بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

فارسی یا دری ؟

                              (به پاسخ یک دوست ارجمند )  ــ  نوشته ی : فروغی

               
      با بالاگرفتن جر و بحث های بی ثمربرسر فارسی و دری ( پس ازاقدام شرافگنانه ی بی بی سی) ؛ برخی ها آنرا آگاهانه یا ناآگاهانه با مسایل ملی ، ملتها و کشورهای فارسی زبان ارتباط داده ، با تکیه بر احساسات ملی و محلی ، اتهام های ناسزایی برفارسی زبانان کشورهای دیگر – بخصوص کشور همسایه و هم فرهنگ ما ایران روا داشتند  . ( که همین هم یکی از اهداف شرافگنانه ای بی بی سی بود  . )

        به باورمن در این شکی نیست که مداخلات جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل عمده ی ایجاد و ادامه ی بی ثباتی در کشور ماست .
                                                                                                                          ودراین حقیقت نیز تردیدی وجود ندارد که برخی دانشمندان ، مورخان و سیاستمداران تفوق طلب ایرانی ،  برای منحصردانستن افتخارات تاریخی – فرهنگی فارسی گویان جهان به ایران ، اشتهای سیری ناپذیری دارند ؛ اما بسیار دشوار است از نقش بزرگ و پرافتخار فارسی زبانان سرزمین ایران – به ویژه دانشمندان ، شاعران ، نویسنده گان ، مورخان ، هنرمندان ، فرهنگیان و مترجمان آنان در رشد و تکامل زبان فارسی چشم بپوشیم .

      شاید بسیار ناسپاسی باشد اگر بدلایل سیاسی ، ما اینهمه خدمات بزرگ علمی ــ فرهنگیِ دانشمندان فارسی زبان ایران را که در راه  رشد زبان و فرهنگ و پخش و اشاعه ی خرد و دانش برای تمام فرهنگیان ما انجام داده اند ، نادیده انگاریم .                                                                                                                                                                                 حقیقت این است که برای ما ، زبان فارسی و کوششهای دانشمندان فارسی زبان ایرانی مناسب ترین و آسان ترین راه ورود به فرهنگ جهانی بوده است .

       اگر دانشمندان فارسی زبان ایران نمیبودند ما نه فرهنگ لغاتی به شکوه و عظمت فرهنگهای چندین جلدی معین ، دهخدا یا عمید را میداشتیم ؛ نه دکشنری های گونه گون را می شاختیم ، نه با اندیشه های دگرگون کننده ی فلاسفه و اندیشمندان بزرگ جهان آشنا میبودیم و نه از آثار بزرگ و تأثیرگذار علمی ــ فرهنگی جهان و حتا خود ما سود میبردیم .  شاید از شکوه و عظمت مولانای بزرگ بلخ هم بیخبر میبودیم .

–        اگر آرزو داریم شعری از مولانای بلخ ، فرخی و یا  حافظ بخوانیم ؛ اگر میخواهیم با آثار جاودانه ی تولستوی ، هوگو ، برشت ، گویته ، مارکس ، شکسپیر ، تاگور و یا گابریل گارسیا مارکز آشنا شویم ؛ و اگر مشتاقیم تا از تاریخ و فلسفه ی اسلام ، تاریخ ، ادبیات و فلسفه ی غرب بخوبی آگاه شویم ؛ چه راهی بهترو آسان تراز مدد جستن از دانشمندان و مترجمان ارجمندِ فارسی گویِ ایران داریم ؟
                                                                                                                          این تنها با کوششهای علمی ، ثمربخش و دوامدار فارسی زبانان ایران است که ما امروز با گنجینه های پر بهایی از دنیای دانش ، ادبیات ، هنر و شعر جهان آشنا استیم . (که هر روز به گونه ی سیستماتیک به آن افزوده میشود . )
                                                                                                                           همین اکنون نیز اگر زبان شیرین فارسی از زمره ی ده زبان پراستفاده ی دنیا در انترنت و در دنیای پژوهش و تحقیق است ، بیشتر ازبرکت دانشمندان و کاربران ارجمند فارسی زبان ایران است .

         به این دلیل ، ( درحالیکه پیش ازین پژوهشهای قابل قبول و ارزشمندی توسط متخصصان زبان در زمینه صورت گرفته است ) ، پیچیدن بر سر نام فارسی و دری و تراشیدن سند قدامت به فارسی یا دری عملی بیهوده ، سیاسی و خالی از ارزش علمی است .
                                                                                                                          از نظر من هیچ نیازی به تغیرنام رسمی و بین المللی زبان فارسی ( حتا به فارسی دری که شاید شایسته ترین باشد ) دیده نمیشود .              

      زبان ما ، زبان مولانا ی بلخ ، زبان حافظ شیراز ، زبان میرزا عبدالقادربیدل و زبان لاهوتی است . زبان ما زبان فارسی است .       
                                                                                                                        همین است باورمن و آنرا برای  خود حفظ مینمایم .