والتر بنیامین ، منتقد ادبی مارکسیست
علیشاه سلطانی
والتر بنیامین ، خودکشی روشنفکر رادیکال
Falsaf@web.de
Walter Benjamin 1892 – 1940
والتر بنیامین ، منتقد مارکسیست در فرهنگ ، هنر و ادبیات ، یکی از مشهورترین اهل قلم در ژانر مقاله نویسی قرن بیست بود که در سال 1940 میلادی در سن 48 سالگی حین فرار از فاشیسم آلمان ، بدلیل خطر دستگیری ، در مرز بین فرانسه و اسپانیا خودکشی کرد . او در سال 1892 در آلمان در خانواده ای مرفه یهودی تبار بدنیا آمد و در دانشگاه در رشته های فلسفه ، تاریخ هنر و ادبیات تحصیل کرده بود .موضوع دکترایش ” مفهوم تقد هنری در رمانتیک آلمان ” بود .
بنیامین در جوانی مدتی خودرا با عرفان و فلسفه یهودی مشغول کرد . از سال 1972 مجموعه آثار وی با کمک آدرنو در دسترس علاقمندان قرار گفت . او نه تنها یکی از فعالان انقلاب فرهنگی آلمان در آغاز قرن بیست بلکه یکی از چهرههای سرشناس ادبیات مدرن و پست مدرن است .
بنیامین میگفت نقد باید بدون تعارف و جدی باشد و نه دوستانه و چاپلوسانه . او بعدها در دههای 60 و 70 قرن گذشته یکی از متفکرین جنبش جوانان غرب گردید . مارکسیسم خصوصی او را از نوع برشت ، آدرنو ، لوکاچ ، بلوخ ، و هورکهایکر میدانند . بنیامین نویسنده را یک کارگر روشنفکر میدانست که وظیفه اش مواظبت از انسانیت مجروح وبه زمین افتاده است .
چپ ها او را یکی از منتقدین امپریالیسم بشمار می آورند که با تکیه بر ماتریالیسم تاریخی به مبارزه با فریب های سرمایه داری پرداخت . آشنایی آغازین او با مکتب رمانتیک باعث شد که او نوع خاصی از نقد را وارد ادبیات و فرهنگ کند . در بعضی از کتابهای تاریخ ادبیات او را امروزه در شمار تئوریسین های مارکسیست فرهنگ و ادبیات قرار میدهند .
بیشتر آثار بنیامین پیرامون ادبیات و فلسفه هستند . مورخین سیر اندیشه اورا از ادامه دهندگان جنبش روشنگری غرب بشمار می آورند . در نظر بنیامین رسانه ها و بلندگوهای نظام سرمایه داری ، فضا و جو فرهنگی جوامع طبفاتی را تبدیل به جنجال ، هیاهو ، خیال ، احساس ، سرگرمی ، ابتذال و سودجویی نموده اند .
بنیامین با کمک آثاری در باره نویسندگی ، فرم های ادبی ، وضع ناشرین ، چهره های فرهنگی ، و مواضع انتقادی خود ، به مبارزه فرهنگی با بی عدالتی های جامعه پرداخت . زبان و نثر او را هنرمندانه با عناصری از سور رئالیسم شاعرانه تصویری و گاهی تیر و تار معرفی کرده اند .
منتقدین مارکسیست مهمترین آثار او را سه کتاب – تئوریهای فاشیسم آلمان ، نویسنده بعنوان تولید کننده ، و اثر هنری در عصر بازتولید ماشینی ، بشمار می آورند .
از جمله دیگر اثار والتر بنیامین – ریشه غمنامه های آلمانی ، سالهای کودکی در برلین ، خیابان بکطرفه ، خویشاوندان انتخابی گوته ، انگیزه های بودلر ، پارک مرکزی ، نوشته ها ، دو جلد نامه ها ، در باره برشت ، انسانهای آلمانی ، و ترجمه هایی از آقار پروست هستند . کتاب “اثر هنری در عصربازتولید ماشینی ” او را طرح یک نقد و استتیک جدید چپ در تاریخ ادبیات و فرهنگ غرب به حساب می آورند . او خالق آثاری در باره گوته و کلر نیز بود .
