زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

مسايل اجتماعي

نقض حقوق زن فراتر از عیب دوحه ۲۰۱۹

عیب دوحه ۲۰۱۹ ٬ پسا ۲۰۲۱ در افغانستان ایجاد نشدن حکومت همه شمول یا حکومت با ثبات یا حکومت قانون استکه: نقض حقوق زنان عمیق تر از توافق دوحه ۲۰۱۹ به مثابه آپارتاید جنسی شناخته شد. که در شناخت آپارتاید٬ حق یا حقوق قابل هضم است تا سیاست – اما به نظر می رسد که…

بیشتر بخوانید

سرنوشت خواهران‌ما چه خواهد شد؟! 

نگارنده: حاکی خاور  فرستنده: محمدعثمان نجیب  سال جاری سومین سال است، که درب مکاتب و دانشگاه‌ها به روی خواهران‌ما بسته است. با گذشت روزها و ساعت‌ها امید مردم به باز شدن درب دانشگاه‌ها و مکاتب، قطع می‌شود، امیدها آهسته آهسته به ترس و نا امیدی‌ها عوض می‌شوند. علاوه بر آن، زنان این سرزمین، اجازه‌ی هیچ‌گونه…

بیشتر بخوانید

شفتالو در سیاست و شف شف آن در جامعه سیاسی افغانستان چیست؟

روزانه ممکن این ضرب المثل افغانی را٬ بگویم یا بشنویم که شف شف نگو٬ بگو شفتالو٬ منظور ما در سیاست از شفتالو عبارت از منافع عامه یا خیر عمومی که شف شف آن٬ هنرهای چون حیله و مکر یا تمثیل های دروغین سیاست مداران می باشد که در نتیجه: شفتالو یا همانا نفع عمومی به…

بیشتر بخوانید

«انقلاب روغن» و آموزه هایی از آن

 محمد عالم افتخار در کودکی؛ اگر روغنی میخوردیم بیشترینه گرفته شده از لبنیات و چربی های حیوانی بود و کمترینه از روغن های «جوازی» یعنی کنجد و زغیر و دانه های چرب دیگر تا حد چارمغز و بادام. اما مصادف با آغاز دوره نوجوانی من؛ (در کشور و غالباً در منطقه جغرافیایی ـ فرهنگی ما)…

بیشتر بخوانید

تغییر!

تحلیل موردی به نشست آینده دوحه٬که نتیجه مطلوب و اساسی نخواهد داشت…! ورود به موضوع: تغییر محصول درون سازی افکار می باشد٬ که اعضاء جامعه چون فعالیت روزانه شان مطالعه است و پژوهشگران که حقیقت را درک کرده اند٬ شناسایی نموده٬ استفاده می کنند.   برخلاف افغانستان٬ که ۷ و ۸ ثور نه از منشاء فلاسفه…

بیشتر بخوانید

آگاهی رمز پیروزی، خوشبختی و آزادی است!

فضای زنده‌گی اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشورمان با حاکمیت جبارانه و بدوی یک گروه مزدور و جاهل به شدت به قهقرا گرایده است. افکار و اذهان عامه مردم، زیر تاثیر این حاکمیت، درست در خدمت جهالت و خرافه پسندی قرار داشته و این حاکمیت قرون وسطایی در تلاش است تا جامعه را در کل به…

بیشتر بخوانید

چالش‌های تعلیم و تربیه در افغانستان!

نظام تعلیم و تربیتی در افغانستان از نگاه نصاب ‌تعلیمی، شیوه تدریس، عدم تخصص، مخانیکی و غیر عملی بودن آن و ضعف نهادهای تعلیمی در بستر بیماری شدیدی به سر می‌برد. در اثر ایجاد و ادامه‌ یافتن سال‌ها جنگ در این سرزمین، سیستم آموزشی آن بکلی آسیب دیده و به یک سیستم راکد و ناکارآمد…

بیشتر بخوانید

حکومت سرپرست افغانستان و شیوهٔ رفتار جهان

نور محمد غفوری مقدمه: در برج اگست سال ۲۰۲۱ برای بار دوم حکومت افغانستان در دست تحریک طالبان افتاد و حکومت جمهوری اسلامی «تحت الحمایهٔ ملل متحد» که بیست سال متواتر برای پایداری و تحمیل آن بر خلق میهن تلاش های مزید و کم سابقهٔ جهانیان صورت گرفته بود، با تمام دست آوردها و ادعاهایش…

بیشتر بخوانید

دموردورځی په ویاړ

نصیراحمد- مومند پرته له شکه چه موراوپلاردانسانی ټولنو په ژوندانه کې هغه مهم شخصيتونه دي کوم چې شتون يې په هره ټولنه ،هيواداوهره کلتوردژوندپه ډګرکې ډيرمهم اوبا ارزښت دی، دعزت اواحترام په نظرکتل کیږی. کورنی چی دټولنی اوملتونودجوړښت لمړنی بنیادی واحد دی،موراوپلارددی واحد معماران اوبڼست ایښودونکی او شاه تیران ګڼل ګیږی او تاکونکی رول لوبوی.…

بیشتر بخوانید

آزادی بیان و چیستی انسان

پدیداری خود شناسی در انسان و بیان آن٬ هستی جامعه سیاسی به هدف نظام مردمی می گردد. که عدم خودشناسی و سرگوب بیان٬ عبارت از دیکتاتوری است…! شرح آزادی:‌ آزادی وسیله به سعادت استکه: در حالت جهل٬ چیزی برای بیان نباشد تا سازنده توسعه جامعه گردد٬ جنگ و ستیز و برتری جوی٬ جایگزین سیر آزادی…

بیشتر بخوانید

اهمیت خانواده ورسالت

ومسوولیت های والدین نصیراحمد- مومند خدایه! څه شوهغه ښکلی ښکلی خلق —- په ظاهراوباطن،سپین، سپیڅلی خلق هیڅ خندامی له دی خلکوسره نه شی —- ژړوی می هغه تللی تللی خلق روزګار ملک ما آنقدر ویران نبود    ***صحبت وغوغا از نامردی مردان نبود هیچ  کسی بهتر از دو ستان  نبود   ***دوستان را نا رفیقی ننګ بود رنګ دوستی…

بیشتر بخوانید

همدیگری پذیری در افغانستان چون:‌ امانتداری جیگر گوسفند توسط گربه

در این نوشته٬ حتی المقدر به چند نمونه از٬ افراط و تفریط در جامعه سیاسی افغانستان متمرگز می شویم – که افکار سازنده را٬ به هدف همدیگری پذیری درون سازی نمی کند…! افراط و تفریط: افراط و تفریط در برابر توازن فکری می باشد٬ زیرا انسان حیوان سیاسی بوده و سازنده دولت مردمی نبوغ و…

بیشتر بخوانید

 فیصله، قاضی و قاضی القضات؛ چگونه باید باشد؟!

محمد عالم افتخار     بازخوردِ رساله ” بغات عربده کش و «شریعت» سرِ گردنه” به سلسله بازخورد ها بر رساله «بغات عربده کش و “شریعت” سرِگردنه» حدود چهل روز قبل؛ یک تن از قاضیان خبیر و مجرب اهل پروان بزرگ؛ با این جانب تماس گرفته فرمودند: ـ نوشته های شما را در مورد مناقشه طولانی بر…

بیشتر بخوانید

عامو ملي موخو ته د رسیدو له پاره

نور محمد غفوری ستره ملی اجماع ضروري ده! انسان یوازې بیولوژیکی موجود نه دی، بلکې یو ټولنیز موجود هم دی چې مختلف رواني حالات یې د پیښو په وړاندې د عکس العمل او په طبیعت او ټولنه کې د فعالیتونو په ډول اغیزه لري. د همدې بیولوژیکی، اجتماعی او روانی خصوصیاتو له په نظر کې…

بیشتر بخوانید

این همه ابتذال و روزمره‌گی 

با آن‌همه ادعاهای بزرگ روشن‌گری! با به وجود آمدن شبکه ها و رسانه های اجتماعی دست کم نقش و موثریت آژانش های بزرگ خبررسانی که در گذشته انحصار کامل خبر سازی و خبررسانی را در جهان در اختیار داشتند، به شکل بی سابقه کاهش یافته است. در گذشته‌یی نه چندان دور این آژانس های بزرگ…

بیشتر بخوانید