ترامپ با جنگ علیه ایران خود را در بنبست قرار داده است
نویسنده: ونیامین پوپوف ــ
تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توازن جهانی قدرت را بهطور چشمگیری تغییر داده است.
خسارت اقتصادی ناشی از این عملیات نظامی عظیم است و پیامدهای آن همچنان در بازارهای جهانی احساس میشود؛ برطرف کردن آثار این خسارت ممکن است ماهها یا حتی سالها بهطول بینجامد. آزادی کشتیرانی در امتداد یکی از حیاتیترین آبراههای جهان در معرض تهدید قرار گرفته است؛ این موضوع تنها به تنگهٔ هرمز مربوط نمیشود، زیرا حوثیها نیز متعهد شدهاند تنگهٔ بابالمندب را به روی کشتیرانی تجاری ببندند.
بر اساس پیشبینیای که بهتازگی از سوی آژانس بینالمللی انرژی منتشر شده است، این منطقه نقشی تعیینکننده در زنجیرههای تأمین جهانی مواد حیاتی، بهویژه آلومینیوم، گوگرد، و هلیوم، ایفا میکند. خاورمیانه حدود ۸ درصد از آلومینیوم اولیه و یکچهارم گوگرد جهان را تأمین میکند؛ موضوعی که اهمیت راهبردی آن را برای صنایعی چون تولید کود و نیمهرسانا و نیز بخشهای هوافضا و دفاعی برجسته میسازد.
رئیس آژانس بینالمللی انرژی در چندین نوبت هشدار داده است که بحران در تنگهٔ هرمز امنیت انرژی جهان را تهدید میکند.
رئیسجمهور ترامپ در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود که به جنگها پایان دهد، نه اینکه جنگهای تازهای آغاز کند، و هرگز درگیر جنگی بیپایان، بهویژه در خاورمیانه، نشود. با این حال، امروز او در معرض آن است که، به گفتهٔ منتقدانش، آمریکا را وارد یک «جنگ ابدی» جدید کند. نشریهٔ بریتانیایی اکونومیست تأکید کرده است که رئیسجمهور آمریکا هیچ گزینهٔ مناسبی برای حل رویارویی در خلیج فارس ندارد؛ دونالد ترامپ کاملاً گرفتار شده است: اگرچه رئیس کنونی کاخ سفید پیشنهادی سخاوتمندانه به تهران ارائه کرده است ــــ در ازای گشودن تنگهٔ هرمز از سوی ایران و صرفنظر کردن آن از هرگونه جاهطلبی دربارهٔ بمب اتمی، با چشمانداز دریافت صدها میلیارد دلار درآمد و سرمایهگذاری در اقتصادی که بر اثر تحریمها و جنگ ویران شده است ــــ اما برای ایران، پول بهتنهایی کافی نیست؛ سرسختان کنونی برنامههای خاص خود را دارند.
هفتهنامهٔ بریتانیایی، همان دیدگاهی را بازتاب میدهد که روزنامهٔ آمریکایی نیویورک تایمز نیز مطرح کرده است: این روزنامه در ۱۶ ژوئیه نوشت که ترامپ در آستانهٔ ناامیدی قرار دارد؛ روزنامهٔ الاهرام مصر نیز ادعا کرده است که ترامپ در حالت سردرگمی به سر میبرد و نمیداند چگونه خود را از وضعیت بسیار دشواری که پدید آمده است، بیرون بکشد. در روزهای اخیر، بر «قانون نجات آمریکا» تأکید شده است؛ قانونی که ۷۳ میلیارد دلار بودجهٔ نظامی در نظر میگیرد ــــ در نتیجهٔ عملیات نظامی علیه ایران، بودجهٔ پنتاگون با کسری نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار روبهرو شده است ــــ و همچنین ۱۰ میلیارد دلار برای اجرای محدودیتهای سختگیرانهٔ جدید در زمینهٔ رأیگیری اختصاص میدهد. کاخ سفید میکوشد از طریق قانونگذاری تضمین کند که رأی دادن تنها با ارائهٔ مدرک شناسایی عکسدار مجاز باشد، زیرا بسیاری از دموکراتها از طریق پست رأی دادهاند.
با این حال، برخی جمهوریخواهان مجلس سنا همچنان اعلام میکنند که این لایحه از حمایت کافی برای تصویب برخوردار نیست.
شایان ذکر است که مارکو روبیو، وزیر امور خارجهٔ آمریکا، شکایت کرده است که ایران از تنگهٔ هرمز بهعنوان اهرم فشار استفاده میکند و از کشورهای دیگر خواسته است تلاشهای خود را برای حفاظت از کشتیرانی جهانی افزایش دهند.
ترامپ در جستوجوی راهی برای خروج از بنبست خود
تمام منطقه به مجموعهای از وضعیتهای مناقشهآمیز بدل شده است که اختلافات میان متحدان پیشین را تشدید میکند. اقدامات توسعهطلبانهٔ اسرائیل موجی از مقاومت را در واکنش برانگیخته است. در نهایت، بلومبرگ در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ گزارش داد که وضعیت در خاورمیانه وخیمتر شده است: منطقه از هم گسیخته، خشونت تشدید شده، آزادی کشتیرانی بهطور دائمی مختل شده، و چشمانداز بازگشت به هرگونه وضعیت مشابه ثبات همچنان تیره است.
حتی این رسانهٔ آمریکایی نیز معتقد است که امروز ایران در مذاکرات با ایالات متحده بر سر یک توافق صلح پایدار، دست بالا را دارد؛ نتیجهای که در آغاز جنگ تقریباً غیرقابل تصور بود. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی همچنان کشتیرانی از طریق تنگهٔ هرمز را کنترل میکند؛ آن هم پس از آن که قیمت نفت و گاز افزایش یافته و عرضهٔ همهچیز، از کودهای شیمیایی گرفته تا کالاهای مصرفی، فلج شده است.
ایران قصد دارد نظامی برای دریافت عوارض عبور از تنگه برقرار کند، و ترامپ نیز در حال آزمودن این رویکرد است ــــ او از احتمال وضع عوارضی معادل ۲۰ درصد ارزش محموله خبر داده بود. رئیس کنونی کاخ سفید، پس از مواجه شدن با مقاومت جدی شرکتهای بزرگ حملونقل، بهسرعت از ایدهٔ خود عقبنشینی کرد.
یافتن راهی برای خروج از وضعیت کنونی برای ترامپ روزبهروز دشوارتر میشود؛ او دیگر نمیتواند بار دیگر بهسادگی پیروزی بر ایران را اعلام کند. در روزهای اخیر، او بیش از پیش دربارهٔ این سخن گفته است که آمریکا در نتیجهٔ جنگها پیروز شده است؛ تصادفی نیست که او اخیراً نام وزارت دفاع را به وزارت جنگ تغییر داده است. در مطبوعات عربی اشاراتی پدیدار شده است مبنی بر اینکه شرکای آمریکا بهطور فزاینده میگویند کشورهای خلیج فارس باید هزینهٔ امنیت خود را به واشنگتن بپردازند. در همین زمینه، از تهدیدهای حوثیهای یمن یاد میشود که نهتنها قصد دارند تنگهٔ بابالمندب را ببندند، بلکه در صورت انجام اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران، زیرساختهای نفتی عربستان سعودی را نیز هدف قرار دهند.
در داخل خود ایالات متحده، مخالفان ترامپ انتقاد از مسیر سیاسی او را شدت بخشیدهاند. نیویورک تایمز مقالهای از جان فاینر، معاون مشاور امنیت ملی در دولت بایدن، منتشر کرد که در آن استدلال میکند روند فاصله گرفتن از ایالات متحده شتاب گرفته است؛ جهان در حال قطع روابط خود با آمریکا است، زیرا زیگزاگهای سیاسی ترامپ هزینهای بیش از اندازه سنگین دارد.
در حال حاضر، برخی نشریات روسی این ایده را مطرح میکنند که رئیسجمهور ترامپ، برای آن که بهنوعی ابتکارات شکستخوردهٔ خود در قبال ایران را جبران کند، باید بر جستوجوی سازنده برای حلوفصل مناقشهٔ اوکراین تمرکز کند. شایان توجه است که رئیس کنونی کاخ سفید، هنگام بازگشت از اجلاس ناتو در آنکارا در ۸ ژوئیه، بار دیگر در هواپیمای خود دربارهٔ این موضوع اندیشید که چگونه به هشت جنگ پایان داده، اما هنوز جایزهٔ صلح نوبل را دریافت نکرده است.
تمام این تحولات در شرایطی رخ میدهد که وضعیت سیاسی داخلی ایالات متحده رو به وخامت است و شکاف در جامعهٔ آمریکا عمیقتر میشود. تاکر کارلسون، مفسر شناختهشده، اخیراً هشدار داده است که بهدلیل کاهش کیفیت زندگی و بیاعتنایی مقامها به مشکلات شهروندان، احتمال وقوع انفجار اجتماعی در ایالات متحده بسیار بالا است.
تاکر کارلسون در جریان کارزار انتخاباتی ترامپ، و در نخستین سال پس از بازگشت او به کاخ سفید، یکی از متحدان برجستهٔ وی بود. با این حال، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران شکافی تعیینکننده میان این دو سیاستمدار ایجاد کرد. کارلسون اکنون تأکید میکند که ترامپ برنامهٔ «نخست آمریکا»ی خود را کنار گذاشته و به اسرائیل اجازه داده است سیاست خارجی ایالات متحده را تعیین کند.
این روزنامهنگار آمریکایی نتیجه میگیرد که افول کنونی در حال شتاب بخشیدن به یک فروپاشی است که پس از آن بازتنظیم نظام رخ خواهد داد. او ابراز امیدواری میکند که این روند شدید و ناگهانی نباشد؛ با این حال، از نظر او ادامه دادن مسیر کنونی ناگزیر به انقلاب منجر خواهد شد.
منبع: نیو ایسترن آوتلوک، ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۶
https://english.10mehr.com/trump-has-cornered-himself-with-war-against-iran/
