شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

شادم که در زندگی ام دو بار شکست امریکای جهانخوار را می بیم

شکست اول در ویتنام :

جنگ ویتنام در سال ۱۹۵۵ آغاز و در سال ۱۹۷۵ پایان یافت امریکا در سال ۱۹۶۲ به لشکر کشی به انجا پرداخت .

مصارف این جنگ برای امریکا یک صدو یازده ملیارد دالر تمام شد ، دوازده هزار هلیکوپتر جنگی برعلاوه جتها جنگلات وشالیزار های ویتنام را بمباردمان میکردند . نیروی جنگی مدافعان ویتنام پنجصد هزار و طرفدار امریکا به ۱،۸ صدهزار میرسید .

سرزمین ویتنام برای اجرای عملیات پارتیزانی مساعد بود پارتیزانها با استفاده از ستر واخفای جنگلات ضربات مرگبار به عساکر متجاوز وارد میکردند ، امریکا این جنگلات را سم پاشی نمود که از اثر ان چهار صد هزار انسان جان باخت و پنجصد هزار نوزاد معلول مادر زاد بدنیا اند ، جمعآ درین جنگ سه ملیون انسان کشته شد که دو ملیون ان مردم عادی غیر شامل در جنگ و پنجاه هزار ان عساکر امریکایی بود .

امریکا جنگ ویتنام را برای جلو گیری از نفوذ اتحاد شروی در جنوب شرق اسیا آغاز کرد اما شکست خورد و شرمسارتر از افغانستان ان کشور را ترک کرد . بد ترین عمل امریکا تقسیم کشور واحد ویتنام بدو بخش شمالی وجنوبی بود که با خروج ان هردو بخش کشور واحد ویتنام را ساختند .

جنایات امریکا در حق زن ومرد ویتنام بارها سنگینتر ، وحشتبار تر و غیر انسانی تر از افغانستان بود ، بیان انواع شکنجه ها وجنایات امریکا اخلاقآ غیر قابل گفتن وشرم اور است اما برتراند راسل انگلیس ان همه جنایات را بی پرده مینوشت .

امریکا درین جنگ بحیث قدرت وحشی وبی عاطفه جهان عمل میکرد که با شکست در انجا بد نام زمانه گردید .

شکست در افغانستان :

پس از ۲۶ سال از شکست در ویتنام در سال ۲۰۰۱ به افغانستان زیر شعار هاای فریبنده و دروغین حمله کرد و پس از فجایع ، کشتار ها ، بمبارانها ومفاسد نا گفتنی شب گذشته با شرمساری کابل را ترک گفت و مانند ۲۶ سال قبل ابروی که نداشت نزد جهانیان ریخت .

چرا این همه بد بینی نسبت به امریکا ؟

از عنفوان جوانی که هنوز پا به سن قانونی نگذاشته بودم با چهار رژیم در چهار کشور جهان بد بین وازلحاظ فکری در تضاد یودم ؛ انگلستان ، امریکا ، اسرائیل و پاکستان .اندیشه ضد انگلیس ناشی از کتب درسی ، داستانها و اشعار حماسی در مورد استقلال واستقلال طلبان و تاریخ جنگ استقلال کشور با بر گزاری جشنهای با شکوه استرداد استقلال بود که به این مناسبت در مکاتب کنفرانسها دائر شده از روح ملی و ازادیخواهی افغانها وشهدای جنگ استقلال تقدبر وتکریم میگردید ، ضدیت با استعمار انگلیس و حضور ان در نیم قاره هند ، شاهان دست نشانده ، مستبد وخود کامه ان در کابل وغیره عامل تبلور تفکر ضد استعمار انگلیس در ذهنم میگردید .

ذهنیت مخالف با پاکستان هم ناشی از سیاست انگلیس در تخلیق این موجود سراپا ناقص استعمار در منطقه بود که باعث جدایی بخشی از اراضی کشور ما گردید ، از ان زمانه ها تبلیغات رادیویی و بحث های محافل وشخصیتهای ملی گرا ، چپ و ازادی خواه که مخالف خط تحمیلی دیورند بودند اثرات قوی بر ذهنم بجا میگذاشت ازین جهت ضدیت با نظامیگری پاکستان نوع تفکر ملی و وطنپرستانه بود که اثر میگذاشت .

انچه مربوط به اسرائیل میشد مظالم ان در حق عرب فلسطین بود که با شیوه های غیر انسانی تا کنون ادامه دارد ، صنف دهم مکتب بودم که در اولین مظاهره شرکت کردم ، این مظاهره بزرگ از پوهنتون کابل آغاز شده تا تعمیر وزارت خارجه رسید گروهی از شهریان کابل ، محصلان و متعلمان اعم از دختران وپسران درین مظاهره شرکت داشتند و ضد امریکا و اسرائیل شعار میدادند ، مارش ان روز بدفاع از فلسطینی ها بخاطر دومین جنگ اسرائیل و عرب  ترتیب شده بود ، جوانان میگفتند ما برای رفتن به فلسطین ثبت نام میکنیم . از اثر ان جنگ عده ای از جوانان دختر وپسر فلسطینی به کابل پناهنده شده بودند و مورد عواطف کابلی ها قرار داشتند . روحیه دفاع از حق مسلمانان عرب فلسطین در برابر مظالم اسرائیل بصورت طبیعی ترسبات ضد اسرائیلی را تا کنون در ذهنم جا داده است .

ضدیت با امریکا ناشی از مجموع عوامل ذکر شده در بالا بود که امریکا در حمایت از پاکستان و اسرا ئیل عمل میکرد ، جنایاتش در جنگ ویتنام بر این عوامل افزوده میگردید .

در فضای جنگ سرد در ان زمان هر کسی جانبی را ملامت و دبگری را سلامت می پنداشت ، ظهور جنبش عدم انسلاک و الحاق افغانسنان به ان عامل دیگری بود که در میان شاگردان ومحصلان روحیه ضد استعماری را بالا میبرد . بعدآ در دوره دموکراسی شاهی نشرات ، اخبار ، هفته نامه ها ، مظاهرات ، سخنرانی ها ، بحثها همه صبغه ضد امریکایی ، ضد اسرائیلی  وضد پاکستانی داشت واین خود در تشدید تفکر مخالف انها بی تاثیر نبود ، تعلق به تفکر چپ ، مطالعه اثار و کتب نویسندگان ملی و تحلیلگران چپ همه در تحکیم تفکر ضد پدیده های استعماری وعوامل ان نقش بلند بجا گذاشت که حقانیت ان اندیشه ها را در مظالم بیست سال اخیر تجاوز امریکا در افغانستان دیدیم و شادم که در قید حیات هستم و این شکست ننگین را شاهد میباشم .با پرواز اخرین طیاره حامل سفیر امریکا واخرین گروپ نظامی های ان ساعت یک بجه شب ۳۰بر ۳۱ اگست ۲۰۲۱ مطابق ۸ بر ۹ سنبله سال ۱۴۰۰ صدای فیرهای شادیانه فضای کابل را درهم پیچید  ایکاش صفیر گلوله ها برای همیش خاموش گردد .

در همین لحظات که این سطور را مینویسم باران شدید با دانه های ژاله در کابل ادامه دارد گویا طبیعیت گرد وکثافات بجا مانده امریکا را می شوید ونوید رفع کم ابی را به ارمغان می اورد .