زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

ماورای قدرت طالبانی- متعارف در عدم مشروعیت قدرت!

۱-منشاء و مبنا قدرت طالبانی را در کجا جستجو کرد- مدارس پاکستانی یا فقه حنفی؟

۲-جریان و تقسیم قدرت در رویکرد آن ها چیست؟

۳-چگونگی دو اصل تعدیل ناپذیری جامعه افغانی، واکنش بر کنش های استبدادی چیست؟

۴- جنسیت و فرا جنسیتی انسان از مبانی برابری و شهروند در حیطه جهانی یا شهروندی امروزی در افغانستان چیست؟

۵- چگونگی انتخاب یا انتصاب امیرالمومنین در گروه چیست؟

تتبین موضوع:

پاکستان ۱۹۴۷ و شرق ستیزی از مسیر افراطیت تا ۱۹۹۲ یکی از پدیدار شناسی گروه های نهضت های اسلامی بودند٬ که سیاست پسا ۲۰۰۱ طالبانی را٬ در جهت جنگ های نیابتی و پایداری عدم ثبات سیاسی جمهوری افغانستانی را٬ برجسته می کند٬ هرچند راه های حل همسایه داری کشوری در مطالعات بین دولی با سیر تحقیقی دست یافتنی است٬ ولی سنگ بنای تحقیق و پژوهش یا جان کلام دانشجوی علوم انسانی در کشور چنانی که خلاق باشد٬ ریشه نگرفته است٬ ولی گام های برداشته شده و امید بر ثمره آنست.

دید و نگاهی ابزاری به زنان٬ یا انسان جوهره عقل و روح همانا مظهر الهی را٬ به عنوانی انسان و فراجنستی مظهر الهی جستجو کرد و ثلث از دین اسلام از برکت وجودی موجودیت بی بی عایشه است.

قدرت طالبانی را نمی توان در فقه٬ فلاسفه و حتی در مبانی شورای حل و عقد هم جستجو کرد٬ زیرا اعضای آن شورای٬ در نمایندگی از مسلمین و به عقیده اهل سنت انتصابی بود از طرف رسول الله صلوات علیه٬ که انتخاب امیرالمومنین در این گروه حتی فارغ از برگزاری انتخابات٬ بین اعضای خودشان منتخب می شود٬ از اینجاست که می گویم: طالبان در سطح پاین فهم نادرست از دین و عدم سیاست مدرن و اعضای بلند پایه شان یا اعضای تصمیم گیرنده شان٬ منتخب از عناصر بیرونی است.

قابل یادآوریست٬ که این تتبین موضوع در روشن شدن عنوانی بود٬ و پاسخ سوالات فوق کار چندین کتب تحقیقی٬ مقالات و پایان نامه های تحقیقی… است. 

افغانستان و سیاست مدرن

۱- پدیدار شناسی مولفه های مردم سالاری در تطبیق ارزش های دورن جامعه ای افغانی چیست؟

۲- رسانه های آزاد فردی یا وسایل ارتباطی جمعی اینترنتی در سیر فکری مدرنیته افغانستان چگونه است؟

۳- فقه و قانون اساسی دو سنگ بنای فکری و عقیدتی- نقطه مشترک و تلفیقی و تضاد آنها چیست؟

۴- چرای بنای فکری در سیر عدم توسعه متوازن انسانی در افغانستان چیست؟

۵- چگونگی خرد و عقلانیت تا روحانیون و سمت گرای- در تنبین بنای های توسعه مدرن سکولار و جامعه معنوی چیست؟

تتبین موضوع:

سیاست مدرن یا فلسفه در مسیر دانشگاهی حقوق و علوم سیاسی نهفته است٬ و قدرت دانش را می توان در ثبات سیاسی حقوقی دید٬ که بنای فکری سیاست مدرن در غرق از پیمان وستافلی ۱۶۴۸ آغاز٬ به همرای انقلاب صنعتی٬ انقلاب کارگران و حقوق کار٬ انقلاب کبیر فرانسه٬ تاسیس ایالات متحده و سازمان ملل… از مبانی فکری لیبرالیسم در قرن هفده و سیاست مدرن٬ که اکنون شهروند در ستره جهانی یا انسان پسا مدرن٬ که أصلا در ساختار ناسیونالیسم نمی گنجد است.

ولی أفغانستان٬ در تطبیق به مبانی سیاست مدرن٬ همرا به تاریخ تهُی معنی و ننگ انسانیت الخصوص٬ اگر یک صده اخیر را مورد بررسی و سنجش قرار دهیم است. که دو تجاوز آمریکا و روسیه را نیز از همین منشأ و عقب ماندگی می توان مطالعه کرد.

دین و جایگاه حقیقی و جوهری حضوری آن٬ می توان جامعه را از آفت جنون یا جرایم ناشی از روانپژشکی نجات دهد٬ و عدم فهم آن جامعه قرون وسطایی است٬ هر روز ناقض ترین پدیده در برابر حقوق بنیادین بشر شود٬ از این جهت یافته های پژوهش و تحقیق که قدرت یا محرکه عناصری داخلی و بیرونی در مبانی تاسیسی جمهوریت است٬ نباید دست کم گرفت٬ و در شتاب آن٬ بسوی سعادت و سازندگی و مدرنیته گشود.

محمدآصف فقیری