طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت

شماره یکم سال بیست و نهم گاهنامه محبت نشر شد 

رنه ډکارت

دی د پنځلسمې پېړۍ یو فرانسوي فیلسوف، ریاضی پوه، فزیک…

ماکسیم گورکی

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده‌ی کلاسیک ادبیات روسیه و شوروی، نویسنده‌ی برجسته‌ی…

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری…

آمریکا و سیاست بیطرفی افغانستان

سیاست بی‌طرفی افغانستان برخاسته از موقعیت جغرافیایی آن است ،…

«
»

فارسی یا دری ؟

                              (به پاسخ یک دوست ارجمند )  ــ  نوشته ی : فروغی

               
      با بالاگرفتن جر و بحث های بی ثمربرسر فارسی و دری ( پس ازاقدام شرافگنانه ی بی بی سی) ؛ برخی ها آنرا آگاهانه یا ناآگاهانه با مسایل ملی ، ملتها و کشورهای فارسی زبان ارتباط داده ، با تکیه بر احساسات ملی و محلی ، اتهام های ناسزایی برفارسی زبانان کشورهای دیگر – بخصوص کشور همسایه و هم فرهنگ ما ایران روا داشتند  . ( که همین هم یکی از اهداف شرافگنانه ای بی بی سی بود  . )

        به باورمن در این شکی نیست که مداخلات جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل عمده ی ایجاد و ادامه ی بی ثباتی در کشور ماست .
                                                                                                                          ودراین حقیقت نیز تردیدی وجود ندارد که برخی دانشمندان ، مورخان و سیاستمداران تفوق طلب ایرانی ،  برای منحصردانستن افتخارات تاریخی – فرهنگی فارسی گویان جهان به ایران ، اشتهای سیری ناپذیری دارند ؛ اما بسیار دشوار است از نقش بزرگ و پرافتخار فارسی زبانان سرزمین ایران – به ویژه دانشمندان ، شاعران ، نویسنده گان ، مورخان ، هنرمندان ، فرهنگیان و مترجمان آنان در رشد و تکامل زبان فارسی چشم بپوشیم .

      شاید بسیار ناسپاسی باشد اگر بدلایل سیاسی ، ما اینهمه خدمات بزرگ علمی ــ فرهنگیِ دانشمندان فارسی زبان ایران را که در راه  رشد زبان و فرهنگ و پخش و اشاعه ی خرد و دانش برای تمام فرهنگیان ما انجام داده اند ، نادیده انگاریم .                                                                                                                                                                                 حقیقت این است که برای ما ، زبان فارسی و کوششهای دانشمندان فارسی زبان ایرانی مناسب ترین و آسان ترین راه ورود به فرهنگ جهانی بوده است .

       اگر دانشمندان فارسی زبان ایران نمیبودند ما نه فرهنگ لغاتی به شکوه و عظمت فرهنگهای چندین جلدی معین ، دهخدا یا عمید را میداشتیم ؛ نه دکشنری های گونه گون را می شاختیم ، نه با اندیشه های دگرگون کننده ی فلاسفه و اندیشمندان بزرگ جهان آشنا میبودیم و نه از آثار بزرگ و تأثیرگذار علمی ــ فرهنگی جهان و حتا خود ما سود میبردیم .  شاید از شکوه و عظمت مولانای بزرگ بلخ هم بیخبر میبودیم .

–        اگر آرزو داریم شعری از مولانای بلخ ، فرخی و یا  حافظ بخوانیم ؛ اگر میخواهیم با آثار جاودانه ی تولستوی ، هوگو ، برشت ، گویته ، مارکس ، شکسپیر ، تاگور و یا گابریل گارسیا مارکز آشنا شویم ؛ و اگر مشتاقیم تا از تاریخ و فلسفه ی اسلام ، تاریخ ، ادبیات و فلسفه ی غرب بخوبی آگاه شویم ؛ چه راهی بهترو آسان تراز مدد جستن از دانشمندان و مترجمان ارجمندِ فارسی گویِ ایران داریم ؟
                                                                                                                          این تنها با کوششهای علمی ، ثمربخش و دوامدار فارسی زبانان ایران است که ما امروز با گنجینه های پر بهایی از دنیای دانش ، ادبیات ، هنر و شعر جهان آشنا استیم . (که هر روز به گونه ی سیستماتیک به آن افزوده میشود . )
                                                                                                                           همین اکنون نیز اگر زبان شیرین فارسی از زمره ی ده زبان پراستفاده ی دنیا در انترنت و در دنیای پژوهش و تحقیق است ، بیشتر ازبرکت دانشمندان و کاربران ارجمند فارسی زبان ایران است .

         به این دلیل ، ( درحالیکه پیش ازین پژوهشهای قابل قبول و ارزشمندی توسط متخصصان زبان در زمینه صورت گرفته است ) ، پیچیدن بر سر نام فارسی و دری و تراشیدن سند قدامت به فارسی یا دری عملی بیهوده ، سیاسی و خالی از ارزش علمی است .
                                                                                                                          از نظر من هیچ نیازی به تغیرنام رسمی و بین المللی زبان فارسی ( حتا به فارسی دری که شاید شایسته ترین باشد ) دیده نمیشود .              

      زبان ما ، زبان مولانا ی بلخ ، زبان حافظ شیراز ، زبان میرزا عبدالقادربیدل و زبان لاهوتی است . زبان ما زبان فارسی است .       
                                                                                                                        همین است باورمن و آنرا برای  خود حفظ مینمایم .