از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

مسايل اجتماعي

    «بغاتِ» عربده کش و «شریعتِ» سرِ گردنه 

   چگونه با «جهل و جعل قضایی»؛ حق و عدل تباه میشود؟! محمد عالم افتخار معروف است که یکی از استادان پوهنتون و دوست نور محمد تره کی پس از کودتای ثور؛ برای دیدن او به ارگ رفته بود. از آمدن او و خواست دیدارش به تره کی اطلاع دادند. تره کی اغلب با اشاره به…

بیشتر بخوانید

نگویم که برادر و متحد شویم – برادر خلق شده ایم به حکم قرآن!

اگر گویم در بین سه طالب٬ دو آن متعهد به وطن و دین است و آن سومی منفی منفور که در طرف تضاد طالب هم دیده می شود – یعنی اگر این اتحاد که به حکم قرآن آنرا تاسیس کنیم قدرت ششم در حق وتو در سازمان افغانستان است. این پدیده نامری منفی که زبان…

بیشتر بخوانید

چرا بخش مهم معاهده دوحه یعنی گفتگوی بین الافغانی انجام نشد؟

چون چهره های متضاد طالبان فاقد خرد سیاسی یا متراکم بودن روی هدف٬ از هم گسسته و با گفتار های تُهی معنی و با عقیم های سیاسی٬ که در حقیقت: سرکوب در حال جریان معلولیست که علت آن: این چهره متضاد طالبان است. بیان مسئله:  در آغازین حکومت دارای طالبان پسا ۲۰۲۱ و سیاست نسبتاً…

بیشتر بخوانید

بیست و پنج نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  امروز بیست و پنجم ماه نوامبر هر سال برابر با چهارم آذرماه، به‌عنوان روز جهانی رفع خشونت علیه زنان انتخاب شده است. هدف از این روز، یادآوری عزم همگانی برای مبارزه با خشونت علیه زنان است. شورای عمومی سازمان ملل متحد در هفدهم ماه اکتبر سال ۱۹۹۹ نام‌گذاری این روز را به‌عنوان…

بیشتر بخوانید

شریعت طالبان و بی حقوقی کودکان 

سیامک بهاری اخیرا نهاد تحقیقی «رواداری» که تحت نظر سازمان ملل، توسط شهرزاد اکبر فعالیت می‌کند گزارش تکان دهنده‌ای از وضعیت کودکان در افغانستان تحت سلطه طالبان منتشر کرده است. یک کشور را که دو دستی تقدیم طالبان کردند اینک شیرازه‌اش چنان توسط طالبان از هم دریده است، که دیگر نمی‌شود پشت الفاظ مشمئز کننده…

بیشتر بخوانید

وحدت ملی یا دموکراسی ملی ؟

نوشته: دکتر حمیدالله مفید افغانستان از سده ها  به اینسو در گرو واژه ها و اندیشه هاس سیاسی در گیر مانده است. امروز این گروگان گیری به اوج خود رسیده است. هیچ کسی از خود نپرسیده است که چرا یک کمونیست دو آتشه دارای دکترای سرخ از اتحاد جماهیر شو،روی  سوسیالیستی وقت ، عضو حزب…

بیشتر بخوانید

وضعیت فاجعه بار کودکان در افغانستان

لزوم احترام به کرامت انسانی ایجاب می‌کند که کودک به عنوان یک انسان دارای حقوق برابر با بزرگسالان انگاشته شود.  برخورداری از حقوق برابر برای کودکان مستلزم حمایت همه جانبه از آنان است. در شماری از کشورها توجه به حقوق انسان‌ها، کرامت انسانی، رشد، تعالی، بالندگی و تلاش در راستای ارتقاء حقوق کودک در قوانین…

بیشتر بخوانید

ایا فرمانده شکست خورده ؟ میتواند فرمانده عمومی لشکر فروپاش شده گردد 

مقدمه اولین بند مولف کتاب هنر رزم سون تزو کلید فلسفه ای بدست میدهد که جنگ یکی از مسایل جدی وبا آهمیت دولت است ومستلزم مطالعات عمیق است در دیدگاه سون تزو مبارزه مسلحانه یک امر غیر عادی گذرا تلقی نمیشود  بلکه به عنوان عمل آگانه ای که تکرار میشود ودر نتیجه متعد تحلیل عقلانی…

بیشتر بخوانید

جستاری در ماهیت همه پرسی!

محمدآصف فقیری ورود به موضوع: خیر و نفع عمومی٬ یا محسوس و مملوس بودن فضلیت جمهوریت٬ یعنی تهی بود از منافع قدرت های منطقوی و بین المللی و غایت یا نتیجه همه پرسی به گونه مسلسل نفع چند نسل آینده را در برگیرد.  هر چند قانون ۱۳۸۲ یکی از قوانین خوب در منطقه بود٬ که…

بیشتر بخوانید

               پرچم چیست وپرچمدار کیست

پرچم فروغ افتخارات تاریخی ،نماد آزادی واستقلال جوامع انسانی ،تابش نبرد ومبارزه  بیان احساسات پرغرورملی است . پرچم نشان تحرک وبیان اهداف آرمانها ی والای خلقهاست. پرچم بیان هدفمند شجاعت، یاری وپایداری، متانت ومعرف سازه های پرخروش جنبشهای آزادی وعدالتخواهی ، نماد وحدت و همبستگی مبارزین راستین راه آزادی دموکراسی وعدالت است .بلاخره پرچم مشعل…

بیشتر بخوانید

زلزله‌زدگان افغانستان به کمک فوری نیاز دارند!

سیامک بهاری سه روز از فاجعه زلزله‌ای مهیب در هرات می‌گذرد. آمار تلفات همچنان رو به افزایش است. تاکنون بیش از ۲۴۰۰ نفر کشته و ‌هزاران نفر مجروح شده‌اند. هزاران خانه در ۲۰ روستای شهرستان زنده‌جان از توابع استان هرات، بکلی ویران شده است. یک فاجعه انسانی تمام عیار در سکوت خبری و بی مبالاتی…

بیشتر بخوانید

ګران افغانستان تاريخى شملو وطن

انجنیر محمود صافی  :د يما پاچا نه رانيول چه دلوى اريانا واکدار وه، تر مونږ پورى ميلاد نه تر وړاندى (3000)کاله ترنن پورى افغان وطن (5000) تاريخى وياړلرى ،او اريانا په زړه کى خونړى جګړى ترننه تيرشوى دى، دا هسى ساده خبره نده چه افغان وطن ددنيا داپراطوريو قبرستان وه، اودى، ميشه افغانانو، په خپل…

بیشتر بخوانید

روشنگری از «آشپزخانه» – نماد و نمود اقتصاد سیاسی

سلیمان کبیر نوری             به خرمن دانش و دهای استاد مسعود خوش آمدید! من شخصیتی را به نام  استاد مسعود، به صورت تصادفی در رسانه های مجازی مشاهده کرده بودم. گاه گاهی مصاحبه های ایشان را جسته و گریخته دیده، در برنامه هایی به غنای علمی و تحلیل های روزآمد شان در حدی متوجه شده بودم که…

بیشتر بخوانید

                   ظهوراحزاب حضوراعضا 

 چه بایدزین جهان پرگل خار بسا زند باغبا نها ی  فدا کار که  گلهای برون بوستان هم شگوفان گردد پرموج پربار  در مقدمه : با این تفاوت که در کشورهای پیشرفته ی دنیا پهپاد زیاد ساخته میشود اما درکشور های عقب نگهداشته شده احزاب . پهپاد برای اینکه دوام آن با پیروزی بهدف و در…

بیشتر بخوانید

  زبان دری یا فارسی ؟

میرعنایت الله سادات                                                 اگست 2023                                  مدتهاست که سلسلۀ از اظهارات ناشیانه پیرامون محل پیدایش و رشد زبان دری در رسانه های اجتماعی انعکاس میآبد.ازآنجائیکه توجه به زبان و فرهنگ ،…

بیشتر بخوانید