د ځوانانو لپاره د علمي او فرهنګي ناستو او فورمونو اهمیت او ارزښت
حميدالله بسيا
ځوانان د هرې ټولنې راتلونکی ځواک او ځوانه انرژي ده. د تاریخ په اوږدو کې دولتونو، پوهنتونونو او نړیوالو سازمانونو تل هڅه کړې چې د ځوانانو لپاره داسې پروګرامونه جوړ کړي چې د دوی استعدادونه او وړتياوې پکې وده وکړي او د ټولنې د پرمختګ لپاره خپلې دا وړتياوې په بېلابېلو برخو کې وکاروي.
د علمي او فرهنګي فورمونو او ناستو پيل په نړۍ کئ له پخوا څخه راپيل شوی دی چې پکې کې د ځوانانو لپاره اکادمیک بحثونه او هنري محفلونه جوړېدل.
په اسلامي تمدن کې هم د ځوانانو د علمي حلقو او فرهنګي سفرونو دود ډېر پیاوړی و، چې د پوهې د انتقال مهمه وسیله وه.
د ۲۰مې پېړۍ له نیمایي وروسته، د ځوانانو نړیوال فستیوالونه لکه د ۱۹۵۷ کال د مسکو نړیوال فستیوال، د ځوانانو نړيوال فورم، ګلوبل يوت فورم پر علمي او فرهنګي تبادلې سربېره سولې ته د هڅونې لپاره مهمه وسيلې وګرځېدې.
د تعلیمي او فرهنګي فورمونو اصلي موخې یوازې تفریح نه ده، بلکې څو مهم ټکي لري چې عبارت دي له؛
لومړی ځوانان د نوې پوهې، مهارتونو او مسلکي تجربو سره بلدتیا پیدا کوي. دويم: شبکه جوړونه ده چې په ترڅ کې يې د هېوادونو او سیمو له ګوټ ګوټ څخه د ګډون کوونکو سره د اړیکو ټینګښت او د ګډو پروژو د ترسره کولو بنسټ ږدي. درېيم د بیلابیلو ملتونو د کولتورونو، دودونو او ژبو پېژندنه او متقابل درک. څلورم اهميت یې د ټولنې او هېواد په چارو کې د ځوانانو د ونډې اخیستلو روحیه بیداروي. پنځم اهميت یې نوښت او ابتکار ته ګډونوال هڅوي او ډېری سټارټ اپونه، ټولنیزې پروژې او هنري نوښتونه د همدې پروګرامونو له لارې پنځول شوي دي.
ټولنیز ثبات او یووالی لپاره هم ډېر ارزښت لري کله چې ځوانان په داسې پروګرامونو کې ګډون کوي، د هېوادونو، ملتونو، مذهبونو او سیمو تر منځ همغږي زیاتیږي. دا ډول فورمونه دهغو کسانو د روزنې ځای ګرځي چې سبا به د رسنيو، سیاست، اقتصاد او فرهنګي چارو مشران وي. له بل اړخه د سولې او ډیالوګ وسیله کېږي چې تل د ملتونو تر منځ د باور جوړولو لپاره دا ډول فورمونه کارېدلي دي.
نن سبا چې نړۍ د ډیجیټل انقلاب، اقلیمي بدلون، او د فیک نیوز (جعلي خبرونو) د خپرېدو ستونزو سره مخ ده، د ځوانانو د تعلیمي، فرهنګي او رسنيزو فورمونو ارزښت لا ډېر شوی دی.
ځوانان د نوې ټکنالوژۍ په برخه کې نوښتګر رول لري او د نړیوالو ستونزو په حل کې د دوی ونډه اړینه ده.
فورمونه او دا رنګه نړيوال فيسټيوالونه د دوی لپاره داسې ځایونه دي چې غږ یې اورېدل کېږي او عملي نوښتونه یې د تطبیق لارې ومومي.
له همدې فورمونو څخه چې موږ یې په نړيواله کچه يادونه وکړه، يو پکې په روسيه کې ترسره کېدونکی د ځوانو متخصصینو نړيوال فورم دی چې ШУМ نومېږي. (شوم) د ځوانانو لپاره د مسلکي پرمختګ، د محتوا جوړولو مهارتونو لوړولو، له تجربه کاره همکارانو سره کار کولو او د نوو رسنيزو پروژو لپاره د هڅونې يو فرصت دی. دا فورم پر میډیا او معلوماتي فضا باندې تمرکز کوي او په راتلونکې ورځو کې د روسيې په کلينينګراد ښار کې ترسره کېدونکی دی چې د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو څخه به په ګڼ شمېر کې له ميډيا او رسنيو سره تړلي باتجربه کسان ګډون وکړي او په ترڅ کې به یې خپلې تجربې او وړتياوې له نورو ګډونوالو سره شريکې کړي.
د ځوانانو تعلیمي او فرهنګي فورمونه په شوروي اتحاد کې د ۱۹۵۰مو کلونو له نړیوالو جشنونو څخه سرچینه اخلي. په ۱۹۵۷ کال کې مسکو د نړیوال ځوانانو او محصلینو فستیوال کوربه و، چې د ۱۳۰ هېوادونو څخه ۳۴ زره کسانو پکې ګډون کړی وو. همدا فيسټيوال وو چې د نړۍ لپاره د شوروي (پرانیستنې کړکۍ) ونومول شوه. له هغه وروسته، په روسیه کې دا دود ژوندی پاتې شوی او په دوه زره وم کال په پیل کې د سیلګر (Селигер) فورم د ځوانانو د تعلیمي پروګرامونو لپاره يو ښه مرکز وو.
د ۲۰۱۷ کال «د ځوانانو نړيوال تاریخي فسټيوال» په سوچي کې ترسره شو، له ۱۸۰ هېوادونو څخه تر شل زرو پورې ځوانان پکې راغونډ شول.
شوم (ШУМ) د همدې تسلسل یوه نوې څپه ده، چې په ځانګړې توګه پر میډیا او معلوماتي فضا تمرکز کوي.
د فورم ګډون کوونکي له هغو کسانو سره مخامخ ويني چې په ملي او نړیوالو رسنیو کې د کلونو تجربې لري.
د ګډونوالو تر منځ داسې تماسونه ټینګیږي چې ښايي په راتلونکي کې د ګډو پروژو او دندو په بڼه بدلې شي.
له ژورنالیزم، ډیجیټل مارکېټینګ او ویډیويي تولید څخه نیولې تر ستراتیژیکو اړیکو پورې، هره برخه کې عملي زده کړه کیږي.
د دې فورم عمومي ارزښت دادی چې ځوانانو ته دا باور ورکوي چې د دوی غږ مهم دی او د ټولنې راتلونکې جوړولای شي. له تاریخي پلوه ، هېوادونه د ځوانانو فورمونه د ملي یووالي او ټولنیز همغږۍ د پیاوړتیا لپاره کاروي.
ډېری نوې ایډياوې، سټارټ اپونه او ټولنیزې پروژې د همدې پروګرامونو له لارې پیل شوي.
لنډه دا چې د ځوانانو لپاره دا ډول فورمونه یوازې تفریحي یا لنډمهاله غونډې نه دي، بلکې د ټولنې د راتلونکي لپاره ستراتیژیک پانګونه ده. دا پروګرامونه د پوهې د تبادلې، د سولې د ټینګښت، د نوښت د هڅونې او د رهبرۍ د روزنې مرکزونه دي. هر هېواد چې په دې برخه کې پانګونه کوي، په حقیقت کې د خپل راتلونکي په ثبات، پرمختګ او نړیوال اعتبار پانګونه کوي.
