د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

«
»

فارسی یا دری ؟

                              (به پاسخ یک دوست ارجمند )  ــ  نوشته ی : فروغی

               
      با بالاگرفتن جر و بحث های بی ثمربرسر فارسی و دری ( پس ازاقدام شرافگنانه ی بی بی سی) ؛ برخی ها آنرا آگاهانه یا ناآگاهانه با مسایل ملی ، ملتها و کشورهای فارسی زبان ارتباط داده ، با تکیه بر احساسات ملی و محلی ، اتهام های ناسزایی برفارسی زبانان کشورهای دیگر – بخصوص کشور همسایه و هم فرهنگ ما ایران روا داشتند  . ( که همین هم یکی از اهداف شرافگنانه ای بی بی سی بود  . )

        به باورمن در این شکی نیست که مداخلات جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل عمده ی ایجاد و ادامه ی بی ثباتی در کشور ماست .
                                                                                                                          ودراین حقیقت نیز تردیدی وجود ندارد که برخی دانشمندان ، مورخان و سیاستمداران تفوق طلب ایرانی ،  برای منحصردانستن افتخارات تاریخی – فرهنگی فارسی گویان جهان به ایران ، اشتهای سیری ناپذیری دارند ؛ اما بسیار دشوار است از نقش بزرگ و پرافتخار فارسی زبانان سرزمین ایران – به ویژه دانشمندان ، شاعران ، نویسنده گان ، مورخان ، هنرمندان ، فرهنگیان و مترجمان آنان در رشد و تکامل زبان فارسی چشم بپوشیم .

      شاید بسیار ناسپاسی باشد اگر بدلایل سیاسی ، ما اینهمه خدمات بزرگ علمی ــ فرهنگیِ دانشمندان فارسی زبان ایران را که در راه  رشد زبان و فرهنگ و پخش و اشاعه ی خرد و دانش برای تمام فرهنگیان ما انجام داده اند ، نادیده انگاریم .                                                                                                                                                                                 حقیقت این است که برای ما ، زبان فارسی و کوششهای دانشمندان فارسی زبان ایرانی مناسب ترین و آسان ترین راه ورود به فرهنگ جهانی بوده است .

       اگر دانشمندان فارسی زبان ایران نمیبودند ما نه فرهنگ لغاتی به شکوه و عظمت فرهنگهای چندین جلدی معین ، دهخدا یا عمید را میداشتیم ؛ نه دکشنری های گونه گون را می شاختیم ، نه با اندیشه های دگرگون کننده ی فلاسفه و اندیشمندان بزرگ جهان آشنا میبودیم و نه از آثار بزرگ و تأثیرگذار علمی ــ فرهنگی جهان و حتا خود ما سود میبردیم .  شاید از شکوه و عظمت مولانای بزرگ بلخ هم بیخبر میبودیم .

–        اگر آرزو داریم شعری از مولانای بلخ ، فرخی و یا  حافظ بخوانیم ؛ اگر میخواهیم با آثار جاودانه ی تولستوی ، هوگو ، برشت ، گویته ، مارکس ، شکسپیر ، تاگور و یا گابریل گارسیا مارکز آشنا شویم ؛ و اگر مشتاقیم تا از تاریخ و فلسفه ی اسلام ، تاریخ ، ادبیات و فلسفه ی غرب بخوبی آگاه شویم ؛ چه راهی بهترو آسان تراز مدد جستن از دانشمندان و مترجمان ارجمندِ فارسی گویِ ایران داریم ؟
                                                                                                                          این تنها با کوششهای علمی ، ثمربخش و دوامدار فارسی زبانان ایران است که ما امروز با گنجینه های پر بهایی از دنیای دانش ، ادبیات ، هنر و شعر جهان آشنا استیم . (که هر روز به گونه ی سیستماتیک به آن افزوده میشود . )
                                                                                                                           همین اکنون نیز اگر زبان شیرین فارسی از زمره ی ده زبان پراستفاده ی دنیا در انترنت و در دنیای پژوهش و تحقیق است ، بیشتر ازبرکت دانشمندان و کاربران ارجمند فارسی زبان ایران است .

         به این دلیل ، ( درحالیکه پیش ازین پژوهشهای قابل قبول و ارزشمندی توسط متخصصان زبان در زمینه صورت گرفته است ) ، پیچیدن بر سر نام فارسی و دری و تراشیدن سند قدامت به فارسی یا دری عملی بیهوده ، سیاسی و خالی از ارزش علمی است .
                                                                                                                          از نظر من هیچ نیازی به تغیرنام رسمی و بین المللی زبان فارسی ( حتا به فارسی دری که شاید شایسته ترین باشد ) دیده نمیشود .              

      زبان ما ، زبان مولانا ی بلخ ، زبان حافظ شیراز ، زبان میرزا عبدالقادربیدل و زبان لاهوتی است . زبان ما زبان فارسی است .       
                                                                                                                        همین است باورمن و آنرا برای  خود حفظ مینمایم .