګړه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي