چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

مسایل تاریخی

چگونه پای قوای اتحاد شوروی به افغانستان کشانیده شد؟

محمد قاسم آسمایی بازپخش اسناد اشد محرم مقامات حزبی و دولتی اتحاد شوروی در مورد مناسبات افغانستان و اتحاد شوروی  بعد از شورش مسلحانه هرات  ۲۴ حوت سال  ۱۳۵۷   آیا حفیظ الله امین چهرۀ اصلی پشت پردۀ اصلی ماجرا قرار نداشت؟ بخش دوم   در رابطه با کشاندن قوای شوروی به افغانستان و با…

بیشتر بخوانید

شش جدی سال ۱۳۵۸

محمدولی چاه کن به قعر چاه شد حفیظالله امین بحیث یک چهره مشکوک نزد جناح پرچم ح.د.خ.ا. مظنون به ارتباط با سی.ای.ای. بود.سابقه اودر دوران تحصیل در امریکا وریاست اتحادیه محصلان در پوهنتون کولمبیا،بعدآ روابطش با (ایشیا فوندیشن) ونقش منفی اش در درون حزب شکوک وشبهات را بسوی درک حقایق سوق میداد. امین در جناح…

بیشتر بخوانید

 فرخنده باد ششم جدی روز تاریخی ونجات مردم افغانستان

ششم جدی بمثابه بزرگترین رویداد تاریخی در تاریخ معاصر افغانستان میباشد . ششم جدی روز نجات مردم افغانستان از چنگال مستبد ترین ظالم طاغوتی حفیظ اله امین وباند تبهکارش بود که به سر نگونی مرگبار حاکمیت ننگین آن انجامید . سرنگونی ستمگرانی که استاد میر اکبر خیبر را بشهادت رسانده بودند به این ترتیب  حزب…

بیشتر بخوانید

چگونه پای قوای اتحاد شوروی به افغانستان کشانیده شد؟

محمد قاسم آسمایی بازپخش اسناد اشد محرم مقامات حزبی و دولتی اتحاد شوروی در مورد مناسبات افغانستان و اتحاد شوروی  بعد از شورش مسلحانه هرات  ۲۴ حوت سال  ۱۳۵۷ آیا حفیظ الله امین چهرۀ اصلی پشت پردۀ اصلی ماجرا قرار نداشت؟ بخش اول از جنگ جاری در کشور چهار دهه میگذرد. در این جنگ صدها…

بیشتر بخوانید

مارکسیزم در حال و آینده

بمناسبت دو صدومین سالروز تولد کارل مارکس قسمت هفتم نویسنده : دیپلوم انجینر عمر محسن زاده در روز گار ما کسانی را که از اندیشه ها و آموزه های مارکس پیروی و هواداری میکنند نه تنها به صفت ” مارکسیست ها ” بلکه بنام ” چپ ” ها نیز می شناسند و از دیر گاهی…

بیشتر بخوانید

   بمناسبت سالگرد جاودانگی زنده یاد محمود بریالی

      دوازده سال قبل مردم افغانستان یکی از بهترین فرزندان پیشکسوت وفداکار خود را از دست دادند ، فرزند صدیق ،خدمتگزار ،صمیمی ، استوار وپایدار، قویترین مرد مبارزه ی داد خواهانه وعادلانه وطن. وفات نا بهنگام زنده یاد محمود بریالی برای جنبش چپ ومترقی کشور ما ضایعه بزرگ وجبران نا پذیر بوده است .رفیق محمود…

بیشتر بخوانید

یاد این رهبر خردمند را همواره گرامی می داریم

  درست بیست و دو سال از خاموشي آن بزرگ مرد خرد و اندیشه، مبارز نستوه و چهره درخشان تاریخ نهضت ترقی خواهانه افغانستان، رفیق ببرک کارمل، رهبر پیشین حزب دموکراتیک خلق افغانستان و رییس جمهور، جمهوری دموکراتیک افغانستان، می گذرد. بسیار دشوار و غم انگيز است که در جریان این همه سالهای که طوفانی…

بیشتر بخوانید

گرامی بادخاطرات گران ارج ابرمردتاریخ  والگوی جنبش انقلابی و مبارز عدالتخواهانه افغانستان  شاد روان ببرک کارمل

  بیست ودو سال از خاموشی شخصیت فرزانه وپاک طینت ونستوه یی راهیی ازادی وخوشبختی وسرفرازی مردم افغانستان ببرک کارمل میگذرد. هنوزهم ایده واموزه ها و سخنرانی ها پر شور، انقلابی و ازدیخواهانه اش از حافظه تاریخی نسل دیروز وامروز زدوده نه شده ،بلکه رهنمایی رویکرد مبارزه یی رهروان اصیل نیروهای ملی ودمکراتیک وروشنگران نسل…

بیشتر بخوانید

ببرک کارمل ومبارزه طبقاتی

محمدولی تابستان سال ۱۳۴۸‌کمپاینهای انتخاباتی برای پارلمان اغاز شده بود. مرحوم ببرک کارمل در جریان این کمپاینها درمحلات مربوط به حوزه انتخاباتی شان ضمن میتنگها،ملاقاتهای انفرادی وجمعی سخنرانی کرده منظور از شرکت در پارلمان را برای مردم توضیح میدادند وبا استفاده ازین گرد همائی ها خط مشی جریان دموکراتیک خلق افغانستان وضرورت بیداری مردم برای…

بیشتر بخوانید

 بیست ودومین سالگرد جاودانگی ببرگ کارمل را گرامی میداریم

                در آن مقطع نا بهنگام تاریخ که خورشید خوشبختی وترقی در فضای سیاسی افغانستان غروب میکرد ، جنبش چپ دموکراتیک افغانستان ومنطقه  ، بخصوص حزب دموکراتیک خلق افغانستان بهترین رهبر فرزانه خود را از دست داد .در چنین روزی ( سوم دسامبر ۱۹۹۶ میلادی ) فرزند کبیر…

بیشتر بخوانید

ببرک کارمل بارها اظهار میداشت صلح نه بهر قیمت

(دردمند) هر کس که دل مردم دانا بشکست فرزند وطن به بند و زنجیر ببست آخر برود به بند و بر چوبه دار بازد سیاده و نظم جوان و سر و دست   (اکادمیسن محترم غلام دستگیر پنجشیری) در دهه دوم ماه قوس سال جاری  بیست و دو سال از وفات مرحوم ببرک کارمل سپری…

بیشتر بخوانید

گرامیداشت از یکصدو یک سال از پیروزی انقلاب اکتوبر 

انقلاب اکتوبربر شالود ه یی قیام ماه فبروری 1917 ترسایی کارگران وسربازن پتروگراد وسایر زحمتکشان روسیه پیروز شد، دراغاز قیام فبرروی حکومت به دست میهن پرستان وانقلابیون واقعی نه بود ؛ برای اینکه هنوز بلشویکها در حالی بسیج وتکامل صفوف ورهبری خودبودند، تا توده هارا درعقب خویش بکشاند ورهبری شان پراکنده در تبعید ومخفی گاه…

بیشتر بخوانید

شاه امان الله، آغاز سده بیستم، مدرنیزاسیون، اصلاحات و ناسیونالیزم

Koning Amanullah, Modernisatie, Hervormingen en Nationalisme, begin twintigste eeuw in Afghanistan مونوگراف مولف: خالد وداد سال ۲۰۱۷ شهر لایدن هالند   برگردان به فارسی- دری، پیوست نویسی، توضیحات و افزونها: خلیل وداد فهرست مندرجات آ. دیباچه مترجم ……………………………………………………………………صفحات……… ب. پیشگفتارمولف… ……………………………………………………………… صفحات……… پ. مرام پژوهش………………………………………………………………………صفحات……… ت. جستاری پیرامون منابع و کتب استفاده شده……………………………………..صفحات……… ث. درباره…

بیشتر بخوانید

معاهده دیورند و فریب دادن امریکا

نوشته کریم پوپل 31اکتوبر 2018 درین اوخر پاکستان صفحه نو را با همان فریب گذشته باز نموده گویا که صلح افغانستان وابسته به قرار داد دیورند میباشد. بدین ترتیب امریکا را فریب داده مصروف نگهداشته است. درحالیکه صلح افغانستان تنها مربوط به امضا معاهده دیورند نیست و با امضا آن صلح بدست نمی اید. زیرا…

بیشتر بخوانید

بدترین و بهترین برهۀ تاریخ برای افغانستان

نویسنده: هدایت الله ذاهب افغانستان جایی است که تأثیرگذاران (رهبران) تاریخ معاصر در آن با استفاده‌ی قدرت خو گرفته‌اند و همیشه قدرت را در مقابل خویش دیده‌اند. کسانی‌که باقدرت خو می‌گیرند، زمانی‌که قدرت را در مقابل خویش می‌بینند به تصامیم بحران‌زا و ویرانگر دست می‌یازند. ما شاهدیم که چگونه این خو گرفتگان به قدرت با…

بیشتر بخوانید