افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

«
»

عشق به حقیقت٬ اقتداربخشی ذهنیت برای عدالت است…!

برخلاف فلسفه غرب در فلسفه مشرق اسلامی٬ عشق با حکمت یا فلسفه تضاد ندارد، مکمل انسان این دو گوهر (عقل و عشق) دانسته شده است. ولی فلسفه در شرق به خصوص در جوامع مسلمین عام نشده است٬ برای عده ای خاصی قرار گرفته می شود. آنچه فلسفه در قرن هفدهم در غرب٬ به شگوفایی ذهنیت عام جامعه در اعتدال عمل و عدالت عینیت یافت. همانا عدالت اجتماعی و عدالت اداری… 

عدالت و افغانستان:

عدالت در دنیا محصول  عقلانیت است. و عقلانیت در افغانستان چون توهم دانایی از مبانی مارکسیسم و افراطیت دینی٬ نتیجه در تضاد عدالت تجربه شده است. عدالت محصول وجدان و خرد درونی انسان است نه در الفاظ کتب های دین و فلسفه٬ در حقیقت قرآن شارح قلب کامل بوده٬ که سیر تکمیلی بسوی کامل شدن سایرین می گردد. و آن گوهر قلب٬ لفظ نیست. بلکه معنای ناب بدون وابستگی به حروف٬ ذات است. و استعداد ذاتی در بستر شایسته سالاری خدمت به جامعه سیاست معقول بوده٬ زیرا توزیع منابع به گونه مساویانه در کمونیسم٬ آرمان فاقد محتوای ذات٬ در نتیجه استبداد است. همچنان قرآن که کامل لامنتهی٬ در الفاظ و مصحف منتهی در ۳۰ جز٬ برای اهل ظاهر فاقد محتوا و ذات٬ همچون کمونست ها٬ در نتیجه استبداد دینی تجربه شده است. 

دگرگونی دهنی:

انقلاب فکری به هدف عدالت٬ از بستری های جامعه٬ آینده نگری گردد تا در برابر منطق و استدلال هرگونه استبداد٬ منتفی شود. عدالت و آزادی در سعادت لامنتهی یا توسعه پایان ناپذیر انسانی٬ فلسفه وجودی انسان و روح حقوق و ضمانت اجرای آن٬ توسط مردم در ساختارهای حکومت پاسخگو یا حاکمیت قانون محتوای عدالت می باشد.

محمدآصف فقیری

کبک کانادا پاییز ۲۰۲۵