بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

افغان سوله او د بلي جګړې د پیل منظمي هڅې!

لیکنه:  قاضي نجیب الله جامع
ظابط یا تورن اسماعیل خان ته، د ټول هغه تعصب او اتنیکی کرکټر خلاف چې لری یې زه د افغان تاریخ د یوه حساس پړاو څخه درناوی هم لرم، هغه داچې نوموړی یو له یوازنیو جهادی قومندانانو او پاټکیانو څخه وو چې د تنظیمي اړو دوړو پرمهال یې د افغانستان له ملی شتمنیو سره خیانت ونه کړل، او هېڅ څه یې په ایران او پاکستان ونه پلورل.ولي د دې ترڅنګ د افغان سولې په بهیر کې وروستي دریځونه یې د اندېښني وړ او د افغانستان د تاریخی ثبات او د آمن له روانو هڅو سره په ښکاره دښمنۍ کې دې.داسي مالومات شته چې هند د افغانستان د شمال او مرکزی افغانستان د مهمو سیمو په ګډون د افغانستان په لویدیځ ولایت هرات کې چې د غازی ایوب خان د مېړانو او عزت ټاټوبی دی هم د ملېشو جوړولو او د سولې د منظم تخریب په هڅو بوخت دی.
هغه چې پدې وروستیو کې د احمدضیا مسعود، شمالی شوراه او یوشمیر نورو پدې اړوند هرات ته سفرونه هم کړې.د اسماعیل خان تازه دریځونه چې که د سولې خبرې بریالۍ نه شي نو دوی به یوځل بیا د جګړو ډګر ته ودانګي د همدې چینې څخه خړوبیږی.کابل ته د ایران د بهرنیو چارو وزیر د مرستیال عباس عراقچی نا اعلان شوی سفرونه، بحرین، اذاربایجان او ایران ته د افغان حکومت د ځانګړې امنیتی استازو سفرونه ټول د دې حقیقت څرګندونه کوی چې د سولې د تخریب او د یوې بلي جګړې د دوام لپاره هڅو خوراه چټک رنګ خپل کړې.دا ځکه د جینواه په کنفرانس کې د افغان حکومت ستراتیژیکو ملاتړو د مرستو ژمنه ډېری پیکه، د سولې په هڅو پسي مشروطی او پدې پیغام ولاړې وی چې دوی نوره جګړه نه تمویلوی.دې چارې حکومت د ( B ) پلان ته وکاږل چې د ( B ) په پلان کې لویه موخه د جګړې د دوام لپاره د بهرنیو فنډونو په مټ چې هندی کالداری، خلیجی دینارونه او ایرانی ریال دې، د پخوانیو تنظیمی ګوندونو او د خلق ـ پرچم عناصرو په مټ قومي ملېشي یوځل بیا فعالي او د ولسي غبرګون په نوم یې د جګړې ډګر ته دننه کړې، او دا یانې د یوې بلي جګړې د پیل ښکاره څرګونه او منظمي هڅې.
ځکه د اسماعیل تر تازه غبرګون، د اسلام اباد، تهران او د خلیج له شیخانو سره د حکومت د ګرمو اړیکو تر رامنڅته کېدو دمخه هند ته د شمال د ایتلاف او د تنظیمي جګړو د دوو مخکښو څېرو جنرال دوستم او قومندان عطا محمد نور سفرونه لرل، دوی دواړو هلته په افغان کښاله کې د هند له ټولو استخباراتی، امنیتی او سیاسي چارواکو سره د افغانستان د سولې او جګړې پر محور خبرې وکړې، بل لور ته په کابل کې د هند، ایران او خلیج سفارتونه هم ډې فعال شوی، دوی هره اونۍ د سولې له مخالفو او د تنظیمی جګړو د مخکښانو او طالب ضد دریځ سیاستوالو او جریانونو سره لیده کاته لری.
رب دې وکړی چې د ګران وطن پدې حساس، نازک او تاریخی دریځ کې، د دا ډول سناریوګانو افغان عناصر د واک او شخصي ـ ډلګټو له لنډمهاله او بی ارزښتو مسمومو ګټو تیر شي، تعقل خپل کړې او نور د دې هرڅه لایق ولس په حال زړه وسوځوی.