از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

گزیده مقالات

سناریو های احتمالی در برابر حکومت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان پسا طالبان را چگونه فروپاشی ای تمثیل خواهد کرد اینکه حکومت غیر قانونی طالبان با چه سناریو هایی روبرو خواهد بود؛ پاسخ گفتن به این پرسش بستگی مستقیم به عامل ها و متغیرهایی دارد که بخشی از آن در داخل افغانستان و بخشی در عرصه بین‌المللی رقم می‌خورند. پیچیده گی متغیر ها…

بیشتر بخوانید

چشم انداز روابط آینده آمریکا وپاکستان وسرنوشت افغانستان

عارف عرفان     بر اساس گزارش ها اختلاف در درون دولت پنهان آمریکا بر محور روابط آینده آمریکا با پاکستان،احتمال دگرگونی های سیاسی را در افغانستان و منطقه بازگو مینماید. نویسنده معروف، اندر کویبکو برحول این اختلافات وتحولات، نظریه پردازی های را انجام داده است که در بخشی محوری آن ژیوپولتیک افغانستان یکی از فاکتورهای اساسی…

بیشتر بخوانید

شعار های قومی دشنه های آخته بر پیکر زخمی مردم افغانستان

نویستده: مهرالدین نویسنده تراژیدی های بی پایان افغانستان و دورنمای صلح و ثبات در این کشور هرچند اختلاف های گروهی و قومی در افغانستان پیشینه دارد؛ اما این اختلاف ها پس از به قدرت رسیدن طالبان در یک توطیه پیچیده ی منطقه ای و فرامنطقه ای به اوج اش رسیده است. این اختلاف ها اکنون…

بیشتر بخوانید

    دولتها چگونه ایجاد واداره میشوند 

هرکه آنرا نیست ایستادن بپای خود توان  میشود  بیچاره و محتاج  دست  دیگران مقدمه  در هفت ونیم دهه ی عمر صغارت وکبارت خود کم از کم دوازده دولت وحکمروایی را از دوران شاهی گرفته تا به اکنون دیدم نتیحه گیری بنده از برداشت گوناگون دولتها خصلتهای متفاوت ومتناوب ایشان بیانگر آنست که در کشورهای عقب…

بیشتر بخوانید

اسارت؛ ایستگاهی حیرت شکن و سیاه چاله ای گریز ناپذیر

نویسنده: مهرالدین مشید اسارت یعنی ایستگاه ی سیاه چاله ی ظلمت بار که از برج و باروی آن موج سنگین و گلوگیر استبداد زبانه می کشد و توانایی ها، ظرفیت ها، قریحه و خلاقیت های انسان در پشت دیوار های فولادین آن به زنجیر کشیده می شوند‌. هر زمانیکه سخن بر سر اسارت آغاز می…

بیشتر بخوانید

هنر و حقوق فرهنگ ها…!

هنر یا خوب دیدن: عمق و ظرفیت دریافت کننده را٬ لازم دارد – تا گوهر اخلاقی در رفتار و کردار اعضا جامعه پدیدار شود. چیستی گوهر اخلاقی یا هنر عبارت از: وحدت معنا و صورت که اکثراً شامل: شعر٬ موسیقی و نقاشی می گردد. البته انسان نیهیلیسم یا پوچ از اثر هنر در وجود٬ اثر پذیری ندارد. که…

بیشتر بخوانید

سیاست مداران افغان و جهان میگویند افغانستان به دولت  مانندطالبان ضرورت داشت؟

نوشته  کریم پوپل  ۸.اپریل ۲۰۲۵                                                                                                                                                 ۱۱. مسله سمتی قوم گرایی ملیت گرایی  زبانی آنقدر زیاد شده بود مردم تصور می کرد که این خاک به جز تجزیه دیگر راه ندارد. سر مسله تذکره الکترونیکی چه جنجال پیش آمد که دولت عاجز مانده بود. یک دانشگاه می گفت دیگر پوهنتون یکی وزارت دفاع می گفت دیگر…

بیشتر بخوانید

چالش های فرا راه طالبان و ناکارآمدی این گروه برای حل آنها

نویسنده: مهرالدین مشید نیم قرن رخداد های خونین؛ درس های آموزنده برای طالبان چه طالبان بپذیرند و یا نپذیرند، افغانستان بدترین بن بست سیاسی، اجتماعی، امنیتی و اقتصادی را تجربه می کند و حکومت دیفکتو و غیر قانونی آنان از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده است. این در حالی است که اوضاع اقتصادی…

بیشتر بخوانید

دگرگونی های ژرف و گسترده و چالش های فکری و اعتقادی

نویسنده:  مهرالدین مشید تحولات شتاب زدۀ جهان؛ ناپاسخ گویی و شگفت زده گی افراطیون در جهان متحول کنونی که هر روز چرخه های تغییر با شتاب بی مانند تمامی حوزه های فکری، فلسفی، فرهنگی، اجتماعی و صنعتی را می نوردد؛ هرگونه ثابت اندیشی، قشری نگری و دگم انگاری بعید از عقلانیت و خرد ورزی است.…

بیشتر بخوانید

نظری به تشکیل حکومت های « در تبعید» ،  امروز و آینده افغانستان در گرو یک اندیشه ملی  

نوشته از بصیر دهزاد  در جریان سال ۲۰۲۴ عیسوی  یا سال ۱۴۰۳ شمسی یک عطش و عجله به تشکیل تحت نام دولت ها و یا حکومت های در تبعید در میان افغانهای خارج از کشور بالا گرفت و تحت نام های مختلف تشکیل این چنین حکومت ها و هیآت کابینه  ها از مجاری شبکه های …

بیشتر بخوانید

طالبان در گیر یک کشتی نرم درونی و منطقه ای و فرامنطقه ای

نوبسنده: مهرالدین مشید طالبان به خط آخر رسیده اند یا مهندسی جدید در کار است هرچند اختلاف میان طالبان پدیده ی تازه نیست و این کشیده گی ها در واقع انفجار یک سلسه اختلاف های پیشین است که حالا آفتابی شده است. حال پرسش این است که آیا اختلاف های درونی طالبان که حالا به…

بیشتر بخوانید

ناپاسخگویی های روشنفکرانه و سرنوشت غم انگیز مردم افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید اوضاع ناهنجار کنونی و مسؤولیت های همگانی روزی معلم تاریخ ما وارد صنف شد؛ اما آن روز خلاف روز های گذشته، ناراحت و افسرده به نظر می رسید. در حالیکه او روز های گذشته دروازه ی صنف را با لبخند می گشود و پس از شوخی طبعی های ظریفانه با شاگردان، تدریس…

بیشتر بخوانید

طلوع حماسۀ نوروزی؛ نمادی از ایستاده گی برای زنان افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید نوروز رنگین کمانی از تنوع فرهنگی و همدیگر پذیری ها نوروز فراتر از یک جشن باستانی و سنتی، نمادی از همبستگی فرهنگی در میان ملت‌های گوناگون بوده است. این جشن باستانی که ریشه در ایران بزرگ باستان دارد، در کشورهای متعددی از آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه، بالکان و حتی بخش‌هایی از چین…

بیشتر بخوانید

یک”  تل”  “خان”، هزاران تلخان حماسه 

نویسنده: مهرالدین مشید اسطوره های تاریخی و حماسه های تلخانی هر کس با توجه به تجربه ها، فراز و فرود ها و پیش آمد های روزانه، از گوشه و کنار  زنده گی و زوایای پیدا و پنهان آن تعریفی و سخنی دارد؛ اما از نظر من زنده گی بار گران‌سنگ سراپرده ی امواج خروشان و…

بیشتر بخوانید