سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

مکثی برروح پیام دهم محرم یا روز عاشورا

نویسنده :نصیراحمد ـ مهمند

یکی ازان ماه های متبرک چهارګانه  ماه اول سال هجریی قمری  ماه محرم یا شهرالحرام میباشد که روز دهم آن به نام عاشورا مسمی است ۰درمورد عاشورا تاریخ بسا وقایع و رویداد های بزرک را ازهنګام خلقت بابا ی آدم « ع »تا واقعه کربلادردل خود ثبت نموده که جوامع مختلف بشری نسبت به آن دیدګاه ها ی خاصی راداشته وارزش قایل اند بربنیاد آن علماودانشمندان مختلف نیزبر پهلوهاوجوانب مختلف ان مطالعات وتحقیقات انجام داده وبر اساس اعتقاد ومقتضیات عصروجامعه خویش آنرا از زوایای مختلف بررسی و برجسته  نموده اند که منحیث منبع خوب آموزش وعبرت بدسترس ما قراردارد . تفصیل وشرح مفصل آن ازحوصله این نوشته بیرون است آنچه جان مطلب را درین مختصر تشکیل میدهد تمرکز به روح پیام واقعه این ماه درکربلا وبالاخص روز عاشورامیباشد ۰

ما افغانها که افغانیم ومسلمان و این دو؛ هویت ملی ما را تشکیل میدهد وبه حیث مسلمان همه ساله این روزتاریخی را زیرعنوان قیام وواقعه کربلا به یادوبود وبزرګداشت می نشینیم ،لهذابا یک بررسی کوتاه میتوان دریافت که چه پیامی ودرسی را فرا راه ماګذاشته چراتجلیل میکنم ؟چقدرازین رویداداموخته وعبرت ګرفته ایم ؟ وب یا چه تخطی و انحراف کرده ایم ؟چه اندازه روحیه پیام را متاثرساخته ایم زیرا مااینرابه ساده ګی درک می نماییم که نزاع وکشمکش هاوجدال هاهمیشه بین طرفین حق وباطل درجریان است .

قیام رادمردان آزاده دشت کربلا برای جهان اسلام ومسلما نان نه تنها ، بلکه برای جهان بشریت میتواند درسی باشد بزرګ وآموزنده وفراموش ناشدنی ، وآین درست هنګامی بوقوع می پیوندد که یکبار دیګرګرد وغبارلوث وانحراف وانحطات وتاریک اندیشی بالهایش را برفراز قلمرو راستی و درستی، برعدالت ‏و صداقت و شفافیت ، امن و آرامش می ګستراند ، صداقت و محبت  ا بوبکرکه صدیق اکبرش خوانند ، عدل و قسط وانصاف عمرخطاب ، حلم و حیای عثمان ذوالنورین و شجاعت و شهامت ، سخاوت ،ایثار وازخود ګذری علی که اسدالله اش نامند در راه تامین رفاه و آسایش انسانی جایش را به بی عدالتی وبیداد ګری ،خود خواهی و شرک ،بوالهوسی ،انحراف وګمراهی خالی میکرد و آن نظام و امارتی را که به فرمان خدا ی عزوجل و بوسیله رسول برګزیده اش محمد مصطفی برای نجات بشریت ازشرک وجهل وګمراهی بنیان ګذاشته شده بود که نی درداشت و نی حاجب و دربان و پاسبانی و درصدرآن خلیفه مسلمین منحیث پاسبان وخدمتګار ودرخدمت خاص وعام بیریا و بی مدعا قرارداشت و به داد ، دادخواهان بی امتیاز وتبعیض رسیدګی میکرد و همه را درآنجا راه بود . آن مسند و آن جایګاه به کاخ و قصربی روح و بی احساس تخته بندمبدل شده ، وحشت و ظلمت جهالت بار در سایه ابلیس های چون یزید ویزیدیان برامت اسلام چیره میګردید . هیچ مظلومی را در آنجا راه نبود ، ناله وضجه در ګلوی شان خفه میشد ، فسق وفجوروفحشا ،و ظلم و بیداد، بی انصافی و خودخواهی اوج میګرفت . پیروان اسلام ومکتب انسانیت در دو راهه قرارګرفته بود ، سلفی ازتبار رسالت و دودمان وحی تحمل چنین وضعی را نداشت اجازه نداد که شیرازه آن نظام  انسانی واسلامی نجات بخش وزندګی سازازهم بپاشد وامت واحد جدجلیل القدرش که به خون نیاکان وګذشته ګان وهم کیشانش تشکل وهستی یافته بود به انحراف و ګمراهی ، بیراهه و خرافات پرستی خودکامګی وبی عدالتی کشانیده شود .

از همین جا وبرهمین مبنی بود که ندای حق علیه مظالم وبی عدالتی وبی انصافی،مفاسد ،انحراف وګمراهی از حنجره نواسه پیامبرجلیل القدر اسلام بلند ګردیدو برق آساطلسم ترس ووحشت وسکوت و« سیل بینی باش ببینیم چه میشه » را در هم شکست. با ایمان راسخ ، صفا و صداقت حرف وعمل در راه عقیده اش که از جدبزرګوارو پدرش آموخته و به ارث برده بود شمشیراز نیام کشیده وعلم عدل وجهاد برافراشت و با نعره حق وحقانیت به پیشواز معرکه شتافت .

حسین این بزرګ مردایثارګروآګاه ازرسالت ومسوولیت هایش به پیشګاه مردم وتاریخ که اګاهیش بازتاب ایمان و مطلع عقیده ومظهر ونمایانګر میثاق و پابندی اش به خط ومکتب آسمانی ونیاکانش بود ، دعوت وبیعت وحلقه تسلیمی یزید را در برابرحق وعدالت وآیین ونظام نجات بخش وزندګی سازننګ ومردود میدانست با لحن مصمم و قاطع رد کرد و سر بکف نهاد اماسرتسلیم فرود نیاورد ، آهنګ کربلا کرد وبا هفتادودوتن ازیاران خویش مسلح با سلاح ایمان وعقیده راسخ برای تمثیل وتطبیق فرمان الهی واردمیدان معرکه حق و باطل ګردیدندو با ایثاروجانبازی وریختن خونهای پاک خویش باب مکتب جدید قیام وایستادګی برضد ظلم وبی عدالتی ، انحراف وګمراهی وفساد اجتماعی را یکبار دیګربروی جهان اسلام کشودند.

خواننده عزیز !با وصف اینکه ما بخاطرارجګذاری ویاد بود این واقعه المناک تاریخ اسلام ورزمندګان آن در راس نوه پیامبر«ص» همه ساله به اشکال مختلف طی مجالس وسخنرانی ها تجلیل بعمل می آوریم . اجازه دهید وبجا خواهد بوداګر باتاسف اذعان نمایم همانطوریکه اکثرامجالس خوشی و اندوه  ما مسلمان ها باغلبه احساسات وعواطف وتشریفات درتخطی از روح تعالیم و اهداف اسلامی برګزارمیشوداین تخطی ها وخرافات در روح پیام قیام آزاده مردان کربلا نیزتا حدی رخنه کرده  .این دعاها ی مجرد و این اب پاشیدنها بالای قبورو این ناله واندوه وسیاه کاری ها واخلالونظم ارا مش اجتماعی وره بیمایی های نمایشی مجرد چقدر نهال های آرزو ی حسین را به ثمررسانده وما چقدرآموخته ایم وعبرت ګرفته ایم ، برای نسل جوان وآینده به غیراین هاچه را به میراث خواهیم سپرد؟  

فکر میکنم در آموزش روح پیام این جانثاران راه خدا ومردم کمترتمرکزنموده ایم .اګرقیام کربلا را یک آزمون خداوندی بدانیم وسعی وتلاش درجهت حفظ واستحکام واستقرارامن وثبات مجدد نظام اسلامی که بدست وخون دل جد بزرګوار حسین وخون اصحاب، یاران وپیروان با وفا وصدیقش بناء نهاده شده به شمارآریم و یا اګرقیام کربلا را بزرګترین مرحله وصحنه نمایش درجه خلوص                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                در پیشګاه خداوند وحمایت ازعدالت ودین خدا بخوانیم ویا با هرنوع الفاظ اشکال مناسب وزیبنده ازین فداکاری ، ایثاروازخودګذری ایشان بګوییم ، درفرجام آن بیک نقطه وفیصله ونتیجه متوصل میشویم وآن اینکه اساسی ترین انګیزه قیام وشهادت امام وهمرزمانش به جزامتثال فرمان الهی وانجام رسالت ومسوولیت ماموریت شان درامر نجات واستخلاص جامعه بشری از شر ظالمین وګمراهان وزورګویان چیزدیګری نبوده است .

همانطوریکه از حضرت حسین روایت است که میګفت : « قیام من قیام فردی وګروهی خاص جاه طلبانه، کامجو وآشوبګرویا ستمګر نبوده ، بلکه فی سبیل الله بخاطرتامین خیرورفاه خلق خدا وامت جدم بپا خاسته ، اراده دارم امربه معروف ونهی از منکرنمایم وازسیرت جد جلیل القدرو پدربزرګوارم پیروی کنم » .

بناءچنین نیات وګفتارنشان میدهدوثبوت کامل بدست میدهد که امام حسین نیت وګفتارخودرا درمیدان کربلا به اثبات رسانیده و جامه عمل پوشانید . امام درفش جهاد وقیام را برای این بلند نکرد که به قمیت خون وهستی همرزمان وامت واحد جدش براریکه قدرت تکیه زند وامتیازوزربیاندوزد وصاحب جاه وجلال شود ،بلکه این قیام هدفی داشت پاک که ازچشمه زلال ومقدس آب میخورد ، هدفی که باید عدالت و انصاف امن و رفاه و حدت وهمبستګی ، اخوت  و برابری ، یکدلی و یکرنګی درپرتو ارزش های قانون آسمانی زمینګیرشود ودوباره جان ګیرد و تحرک یابد .حسین برای تحققق عقیده پاک ومقدس وآرمانهای والایش در راه تامین و استحکام نظام عدالت ګستر وانصاف پرور ، و ترد ظلم و بیداد وانحراف وګمراهی ،بر زندګی ،هستی ارتباطات ووابستګی ودلبستګی هایش یکسره خط بطلان کشید و مفهوم وسیع زندګی را تمام عیارو درعمل متجسم ساخت  :«ماجان به فنا دادیم تا زنده شما باشید ».

بلی! پیشینان قبل ازحسین و حسین وهمرزمانش جانها وهستی های شرین و لحظات خوش خودو خانواده خویشرا فدا وایثار کردند تا نه تنها کافه امت اسلام زنده با شند بلکه ازدیدګاه اسلام و قران که ناجی بشریت است خانواده بزرګ بشری ازګمراهی وانحراف وبی عدالتی نجات یافته ، درصلح وسلم وامن ورفاه زیست باهمی داشته باشند. بیایید ببینیم ما چقدرازمثال وتعالیم آیین حسین درراه خوشبختی و سعادت خود وهمنوع خویش صادقانه درع   مل بهره ګرفته ایم روح پیام حسین راخوش وراضی نګه داشته ایم ؟.

خواننده ګرامی! افغانها بیش ازچهل سال است که درآتش ظلم و بیداد یزید و یزیدیان چاکرمنش ومعامله ګرزمان خویش میسوزند وکشورشان به کربلای ثانی مبدل ګردیده است وسناریو سازی زایش مصیبت ونارام نګهداشتن ملت افغان به ګونه ها وعناوین مختلف ودر استمرارقراردارد که نمیتوان بیشترازین خاموش نشست ومهرسکوت برلب نهاد . قیام تاریخی و فراموش نا شدنی کربلا درس نجات ومقاومت علیه مستکبرین به مظلومان را به یاګارد ګذاشته وبما می آموزاند که اکنون نیز دربرابریزیدیان زمان ودرمیدان ها ،قراء ،کوچه ها وشهروبازارهای خونین افغانستان با شمشیر حسین باید رزمید وبپا خاست. جای تعجب وتاسف اینست که درکابل سوګواری !؟حسین و قیام کربلا مانندجشن شادی وسرو روبمثابه رژه و نمایش قدرت برګزارمیشود که ازیکطرف ازتعالیم دساتیراسلامی وهدف اساسی از یاد وبود چنین روزهافاصله راایجاد مینمید واز جانب دیګردرجریا ن این بی بند وباریها خون های ناحق بیګناهان و رهګذران ریخته وتلف میګردد ۰ هم چنان چهره واقعی ګردانندګان وکسانی از جایګاه دولت و رهبر اشتراک و سخن رانی می نمایند نیزبرملا می سازد، درحالیکه عملا در رکاب امریکاآنګلیس ، رو س ، بالاخص ایران و پاکستان وسایریزیدیان سرکش زمان قرار داشته وعلیه مردم مظلوم افغان وعلیه مشی و پیام حسین توطیه می چینند .

برین بنااګردرد ورنج شهدا ووحشت اعمال وقتل وکشتار يزید ویزیدیان در دشت کربلا راازلابلای برګ های تاریخ احساس وآګاهی حاصل کرده  ایم  ، آنچه مصایب ومظالم وجنایاتیکه بیشتر ازچهل  سال اخیر ازجانب یزیدصفتان اجنبی بوسیله عمال داخلی شان برملت مسلمان وکشور افغان روا داشته شده  و هنور هم در تداوم قرار دارد درد جانکاهیست که عملا با چشم وګوش  وګوشت پوست وخون خود فامیل وهموطنا ن خودلمسواحساس می نماییم کهروی یزید ،هلاکو ،تیمورلنګ وچنګیزوامثال آنها راشسته اند وما خود شاهدان وهیزم عینی بی عفتی ،تجاوز وسینه بریدن های زنان و دختران پاکدامن وبه سرمیخ کوبیدن وکله بریدن « کرت ګویان»ودردادن جمعی انسانها درکانتینرها وقتل وکشتاربیشتراز شصت هزارشهریان بیګناه  کابل هستیم وایشان همین اکنون نیزمیزبان ومجری ګمراهی وبی عدالتی ومروج فرهنګ وکلتورګمراهان هستند .که درواقع آبروی ملت را به زمین ریختند وفدای خواسته های غلام منشانه خود نمودند .

وجدان بیدار انسانی واسلام راستین سوال می کندکه :آیا ازاخلال نظم وآرامش تا درخدمت قرارګرفتن و سنګرداری وپشتیبانی ازتطبیق پلانهای استعماری و استثماری صلیبیان و یزیدیان خون آشام معا صر، بیګانګان دورنزدیک منطقه وهمجوار خیانت به داعیه حسین و کربلا نیست ؟ وآیا رهبران ګروه ها واحزاب چپ و راست شیعه و تسنن هم اکنون درخدمت امریکا ،روس ، انګلیس ومتحدان شان و بر ضد ملت خودقرارندارند ؟؟ دربرابر دالروغص قدرت وچوکی سرهای حسینیان زمان ووطن را با تیغ یهود آمریکا روس ، انګلیس ، پاکستان و ایران وغیره نمی برندو برضد اسلام درجهت مخالف دین جد بزرګوارحسین قرار نګرفته اند؟ آیا اسلام برای اینها همین درس را میدهد که وطن ومردم خود رابه دالر به دشمنان بفروشند و برآبروی اهل تشیع وتسنن افغانستان معامله نمایند . ایشان ازداعیه اسلام وعاشورا همین ارمغان وخصلت وطنفروشی را آموخته اند ؟ تعالیم اسلام و ارشادات قرآن و پیامبر بزرګوار وپیام شهیدان قیام کربلا ابدا چنین درسی را نداده است که تحت فرمان یزیدیهای زمان بحیات ذلت بارغلامی وګمراهی وانحراف ادامه دهند . در حالیکه پیام اصلی حسین سرا پا درس بپا خیزی و قیام وانقلاب دربرابرظلم واستبداد و بیعدالتی است .

در پایان درود و تحیات برروان پاک شهداو جانبازان راه حق وعدالت ؛ شهدای اسلام .دشت کربلا و شهدای افغانستان فرستاده واز بارګاه ایزدمنان صلح وامن وارامی سراسر ګیتی وبخصوص جهان اسلام واستقرار یک نظام صالح وشایسته رادرافغانستا ن استدعا مینمایم ۰ پایان