وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

مسايل اجتماعي

نگاهی شتابنده

نور محمد غفوری بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیت‌ها و ضرورت یک بدیل ملی رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنش‌های گسترده‌ای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانه‌ای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتاب‌زده و فاقد زمینه‌های لازم برای…

بیشتر بخوانید

خیال پردازی

هوس های خیال پردازان قدرت زیاد است ، اگر مقام اول قدرت به تعدد این هوسها زیاد می بود شاید خیال بافان به یکی از مقامات دست می یافتند و اقناع می‌شدند ، کرسی قدرت یکی است و داوطلبان رسیدن به ان متعدد . برخی ها که می‌دانند به مقام نمی‌رسند در خیال تعدد مقام…

بیشتر بخوانید

تقدیر من یا تدبیر من؟

نه‌خوردیم از آش مسعود، کور شدیم از دود مسعود بخش دوم محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه می‌دانم. ######################################## و اما، تاریخ‌چه‌‌ی مسجدجامع پل‌خشتی! به گواهی تاریخ های مختلف، مسجد جامع پل خشتی یکی از مشهورترین و کهن‌ترین مساجد شهر کابل است که در قلب کابل قدیم، نزدیک بازارهای تاریخی…

بیشتر بخوانید

فرهنگ مسئولیت‌پذیری وحدت در نیروهای مترقی 

در جهان پرتحول و پیچیده امروز، هیچ نیروی سیاسی مترقی به‌تنهایی قادر نیست پاسخگوی همه نیازها، چالش‌ها و مطالبات گسترده اجتماعی باشد. شرایط دشوار اقتصادی، بحران‌های سیاسی، گسترش بی‌عدالتی، افزایش فاصله‌های اجتماعی و محدود شدن عرصه‌های مشارکت ، بیش از هر زمان دیگر ضرورت همکاری و همسویی نیروهای مترقی، ملی و دموکراتیک را برجسته ساخته…

بیشتر بخوانید

چهار سال ویک جنایت بزرگ

ساجده میلاد چهار سال کم و پیش از یک فاجعه بزرگ و نابخشودنی می گذرد جهان در برابر عظمت زنان افغانستان سکوت. اختیارکرده است حقوق زن و مبارزه برای زن نمایشی بیش اگر نیست چرا این همه کشور ها و سازمان ها که خود را مدافع حقوق انسان میدانند به چنین جنایتی در برابر زن…

بیشتر بخوانید

تقدیر من یا تدبیر من؟

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه می‌دانم ########################################## این تنها یک عنوان نی‌ست. تقدیر من یا تدبیر من، بازیافت فرود و فرازهای زنده‌گی جمعی با یک گروه یا چند گروه است حاصل تابیده‌‌گی اجباری هم‌گرایی. در این روایت حقیقی، مرز میان جنون و انسانیت، فاصله میان قدرت سلاح و سیاست، ناچاری…

بیشتر بخوانید

    عید سعید اضحی  برای همه مومنین پاکنهاد مبارکباد

عید یکی از موهبات آسمانی ومقدسات دینی مسلمانان جهان است که بمثابه سنن دیرینه سنتهای قدیمی مذهبی در جوامع جایگاه رفیع خود رادارد . عید روز بازگشت وزمان آشتی ومهر است که تقدس عرفانی آن در پاکی ،پاکیزه گی دل و آرایش نیات واحساس انسان است که آدمیان را با همنوعان خود نزدیک میسازد .عید…

بیشتر بخوانید

د تحمیلي جمهوریت تقلبی دموکراسي

نور محمد غفوری د شعارونو تر سیوري لاندې د ولسواکۍ ناکامه تجربه سریزه دموکراسي د معاصرې نړۍ له مهمو سیاسي ارزښتونو څخه ګڼل کېږي؛ هغه نظام چې بنسټ یې د خلکو پر ارادې، سیاسي مشارکت، عدالت، قانون‌واکۍ او د بیان پر آزادۍ ولاړ وي. خو په ډېرو وروسته پاتې او بحران‌ځپلو هېوادونو کې د دموکراسۍ…

بیشتر بخوانید

آیا تغییر نام پولیس در بهبود امنیت نقش دارد؟

مقدمه در این چند روز در فضای مجازی بحث از تغییر نام پولیس به نام شرطه بحث داغ است منحیث سرباز پولیس خواستم نظرات و معلومات مسلکی خود را که از اکادمی پولیس کسب نمودم شریک نمایم . تاریخچه پولیس . پولیس از دو کلمه گرفته شده که (پو) و (لیس) میباشد که ( پو)…

بیشتر بخوانید

قفل هاى حاجات در پاريس 

قفل بستن براى بر اورده شدن حاجات كه از قديم الأيام در كشور ما رواج داشت و شايد الآن هم داشته باشد از لحاظ شرعى و فقهى  كدام سند روايي و حديثى ندارد و بعضى انرا خرافات ميپندارند و بعضى به ان اميد ميبندند كه ممكن از لحاظ   روانى ممد بعضى از افراد شود…

بیشتر بخوانید

افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟

نور محمد غفوری افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، به‌ویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکل‌گیری جنبش‌ها، سازمان‌ها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریان‌ها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، به‌عنوان پدیده‌های روبنایی و در پیروی از…

بیشتر بخوانید

دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران افغانستان

بسته ماندن دروازه های مکاتب بروی دختران افغانستان ، برای پنج سال متوالی به معنی :  سیر قهقرایی افغانستان به عصر حجر است !  بدینرو :  این فاجعه بزرگ فرهنگی ، سلامت جامعه و مصالح علیای افغانستان را تهدید مینماید !  پس :  بزرگترین رسالت انسانی ما در احوال جاری دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران ما بخاطررفتن به مکتب است :  افغانستان سرزمین عجایب و غرایب است و کشوری است که در آن تاریخ « تکرار » می شود و ما شاهدمضحک ترین شکل آن هستیم و بستن مکتب بروی دختران یک مثال اسفناک آن است .  حاکمان کنونی طالب این سلب حقوق دختران کشور را به دین و آیین مردم حواله می‌دهند .  از بوالعجبی های تاریخ :  که در ورق گردانی روزگار طالبان که تاجران دین ( دین فروشان ) را فرار داده اند ، اکنون خود ، دین راگروگان گرفته اند و صاف و ساده فکر متحجر و دیوبندی خود را بمثابه اصل دین قرار می‌دهند و دساتیرامیرالمومنین خود را « عین » دین و واجب الرعایه میخوانند .  دین که با ( اقر أ ) آغاز یافته و خداوند به قلم سوگند یاد نموده است و پیغمبر آن فراگیری علم را بر مردو زن فرض خوانده است ( طلب العلم فریضة علی کل مسلم و مسلمة  )  اکنون ببرکت طالبان کرام در ریش و حجاب خلاصه شده است .  در کشوریکه از هزاران سال صحبت از نبرد تاریخی اهورا و نور ، علم و دانش مطرح بوده است و کلامبزرگان فرهنگ با ذهن و روان مردم عجین بوده است که :  ﭼﻮﻥ ﺷﻤﻊ اﺯ ﭘﻲ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺪاﺧﺖ ﻛﻪ ﺑﻲ ﻋﻠﻢ ﻧﺘﻮاﻥ ﺧﺪا ﺭا  ﺷﻨﺎﺧﺖ اکنون اولیای امور و منجمله سرپرست وزارت « ضد » معارف ، دلیل این دشمنی شان را به تأسی ازسخنان  پاکستانی ها ، پ با دین و آیین مردم « رسم و رواج » مردم گره میزنند و فراموش مینمایند که :  صد سال قبل درین کشور ارشاد النسوان بنشر میرسید و مکتب نسوان فعال بود .  با کمال مباهات و افتخار که : حرکت بزرگ مدنی پاسداران معرفت و معارف در سراسر کشور و مظاهره دختران شجاع در ولایت پکتیا ،پاسخ  بزرگ و تاریخی است به اخلاف ملای لنگ و خام  اندیشانیکه تنظیم ها و طالبان را با اقوام شریف وباهم برابر و برابر کشور پینه میزنند و همچنان  پیام تا ریخی  در دفاع از ارزشهای والای دینی و ملی وارمان پدران معنوی ما ، مشروطه خواهان و ترقیخواهان و آرزوی شاه  امان اله است . طالبان که نمیخواهند و نمیتوانند  از سطح یک گروه ارتقأ و به رهبران دولت مبدل گردند ، بیاد داشتهباشند که :  در جهان کنونی و در قرن ( ۲۱ ) این دشمنی شان با تعلیم دختران در مغایرت با تمام معیار های حقوقبین المللی قرار دارد و نقض آشکار :   احکام اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقهای شش گانه ناشی و کنوانسیون های حقوق مدنی و سیاسی، کنوانسیون حقوق سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی تحصیل حق شهروندان است و افغانستان که از قبل بهاین میثاقها الحاق نموده است ، مکلف برعایت آن می باشد .  ملل متحد در دسامبر ( ۱۹۶۰ م ) کنوانسیون عدم تبعیض در آموزش و پرورش را به تصویب رسانیدهاست  ، تا با تمام اشکال تبعیض در آموزش و پرورش  مبارزه واقعی صورت گیرد .  درست در چنین حالت است که حاکمان نقض حقوق مشروع مردم و ناقضان اصول قبول شده جهانیدر ردیف « دولت باغی » ردیف بندی گردیده و فاقد مشروعیت ملی و بین المللی پنداشته می شوند .  بدینرو :  دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران افغانستان  باید بمثابه رسالت انسانی ما و بحیث حرکت بزرگ مدنی در سر خط کار ما قرار گیرد .  و این حدیث پیغمبر بزرگ اسلام را ، که در شعر حضرت فردوسی بازتاب یافته است ، همیشه ملاکاندیشه و عمل خود داشته باشیم که :  چنین گفت ، پیغمبر راست گوی  ز گهواره تا گور دانش بجوی  با حرمت میر عبدالواحد سادات…

بیشتر بخوانید

          عید رمضان و سال نو۱۴۰۵ خورشیدی مبارکباد

عید یکی از موهبات مقدس آسمانی است که برجوامع انسانی ومعتقدات یکتا پرستی بشر، بخصوص مردمان مسلمان جهان بمثابه روز های فرخنده ، خجسته ومقدس میباشد  که تجلیل آن برای مومنین پاکنهاد فرض گردیده است . چرا فرض ؟ فرض برای اینکه روز مقدس عید مطابق به احکام خداوندی زمان پاکی درونی وبیرونی وجود انسان…

بیشتر بخوانید

پخته به وحدت!

آدمیت:‌صورت خدا در انسان…! آدمیت، صورتِ خداوند در کالبد انسان است. انسان در مفهوم حیات جسمانی، گزیده‌ای از تمام مخلوقات است. اما در صورتی خاص میشود، که آدمیت همان ذات منوّر و عقل منکشف اوست. بصیرتِ انسان در ذات آدمی، حالتی از خدایی یا “وحدت وجود” است؛ که خداوند در ازل و در محضِ کبریایی…

بیشتر بخوانید

په افغانستان کې د انتقالي عدالت اړتیا

نور محمد غفوری سریزه په دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره شوي چې ګواکې په افغانستان کې اسلامي امارت د محقق له تلویزیون او ځینو نورو شتمنیو سره د مصادرې چلند کړی دی. د دې خبر د رښتینولۍ په اړه تر اوسه پوره باور نه لرم، خو همدې خبرو ماته د هغو زرګونو مظلومو انسانانو…

بیشتر بخوانید