دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

شعر،ادب و عرفان

بجنبید ایکه خود ها، حامییان حقوق بشرخوانید!

امین الله مفکر امینی       2014-13-05! ندانم چطور گویم ویا به تصویر کشمدردوناله های جانگدازِمردمِ مهینزدست دژخیمان خون آشامکه برتارک قدرت تکیه کرده اندبنام دین ومذهببنام قوم و قبیل وزبانمی مکند خونِ، هم میهن و همخون وهمنوعبتفسیر آیات خود ساخته ای مذاهب وادیانگرفته اند توان نواهای مردم بزورشلاقبزورتوپ وتفنگ وانداختن بزندانهای وحشتزاچنان رانند سٌلطه بربینوایانِ وطنچو گویی…

بیشتر بخوانید

خشم سیلاب

رسول پویان خانه و باغ و زمین و روستا ویران گشت خـشـم سیلاب طبیعـت قا تل انـسـان گشت ثروت ومال وزراعت را بیک دم آب برد کودک و پیروجوان در ناله و افغان گشت فقر و بیداد و سـتم بـر حق مـردم کـم نبود آب هم بر جان مردم خنجر و پیکان گشت خشکسالی هادل…

بیشتر بخوانید

 قاضی ی شهر شرف

محمد عالم افتخار مال تاجـر غرق دریا گشـته بود تاجر آنجا محوِ غم ها گشته بود مـال تاجـر بـود؛ اَمـانـات کسان جان تاجـر بر ودیعت ها ضمان مـردمـان شهر خوبـی و شرف زود؛ گِـرد بیـنـوا بستـنـد صف هریکی غمخوار تر ـ دلسوز تر گفتنش؛ رَو؛ حال نزدِ قاضی بر تاجـر بدبخت و واژون؛ ناگهان جسـت…

بیشتر بخوانید

مادر

ای مادر من فرخ و آباد بمانی پر خنده به لب خرم و دلشاد بمانی باشی چو چمن خرم و دلشاد به هر فصل با قدر رسا هم سر شمشاد بمانی از تیر حوادث نرسد بر تو گزندی از بند غم و فاجعه آزاد بمانی اینست دعا بهر تو مادر به زبانم همواره مصئون ز…

بیشتر بخوانید

چند شعر کوتاه از زانا کوردستانی

انتظارم، بوی سیگارهای زر گرفته… و روزهای تلخِ نیمه سوخته میان بغض خاموشت وول می‌خورد.                         … –خط خطی‌های من، حزن بی‌پایان خانه‌ست! (۲) پُر از هراسم! نه هراس از مرگِ خفته در لوله‌ی تفنگ! یا؛ عبور شبحِ یک سایه بر دیوار! … تمام…

بیشتر بخوانید

جنگ قدرت ها

رسول پویان جنگ قـدرت ها دل زخمین وخونین آورد جـای صلح و دوستی تیغ و تبرزیـن آورد مهـربـانی را ز قـلـب آدمی بـیـرون کـشـد در ربـاتیک سینه هـا مـاشین سنگین آورد عشق را با تیغ افـراط و سـتم سر می زند طالب وداعش به جای ویس ورامین آورد باور و احساس مـردم را بـه تـرفـند…

بیشتر بخوانید

زبان آریایی یا آریویی چی شد؟

نوشته: دکتر حمیدالله مفید ——————————— زبان بازتاب خرد آدمی است و انسان با زبان و با واژه ها  جهان پیرامونش را می شناسد ، درحقیقت زبان نهاد هستی آموزش و گسترش دانش بشری در جهان است.  درمورد پیدایش زبان فارسی دری و جایگاه پیدایش و پرورش آن دیدگاه های گوناگونی وجود دارد.  برخی دانشمندان از…

بیشتر بخوانید

جمال غمبار

آقای “جمال غمبار”، (به کُردی: جەمال غەمبار) شاعر و نویسنده‌ی کُرد، زاده‌ی ۲۵ دسامبر ۱۹۷۵ میلادی در سلیمانیه است.  وی تحصیلاتش را در دانشگاه آمریکایی شهر سلیمانیه به پایان برد و در سال ۲۰۰۰ به دمشق رفت و سپس در ۲۰۰۴ به استرالیا و اکنون در شهر آدلاید ساکن است. کتاب “پروانه خودکشی می‌کند” مجموعه…

بیشتر بخوانید

چند شعر از حمید تیموری‌فرد

بزم کبوتران   در تالار توت و ارغوان  سایه‌ی گل درشت انجیر  تارمی خلوت گنجشک  و ریسه‌ی انگور  بر ایوان پیچک پوش. خانه‌ی مادر بزرگ کجاست؟  که شهر  بوی قفس گرفته است. (۲) پنجره‌اش دریاست  رو به درنا وُ صدف. درش جنگل  بر لولای غزال وُ غارت. سقفش  کوهستان مه آلود  با چلچراغ دماوند  بهشت روشن…

بیشتر بخوانید

ساز آفرینش

رسول پویان رحیم و رحـمان را تابکی قـهار می گویند برای بـندگان اش ظالـم و جـبار می گویند خـدای بـوستـان و بلبل و گل را نمی دانند ورا پروردۀ صحرای خشک وخارمیگویند حبیب ومهـربان و عـادل و نیکو بگو اورا اگرچه جاهلانی مهلک وخونخوارمیگویند جهاد وجنگ و ویرانی به نام او کنند برپا خدا را…

بیشتر بخوانید

چرا ادبیات دوران کهن و میانه کم‌تر حزین بود؟

در پرداخت‌های ساختاری ادبیات جهان از شعر و غزل و حماسه و داستان‌های دراز و کوتاه یا بلند و میانه، اسطوره‌سازی‌ها، قهرمان‌پروری‌ها و‌ شخصیت‌سازی‌ها کم‌تر می‌یابیم که سراینده‌گان یا آفریننده‌‌گان آن‌ها دور و بر غم‌ها و غصه‌ها پرسه زده باشند. با آن که این ادبیات به طور کل هم شاد نه بوده اند، مگر درصدی…

بیشتر بخوانید

گنجینۀ الهام

رسول پویان 2/5/2023 روزباخورشیدوشب سیل شباهنگم خوش است زیــر نـور خلـوت مهـتـاب آهنگـم خوش است با غــزل هــای دل مـسـتـانـه عـادت کــرده ام لفـظ شـیریـن دری بـا نغـمۀ چنگم خوش است راگ هـنــدی و مـقـامـات خـراســانـی بـه هـم با غـزلخـوانی و آهنگ سـرآهنگم خوش است اخـتـلاط رو بـه رو بـا هـمـدل فـارسـی زبـان قصه های…

بیشتر بخوانید

ادبیات مبتذل،- سرگرم کننده و کم ارزش؟

Trivialliteratur:   آرام بختیاری نیاز انسان از خود بیگانه به ادبیات سرگرم کننده.  ادبیات تریویال را بهتر میبود ادبیات “پیش پا افتاده” یا سرگرم کننده ترجمه میکردند و نه ادبیات مبتذل. در جوامع طبقاتی و صنعتی غرب آن بخشی از فرهنگ تولید رمان و نوول انبوه است که براساس کلیشه، پیشداوری، و تکرار موضوعات خاص، نوشته…

بیشتر بخوانید

برگردان شعرهایی از سبزه برزنجی

خانم “سبزه برزنجی” (به کُردی: سۆزە بەرزنجی) شاعر کُرد زبان، زاده‌ی سلیمانیه است.  وی فرزند “شیخ محمد عبدالکریم برزنجی” از علمای اقلیم کردستان، و اکنون ساکن اسلو پایخت نروژ است. کتاب “پیاسەیەک لەکەنارەکانی زەردەپەڕدا” (قدم‌زدن در ساحل هنگامه‌ی غروب) مجموعه‌ای از اشعار این بانوی شاعر است. (۱) همراه رقصیدن با موسیقی تانگو  زن، شباهنگام، سهمش…

بیشتر بخوانید

عشق و محبت

رسول پویان در دل اگـر عـشق و محبت باشد نجـوای دل آهـنـگ رفـاقـت باشد دل را زدل شیفته جدا نتوان کرد تشدید مرض ز ترک عادت باشد دیدار اگـر رنـج سـفر می خواهد الـبـتـه که آســیـا بـه نـوبـت باشد گر دل بشود بـه راستی مایل دل بی شبهه که ازروی اجابت باشد گـر قـصۀ انسـان…

بیشتر بخوانید