از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

گزیده مقالات

             پلان شهری یا مهندسی قدرت؟ واکاوی اهداف پنهان طالبان در بازسازی کابل

نویسنده: مهرالدین مشید نگاهی به پروژه‌های عمرانی در شهر کابل با چهرۀ استخباراتی پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱، سیمای شهر کابل به‌تدریج دچار دگرگونی‌هایی در ساختار عمرانی و طراحی شهری شده است. طالبان در ماه‌های اخیر با اجرای طرح‌های موسوم به «پلان شهری» و ساخت‌وسازهای گسترده، تلاش می‌کنند چهره‌ای منظم…

بیشتر بخوانید

جنگی که بجای فروریزی دستگاه تروریست پرور، دندان های آن را تیزتر کرد

نویسنده: مهرالدین مشید جنگی که امید ها برای نابودی بزرگ ترین حامی تروریسم را به یاس بدل کرد پس از درگیری میان هند و پاکستان، جنوب آسیا بار دیگر در معرض تنش قرار گرفت. تنش‌های مرزی، رقابت تسلیحاتی، و جنگ‌های نیابتی همواره سایه‌ سنگینی بر روابط هند و پاکستان انداخته‌اند. در میان این تلاطم‌ها، افغانستان…

بیشتر بخوانید

     انزوای نمایشی، همکاری پنهانی: از انکار علنی تا توافق پشت پرده

نویسنده: مهرالدین مشید انزوای دیپلوماتیک تا معامله در سایه: روایت دوگانه انزوا و تعامل پنهان بیش از سه سال از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان می‌گذرد، اما هیچ دولت مشروع و مؤثر در جامعه جهانی حاضر به به‌رسمیت‌شناختن حکومت آنان نشده است. این بی‌اعتنایی جهانی تنها یک موضع سیاسی نیست، بلکه بازتابی از رفتارهای…

بیشتر بخوانید

از شمس النهار ، بنیاد گزاری مطبوعات مدرن

1میرعبدالواحد سادات ترقیات عالم روبه بالاست  ما از بالا به پایین می ترقیم از شمس النهار ، بنیاد گزاری مطبوعات مدرن  ، آغاز تجدد و مدرنیته در نیمه دوم قرن (۱۹ م ) تا :  رادیو شریعت  ، طالبانیزیم  و مردود خواندن تجدد  ،  در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م )   در نیمه…

بیشتر بخوانید

روز جهانی مطبوعات و روزگار آشفته و نابسامان روزنامه‌نگاری در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید هرچند روز جهانی مطبوعات (۳ می) فرصتی است برای بازنگری در وضعیت آزادی بیان و رسانه‌ها در جهان؛ اما دریغ و درد که در افغانستان، این روز به‌جای بزرگداشت، برعکس به نمادی از بحران و خفگان تبدیل شده است و روزنامه نکاران افغانستان چه در داخل و چه در خارج این کشور…

بیشتر بخوانید

مسئولیت اخلاقی رسانه ئی  در دفاع مشترک از روشنگری ، حقوق و آزادیهای مدنی جامعه کنونی ما  

نوشته  از: بصیر دهزاد   قسمت دوم  ادامه قسمت اول   نباید یک اصل عمده را در این موضوع با اهمیت نا دیده گرفت که هر قومی بخشی انکار باپذیر از یک ملت واحد اند که در سرزمین مشترک زنده گی میکنند و باید به موجودیت اقوام و روان اجتماعی آنان احترام گداشت و به حق داشتن…

بیشتر بخوانید

مسئولیت اخلاقی رسانه ئی  در دفاع مشترک از روشنگری ، حقوق و آزادیهای مدنی جامعه کنونی ما  

نوشته  از: بصیر دهزاد   قسمت اول   انگیزه این مقاله  تداوم بحث های تحریک برانگیز بعضی از رسانه های انتر نتی و برامد های افراد بخاطر مورد سوال قرار دادن اهمیت، تاریخ و تکامل و تعلقیت های قومی، زیانی و هویتی  یکی در برابر دیگر است که در بیست سال جمهوریت و سه و نیم سال…

بیشتر بخوانید

وحدت ملی یگانه ضامن بقای کشور است

اگر از چهار راهی ها گذر کنی مزدور کار ، رنگمال، گلکار ، نلدوان و سائر مردان کار هزاره و تاجک و پشتون و ازبیک و ترکمن و بلوچ و نورستانی وغیره همه دست زیر الاشه منتظر آن اند تاکسی ایشان را برای انجام کاری با خود ببرد ، افراد گرسنه و محروم هر قوم…

بیشتر بخوانید

یووالی د بریا کيلي، د نن ورځې اړتیا

ليکنه: حميدالله بسيا په تاریخ کې ډېرې داسې شېبې شته چې ملتونه او ولسونه یوازې د یووالي، ګډ درک، او متقابل باور له لارې توانیدلي دي چې له ستر ګواښونو او تاریخي ناورینونو ځانونه وباسي. نن چې نړۍ ځينې هېوادونه یو ځل بیا له نويو ګواښونو، معلوماتي جګړو، ميلیتونو تر منځ د درزونو ، او د تاریخي حقیقتونو…

بیشتر بخوانید

نقش و جایگاۀ اصلی دین در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فشرده عصر حاضر، که با بحران‌های هویتی، اخلاقی، زیست‌محیطی و معنوی مواجه‌ است، نقش دین همچنان یکی از موضوع های محوری و جنجال برانگیز است. این مقاله با نگاهی فراتر از قرائت‌های ایدئولوژیک  می‌کوشد به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که جایگاه و کارکرد اصلی دین در جهان مدرن و پسا‌مدرن چیست.…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ طعمه قدرت‌های منطقه‌یی و قربانی جنگ‌های نیابتی

چکیده افغانستان طی دهه‌های اخیر همواره درگیر جنگ، بی‌ثباتی و بحران‌های انسانی بوده است. یکی از عوامل اصلی این وضعیت، رقابت‌های ژئوپولیتیکی و جنگ‌های نیابتی میان قدرت‌های منطقه‌یی و جهانی در خاک این کشور می‌باشد. این مقاله به گونه بسیار فشرده و با بهره برداری از یادداشت های شخصی، منابع انترنتی و با رویکرد تحلیلی-سیاسی…

بیشتر بخوانید

بحران خاموش؛ ناکارآمدی طرف های درگیر و سرنوشت ناپیدای مردم افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید نشانه هایی از فروپاشی خاموش طالبان در متن بحران های موجود کشور افغانستان کنونی، پیش از طرح های آفاقی و راهکار های غیر عملی نیاز به اجماع همگانی گروههای درگیر و انسجام ملی دارد تا نخست از همه بستر مناسبی برای حل بنیادی بحران کنونی در این کشور فراهم شود. در جامعۀ…

بیشتر بخوانید

از برج «عاج ایده ئولوژی انگاری» تا « فرودگاۀ اسلام سیاسی»

نویسنده: مهرالدین مشید در جهان معاصر، دین نه‌تنها بحیث یک مسأله ‌ی فردی و معنوی باقی نمانده، بلکه به یکی از بازیگران اصلی عرصه‌ی سیاست در جامعه های مسلمان تبدیل شده است. آنچه امروز با عنوان «اسلام سیاسی» شناخته می‌شود، تنها یک پدیده‌ی سیاسی صرف نیست، بلکه حاصل یک روند فکری، نظری و ایدئولوژیک است …

بیشتر بخوانید

طرح قانون اساسی فدرال برای افغانستان

هرشخص یا هر گروه حق دارد در مورد کشورش طرح بدهد راهی برای بهبود اوضاع پیشنهاد نماید . طرحهای حقوقی و سیاسی یا فرهنگی به معنی نوعی حرکت مدنی است که در آن جدال جنگی و ترویج خشونت جا نمیداشته باشد و بارها بهتر از دعوت به تحرکات جنگی است ، زیرا جامعه ما بیش…

بیشتر بخوانید

   یا پیراهن و تنبان یا مکتب  

     نوشته ی : اسماعیل فروغی        درحالی‌که اختلافات و تنش های درونی طالبان هرروز بیشتروبرملا ترمی شود ، اخیراً وزارت معارف طالبان به دستور خود هیبت الله آخوند زاده به تمام استادان و شاگردان مکاتب دستور داده است تا با یونیفورم خاص ( پیراهن و تنبان سفید با لنگی سفید ) ، به مکاتب حاضر شوند…

بیشتر بخوانید