سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

مرور سطحی بر طرح سفارت امریکا که به تلویزیون طلوع داده شده است

تلویزیون طلوع یک سرخط خبری متحدالمال دارد که میگوید ( طلوع به سندی دست یافته است ) ولی نمیگوید ازکدام منبع وکدام مرجع ..این تلویزیون شبکه نشراتی سفارت امریکاست که سفارت امریکا اسناد اماده شده اش را به ان غرص نشر می سپارد تا عکس العمل مردم وسیاستگران را درقبال ان بخود معلوم سازد .

طرح سفارت امریکا بی سر وبی ته است ، خلاهای حقوقی وقانونی دران وجود دارد درحالیکه ۲۰ سال دم از قانونیت زده میشود و افغانستان بعد از اشغال را دارای قانون اساسی ودهها نوع دیگر قوانین تبلیغ میکنند .

در طرح حکومت بعدی بنام ” حکومت اسلامی تقسیم قدرت یا حکومت صلح ” نامیده شده  که پنجاه فیصد ان برای جمهوریت وپنجاه فیصد ان برای طالبان در نظر گرفته شده است .

این تقسیمبندی به نفع جمهوریت نیست وآگاهانه طرح شده است زیرا طالبان یکدست وتفکر شان خالص طالبانی است اما جانب جمهوریت متشکل از نه تنظیم جهادی ، احزاب سیاسی ، برخی افراد مستقل وبرگشتگان غرب اند که در بسا مسائل مهم ملی ومیهنی باهم در توافق نبوده اند ونمیباشند ازین جهت دست طالبان بصورت واحد ویگانه در برابر گروه های متضاد وغیر متفق جمهوریت بالاتر میباشد ومیتوانند با مانور ها ووعده ها تنظیمها واشخاص فرصت طلب را بخود جذب کنند ودر فیصله ها بیشتر از پنجاه فیصد ارارء را بدست اورند .

حکومت موقت تا رسیدن به حکومت دایمی اسلامی برهبری رئیس جمهور وصدر اعظم کار میکند واین هردو از طرف افغانهای روند صلح بر گزیده میشوند . درینجا حالت اضطرار مطرح است زیرادر قانون اساسی انتخابات  گفته شده اینکه انتخابات نفی میشود وطرفین با تفاهم همدیگر رئیس جمهور و صدراعظم را که در قانون اساسی وجود ندارد بر میگزینند عملآ قانون اساسی از انفاذ باز می ماند دررحالیکه ارگانهای ذکر شده در قانون اساسی چون پارلمان ، قضاء وجمهوریت پا بر جا مانده شامل حکومت اسلامی تقسیم قدرت میباشند .

در بند دیگر گفته شده نهادهای کلیدی مانند مالی ، امنیتی ودفاعی میان جمهوریت و طالبان تقسیم میشوند یعنی انچه در قانون اساسی جادارند . درین حالت کودتا علیه قانون اساسی صورت میگیرد وکشور عملآ در خلای قانون قرار داده میشود در حالیکه ذهنیت عام سیاستگران وتحلیلگران نیک اندیش بر حمایت از حفظ قانون اساسی متمرکز میباشد .

نقض دیگر قانون اساسی ؛ در پارلمان ۸۴ نماینده طالب جمع ۲۵۰ نماینده جمهوریت که جمله ۳۳۴ میشود ودر سناد۳۴ نماینده طالب با ۱۰۲ عضو سنا که جمله ۱۳۶ میشود علاوه میگردد اما صراحت داده نمیشود که بر بنیاد کدام پروسیجر ؟ این پارلمان بر اساس قانون اساسی تشکیل شده نمایندگان منتخب مردم دران جادارند ورود خلاف پروسیجر های قانونی وکودتایی طالبان دران یعنی چه ؟

درین طرح  جمهوریت جادارد ، جمهوریتی که بر مبنای قانون اساسی از یک پروسیجر انتخاباتی از طریق ارای مردم با قبول قطع انگشتان رای دهندگان توسط طالبان به میان امده موقف قانون اساسی هیچ معلوم نیست .

وقتی میگویند قدرت پنجاه پنجاه تقسیم میشود چرا پارلمان شامل این تقسیمبندی نیست یعنی طالبان به پارلمان ونقش ان اهمیتی قایل نیستند ودر پروسیجر های بعدی رای مردم در نظر گرفته نمیشود .

درین طرح حاکمیت عملآ بدو بخش تقسیم شده است وگفته میشود مناطق تحت حاکمیت طالبان از انها و تحت حاکمیت جمهوریت از جمهوریت . وقتی قدرت مشترک به میان می اید این چه فتنه خفته است که حاکمیت را دو گانه میسازند ؟ چرا حاکمیت مشترک  در محلات هم برقرار نگردد که جانبین باهم مشترک کار کنند ووحدت ملی وحاکمیت مشترک ملی عملی گردد تا انتخابات واحد طبق قانون واحد و حاکمیت واحد در سراسر کشور بر قرار گردد .اگر حاکمیت دو گانه در محلات عملی باشد انتخابات هم دو گانه بوده جدی ترین خطر برای سلامتی وحفظ کشور بوده میتواند .

ارگانهای جدید در طرح دیده میشود مثل شورای عالی فقه ! در حالیکه ستره محکمه وجود داشته باشد  این چه است ؟ وکدام فقه حنفی یا جعفری ؟

کمسیون امادگی برای ایجاد تدوین قانون اساسی (همین جمله نشان میدهد که متن ترجمه شده است وگرنه ایجاد تدوین چه معنی میدهد ) ، کمسیون اشتی ملی ،در حالیکه انتخابات وتقسم قدرت و مصالحه صورت گرفته باشد وآشتی بر بنیاد تقسیم قدرت باشد این کمیسیون نوعی حفظ امتیاز است برای کسانیکه دران جا دارند میباشد.

این طرح نمیتواند بصورت کل حلال مشکل بزر گی که افغانستان با ان‌روبروست باشد .باید طرح افغانی از جانب افغانها با در نظر داشت نطریات همه از جهادی تا غیر جهادی ، علماء ودانشمندان ، استادان پوهنتونها ، شخصیتهای صاحب صلاحیت و سیاسیون مستقل ، احزاب ملی ودموکرات وجامعه مدنی اماده گردیده به طرفین سپرده شود تا بحیث یک طرح ثالث مورد غور قرار گرفته تعدیل وتکمیل گردد .