زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

گزیده مقالات

آیا ممکن است تا با  بد بازی کنان و بد میدان داران، بازی را برد

نویسنده : مهرالدین مشید هرچند با شنیدن واژۀ بازی، به گونۀ فوری ورزش و میدان های ورزشی و بازیکنان در ذهن انسان خطور می کند و پیش چشمان انسان آدم های رنگه در لباس ورزش تداعی می شود که هیجانی به سوی توپ می دوند و هر یک تلاش می کنند تا با پاس دادن…

بیشتر بخوانید

د معنوی ویاړونو ساتل د مادی شتمنیو په څیر اړین دی

نور محمد غفوری ټولو ته معلومه ده چې کلتور او معنوی ویاړونه د ملت د جوړولو او ساتلو له غوره فکټورونو څخه شمیرل کیږي. د ملي ګټو د دفاع له پاره د معنوی ویاړونو ساتل هم د هېواد د جغرافیایی پولو او د ځمکې پرمخ او تر ځمکه لاندې شتمنیو په اندازه اهمیت لري. هر…

بیشتر بخوانید

 پوهيږئ د آی ايس آی مشر ولې کابل ته راځي؟

ټاکل شوې چې د پاکستان د استخباراتي ادارې مشر په نږدې راتلونکي کې کابل ته سفر وکړي. د پاکستان د ولسي جرګې (قومي اسامبلۍ) رييس اياز صادق چې د يوه لوړ پوړي پلاوي په مشرۍ کابل ته راغلى و، ويلي په نږدې راتلونکي کې د کابل ــ اسلام اباد د اړيکو د لا ښه والي…

بیشتر بخوانید

د افغان دولت له مار نه د خير تمه لري

پاکستان د سپي لکۍ ده نه سميږي وروسته له هغې چې پر تورخم کې د افغان او پاکستاني ځواکونو تر منځ له نښتو، پر افغان خاورې د پاکستاني مليشو د راکټي بريدونو او په ځينو نړيوالو کنفرانسونو کې د افغان ولسمشر لخوا په پاکستان له تندو نيوکو وروسته د کابل او اسلام آباد اړيکې ترينګلې…

بیشتر بخوانید

دکتور خالدی به افکار برتری طلبی «هیچ ارتباط» ندارند!

محمد عالم افتخار هفتهء پیش چشمانم به پیام زیرین روشن گردید: « جناب افتخار گرامی درود برشما يکی از خوانندگان سايت آريايی مطلبی به ارتباط مقاله شما (چلیپا؛ بر دروغ و پسماندگی و جهل!) برايم ایميل کرده که خدمت شما ارسال می شود. با عرض ادب و احترام محترم عزیز جرآت سلام عرض میکنم اخیرآ…

بیشتر بخوانید

مکثی بر سخنان آقای حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان

نویسنده : مهرالدین مشید رهبر حزب اسلامی پس از ظهور از غیابت بیست ساله مسوءولیت بزرگ را در پیش دارد و می توان گفت که با آزمونی دشوارتر از گذشته قرار دارد نبوغ و درایت سیاسی آقای حکمتیار را پس از چهل سال جنگ و بیست سال غیابت به نمایش می گذارد. گفته می توان…

بیشتر بخوانید

پنجه نرمی های جدید با صف آرایی های تازه

نویسنده :مهرالدین مشید دست های پنهانی گویی دارند کشتی توفانزدۀ کشور را توفانی تر می کنند اوضاع در کشور طوری به پیش می رود که گویا هر لحظه دستان نامریی یی هر روز بیشتر از روز دیگر وضعیت امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را نابسامان تر می کند و کشتی توفانزدۀ کشور را به سوی…

بیشتر بخوانید

بم او ترور د حل لار نه ده!

نور محمد غفوری کله چې د ملي اردو په څلورسوه بستریز روغتون تروريستی حمله وشوه، د ټولو افغانانو او نړیوالو له پاره دا له تعجبه ډکه پیښه وه. د پیښې تر مخه چا دا تصور نه کاوه چې په اوسنۍ زمانه کې دې د سیاسی ځواک د نیولو له پاره جګړه په داسې خدعه او…

بیشتر بخوانید

له يوې سوړې بار بار چيچل شوی حکومت

  ترهګر د امنيتي ځواکونو تر پوستکي لاندې له سردار محمد داود خان پر روغتون له بريد وروسته تيره جمعې ورځ شاوخوا یوه نیمه بجه لسو وسله ‌والو طالبانو د افغان پوځ د دوو رنجر موټرو په واسطه د بلخ ولایت د ده دادي په ولسوالۍ کې د افغان پوځ د شاهین قول اردو په…

بیشتر بخوانید

د بلخ  او اچین بریدونه؛ د افغان جګړې پيچلتیا

نظرمحمد مطمئن لیکوال او شناند له سوریې وروسته  افغانستان د امریکا او روسیې د زور ازموینې په ډګر بدلیدونکی دی. کندهاری پوځي جنرال عبدالخالق چې درې کلونه مخکې له مرګوني برید څخه ژوندی وتلی، وایې چې افغانستان دوژخ دی، موږ په دوژخ کې ژوند کوو. په بلخ کې پر ۲۰۹ شاهین قول اردو حمله (۲۱…

بیشتر بخوانید

پرتاب « بمب مادر» در اچین و نشست در مسکو

نویسنده : مهرالدین  مشید بمب مادر یا  توپ  امیر عبدالرحمان خان درست زمانی امریکایی ها درۀ اچین را مورد حمله قرار دادند، بمب مادر را در مرکز و پناه گاۀ مهم واستراتیژیک گروۀ داعش به صدا در آوردند و به شعاع بیشتر از دو کیلومتر منطقه را تکان دادند که به ابتکار روسیه نشستی در…

بیشتر بخوانید

ما موجودات کدام اسفل السافلین ایم؟

محمد عالم افتخار دکتور اقبال شاعر و فیلسوف لاهوری که «علامه» نیز خوانده میشود؛ گفته است: مسلمان فاقه مست و ژنده پوش است ز کارش جبرئیل اندر خروش است ! بیا ؛ طرح دیگـر  ملت  بـریـزیم ؛ که این ملت؛ جهان را بار دوش است. اینکه فکر و نظر اقبال منجمله همین داعش ها و…

بیشتر بخوانید

واماندگی یک نسل

نویسنده: نصرالله نیکفر این درست است که نظامهایی میروند و رژیم و ساختارهای میآیند. کسانی کسی میشوند و دیگرانی پیرَو و دنبالهرو؛ اما در بیشترین سرزمینها پس از چندی مردم گونهی بیماری خودرا شناسایی میکنند و برای درمان آن همه باهم دست بهکار میشوند و یک فرهنگ و یک تمدن و یک همبودگاه را از…

بیشتر بخوانید

آیاحکومت به وعده هایش درمناطق هزاره نشین عمل میکند؟

 محمد عوض نبی زاده در بیشترازچهاردهه‌ی اخیر، قوم‌گرایی ونزاع قومی یکی از عوامل مهم انحطاط وچالش‌های بزرگ سیاسی تلقی  وسد راه ثبات و هویت ملی در افغانستان شده و موجودیت جامعه ی ما را به حیث یک ملت واحد در داخل و خارج ، زیر پرسش قرار داده است.  قوم‌گرایی ونزاع قومی در اواخر حکومت…

بیشتر بخوانید

دولت وحدت ملی افغانستان و چالش به‌رسمیت‌شناسی خط دیورند

. فرزاد رمضانی بونش مقدمه خط دیورند بین دو کشور پاکستان و افغانستان به طول 2560 کیلومتر (از شمال تا خاوری‌ترین نقطه بلوچستان در جنوب افغانستان) بیشترین ویژگی‌های طبیعی مثل رودخانه‌ها و سرچشمه‌های آب را دربرمی‌گیرد. عهدنامه دیورند در نوامبر سال 1893 میلادی بین هنری مارتیمر دیورند دیپلمات انگلیسی دولت بریتانیایی هند و امیر عبدالرحمان…

بیشتر بخوانید