افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

«
»

ګران افغانستان تاريخى شملو وطن

انجنیر محمود صافی

 :د يما پاچا نه رانيول چه دلوى اريانا واکدار وه، تر مونږ پورى ميلاد نه تر وړاندى (3000)کاله ترنن پورى افغان وطن (5000) تاريخى وياړلرى ،او اريانا په زړه کى خونړى جګړى ترننه تيرشوى دى، دا هسى ساده خبره نده چه افغان وطن ددنيا داپراطوريو قبرستان وه، اودى، ميشه افغانانو، په خپل ملى لباس، شملى، لنګوتى، افغانى څادر، واسکت اوپکول، چه دافغان واورى آزادى سمبول دى دوطن آزادى اواستقلال ګټلى دى ټولى فتحى دوطن آزادى په همدى لباس شوى دى. تاريخى لنډه کتنه ښيى، داريانا وطن، بيا باختر دوره، ورپسى، هخامنشيانو، ساسانيانو، سامانيانو، سوريانو غوريانو، هوتکيانو، معا، صر افغانى دوره احمدشاه ابدالي دا ټولى افغانى امپراطورى په ملى لباس او پوښاک سمبال وى، همدغه معاصر افغانى لباس يى درلوده، ديادولو وړ ده، ديونان سکندر ماتول، دچنګيزى دورى اوتيمور لنګ شړل او ماتول، مغل دافغانى خاورى کى ماتول، دچنګيزى او هلاکو شړل، انګليس امپراتورى ماتول، اوله، دوهمه جګړه او افغانى بريالي توب د روس امپراطورى ماتو، او ناتو اوامريکا دشرم نه ډکه ماتى اوپه شپى دبګرام نه تيښته، ښه تاريخى مثالونه دى. ځکه په جګړايز ډګر کى افغان وطن برحق داستعمار امپراطوريو ګورستان دى دا ټولى فتحى په ملى لباس او ځادر اوشملو سرته رسيدلى دى. جنګونه تاريخونه اوږده دى، دقيق مطالعه يى په کار ده په زوړ بلخى تمدن کى، داوستا، په حواله زردشت دين، چه کردار نيک، ګفتار نيک، او پندار نيک مذهبى لار ښونى ويى. چه ميلاد نه 700کاله مخکى تاريخ لرى 

دزردشتى ددين اساسى شعار وه. دزردشتى مذهبى لارښوونو وکړى اوولس اوخلک ي زراعت ته تشويق کړه، خلکو مالدار کوله غوښى يى خوړلى او پوستکى يى اغوستل، غنم په يو روايت په اول ځل په  بلخ وکرل شول. تاريخ وايى دزردشتى دين ځينى نشانى او رواجونه تراوسه په خلکوکى پاتى دى دمړو شپى او خيراتونه دريمه اوڅلويشتى مجلسونه مونږ ته دزردشتى ددين اومذهب نه را پاتى دى، بيا وروسته بوډيزم په افغانستان کى نشونما وکړه، مرکز يى په باميانوکې جوړشو وه. دهن او آسيا فاسيف خلک دعبادت دپاره بتانو ته باميانو ته راتلل. دبتانو جګوالى 52متره نارينه، او 48متره ښځينه ولاړ وه، مخونه په لعل او جواهراتو پوښلى وه دلمر په ختو سره بتانو ته چاه کتلى نشوى  ډيروخارجى خلکو دبتانو تر څنک په مغارو کى شپى تيرولى او بتانو ته به يى سجدى کولى، جامعه رشد او تکامل وکړه په (7)قرن وروسته ميلاد نه دحضرت عثمان دريم خليفه په وخت کى افغانستان ته اسلام راغى اوخلک  په اسلام مشرف شول، نظام او اجتماعى حالت بردګى حاکمه وه عربن کور په کور جنګونه وکړه وخت يى ډي تير شووه چه شادوشمشيره زيارت يى په کابل ښه نمونه ده. دکابل شاهانو، زنبورک شاه او ردبيل شاه دکبل دغرو ديوالونه دځان ددفاع په خاطر جوړکړى وه چه تر اوسه يى اثار معلوميږى ټول افغانستان دجنګونو په زور مسلمان شووه، تنها نورستان دعبدالرحمن خان پاچأ په وخت کى مسلمان شووه. آزادى اواستقلال جنګونه دتورو په ميدان کى په شملو او افغانى ملى لباس کيده چه نن يى اوسنى تالبان په امارات اسلامى کى تمثيل کوى دامريکا او ناتو مقابله په شملو او افغانى لباس شوى ده. دجهاد او غازيانو دپاره کوم خاص لوژستيکي فورم موجود نووه. ملى لباس دافغانانو دوياړ اوملى قهرمانى لباس دى. افغانان دجنګ او تورو په ميدان کى اتلان دى، خداى وکړى چه دخبرو او سياسى ډګر کى ناکام نشووه. چه دبين المللى روند سره دقلم او کتاب، تخنالوژى په توره بريالى شووه. چه هوسى او برم نه ډک، په نس موړ افغان ولس او وطن ولرو. انشالله. وطنى شاعر غمخور صاحب داسى ويلى دى. دازمونږ دسترګو تور دى # دازمونږ دزړه رڼا ده. دازمونږ دشرف نښه #دازمونږ دژوند بقا ده. دازمونږ ننګ او ناموس دى # دازمونږ ملى حيا ده. مونږ ته خوږ دټول جهان دى #مونږ ته لوړ ددى اسمان دى #دازمونږ افغانستان دى #دازمونږ افغانستان دى. وسلام