محاصره، باجگیری، تهاجم: آیا آمریکا خود را برای حملهٔ نظامی به کوبا آماده میکند؟
عکس آرشیوی: رژهٔ نظامی کوبا در هاوانا © Joe Raedle / Getty Images
نویسنده: طارق سیریل عمار ــ
واشنگتن از یک الگوی آشنا استفاده میکند: تحریمها، سپس تهدیدها. مرحلهٔ بعدی زور است ــــ تحت بهانهای ساختگی و جعلی.
امپریالیسم آمریکا ممکن است کاملاً بیقانون و مطلقاً غیراخلاقی باشد، اما عادات و الگوهای مورد علاقه و قابل پیشبینی خود را دارد. یکی از آنها چیزی است که میتوان آن را «سهمرحلهای واشنگتن» نامید: «محاصره، باجگیری، تهاجم».
این الگوی سهمرحلهای بههیچوجه شکستناپذیر نیست. برای مثال، شکست عملی اخیر آمریکا (و گاه سرور آن، اسرائیل) بهدست ایران را در نظر بگیرید، شکستی که حتی رابرت کیگن، جنگطلب نئومحافظهکار افراطی، عملاً به آن اعتراف کرده است؛ آن هم در نشریهای مانند «آتلانتیک» (The Atlantic). اما شکست هرگز بهترین و درخشانترین نخبگان آمریکا را دلسرد نکرده است. در واقع، ترکیب خفهکردن تدریجی و سادیستیِ ملتها و سپس حمله با چماق نظامی، نوعی وسواس دائمی است؛ به همان اندازه که سوءنیت دائمی، عنصر مرکزی سیاست خارجی آمریکا است.
باور نمیکنید؟ اینجا فهرستی مقدماتی و احتمالاً ناقص (به ترتیب الفبا) از کشورهایی آمده که دو ویژگی مشترک دارند: در دورهٔ پس از جنگ جهانی دوم، هم قربانی جنگ اقتصادی ــــ از طریق تحریمها، محاصرهها، و بلوکهسازیها ــــ بودهاند و هم هدف حملات مستقیم نظامی، شامل بمباران (مستقیم و نیابتی)، تهاجم زمینی (از جمله نیابتی)، و یورشهای تروریستی از نوع ونزوئلا، قرار گرفتهاند: کوبا، جمهوری دومینیکن، گرانادا، ایران، عراق، لیبی، کرهٔ شمالی، پاناما، سوریه، و یوگسلاوی.
شاید خلاف انتظار به نظر برسد، اما اگر دربارهٔ ماهیت جنگ اوکراین واقعبین باشید و همهٔ کارهایی را که کییف بهتنهایی قادر به انجامشان نبود در نظر بگیرید (از «بقا» گرفته تا «هدف قرار دادن حملات عمقی به روسیه»)، آنگاه ــــ هرچند این راهبرد بهشدت خطرناک بوده ــــ آمریکا همین الگو را علیه روسیه نیز به کار گرفته است. این نشان میدهد که «سهمرحلهای واشنگتن» برای نخبگان آمریکایی تقریباً مقاومتناپذیر است. حتی خطر جدی تشدید تنش تا سطح جنگ جهانی سوم علیه مسکو، که بزرگترین زرادخانهٔ هستهای جهان را در اختیار دارد، تنها تا حدی آنها را بازداشته است.
در چنین زمینهای، نمیتوان معنای واقعی آخرین پیامهای واشنگتن دربارهٔ کوبا را نادیده گرفت. نخست، منابع اطلاعاتی ناشناس و بهموقع ادعا کردهاند که کوبا حدود ۳۰۰ پهپاد در اختیار دارد و قصد دارد از آنها برای حمله به اهداف آمریکایی، از جمله پایگاه آمریکا (و سیاهچالهٔ حقوقی و اردوگاه عملی بازداشت) در خلیج گوانتانامو و حتی فلوریدا، یعنی خاک اصلی آمریکا، استفاده کند. برای تکمیل ماجرا، روسیه، چین، و ایران نیز بهعنوان همدستان این کوباییهای «شرور» معرفی شدهاند.
رسانهای که برای انتشار این قطعهٔ مضحک جنگ روانی انتخاب شده Axios بوده است؛ نشریهای که اخیراً در مرکز رسوایی مربوط به دستکاری معاملات داخلی پیرامون رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، و حملهٔ او به ایران، و همچنین گزارشگرش باراک راوید با پیشینهٔ طولانی در اطلاعات اسرائیل قرار داشته است.
واضح است: این خبر عجیب که از ما میخواهد باور کنیم کوبا قصد دارد با دادن بهانهای کامل به آمریکا برای بمباران، تهاجم، و تغییر رژیم از طریق نیروی نظامی مستقیم، دست به خودکشی بزند، در واقع نه دربارهٔ برنامههای جنگی کوبا، بلکه دربارهٔ آمادگیهای واشنگتن برای حمله است.
این بدان معنا نیست که آمریکا لزوماً این تهدید مبتنی بر اتهامسازی جعلی را عملی خواهد کرد. مقامات کوبایی، البته، این تهمتهای آمریکایی را رد کردهاند. آنها همچنین واشنگتن را متهم کردهاند که در حال ساختن یک «پروندهٔ جعلی» برای حملهٔ نظامی است. و حقیقت نیز با آنها است: حملات آمریکا به عراق (۲۰۰۳)، و اکنون به ونزوئلا و ایران، نشان دادهاند که برای واشنگتن، دروغهای آشکار (سلاحهای کشتار جمعی، برنامهٔ تسلیحات هستهای، قاچاق مواد مخدر، یا دستهای از پهپادهای آمادهٔ حمله به کیوست) ممکن است مقدمهٔ تبلیغاتی برای یک حملهٔ تمامعیار نظامی باشند.
یا شاید عملیات دیگری از نوع ونزوئلا؟ زمینهسازی تبلیغاتی برای آن گزینه با دومین تهدید آمریکا علیه کوبا آغاز شده است: وزارت دادگستری آمریکا رئیسجمهور پیشین کوبا، رائول کاسترو، را بهخاطر سرنگونی دو هواپیمای کوچک بیش از یکربع قرن پیش متهم کرده است. واشنگتن نهتنها ــــ به تعبیر نیویورک تایمز ــــ «یک تشدید فوقالعادهٔ دیگر» ایجاد کرده، بلکه رژیم ترامپ در اصل تهدید کرده است همان کاری را با کوبا انجام دهد که با ونزوئلا کرد (جایی که دهها تن از نیروهای امنیتی کوبایی قتلعام شدند)، یعنی ربودن رئیسجمهور نیکلاس مادورو.
البته، جزیرهٔ کارائیبی کوبا قربانی دیرینهٔ جنگ اقتصادی شدید آمریکا است ــــ حتی طولانیتر از ایران، که خود معیار بالایی است. در ابتدا، این جنگ، همراه با تلاشهای بسیار گستاخانه برای ترور و تهاجم، نیابتی نیز بود. اما اصلیترین و ویرانگرترین سلاح آمریکا علیه کوبا، دههها جنگ اقتصادی بیوقفه بوده است که اخیراً به محاصرهای تمامعیار بدل شده، ذخایر سوخت و دیگر منابع کشور را تحلیل برده، و مردم آن را هدف حملهای بیرحمانه از طریق محرومسازی و اختلال قرار داده است.
ممکن است با وزیر خارجهٔ کوبا، که این حملهٔ آمریکا از طریق محاصره را «نسلکشی» مینامد، موافق نباشید. اما این قطعاً جنایتی بزرگ است: ایجاد عمدی یک بحران عمیق انسانی با هدف تغییر رژیم. در واقع، رهبری آمریکا دربارهٔ این هدف کاملاً صریح بوده است: حتی پیشنهاد «کمک» آن ــــ که از سوی شخص رئیس «سیا» مطرح شد ــــ چیزی جز باجگیری نیست. معنای واقعی و شفاف آن این است: «ما مردم شما را خفه میکنیم و به این کار ادامه خواهیم داد، و تنها اگر در نهایت تسلیم ما شوید، متوقف خواهیم شد».
دلیل این همه خشونت و قساوت آمریکا در واقع پیچیده نیست: از زمان انقلاب کوبا در سال ۱۹۵۹، همسایهٔ بزرگ و سلطهجوی این جزیره هرگز نبخشیده است که کوبا دیگر زیر سلطهٔ آمریکا نیست. تبلیغات احمقانهٔ ایدئولوژیک دربارهٔ آزادی (که در آمریکا وجود ندارد)، دموکراسی (همچنین وجود ندارد)، و حقوق بشر (از ICE بپرسید) را فراموش کنید. حتی مطالبات بیپایان و حریصانهٔ آمریکا و تبعیدیان کوبایی برای بازپسگیری اموال ناشی از ملیسازیهای دیرهنگام پس از انقلاب و دشمنی وسواسگونهٔ آمریکا با سوسیالیسم (که واشنگتن آن را هر چیزی در چپِ سرمایهداری خالص دزدسالار/غولهای فناوری میداند) نیز مسألهٔ اصلی نیستند.
در عوض، جوهر تقابل کوبا و آمریکا این است که کوبا جرأت کرده تلاش کند در نزدیکی ایالات متحده کشوری مستقل و دارای حاکمیت باشد؛ جایی که دکترین قدیمی مونرو و نسخهٔ جدید آن، «دونرو»، تنها مشتریان و دولتهای تابع را تحمل میکند. هر کشوری که منافع ملی و اراده و رفاه مردم خود را تابع آمریکا نکند حذف میشود، و سپس بهعنوان «دولت شکستخورده» یا حتی همانگونه که ترامپ اکنون کوبا را نامیده است، «ملت شکستخورده» هدف قرار میگیرد. و همهٔ ما میدانیم آمریکا احساس میکند حق دارد با چنین جاهایی چه کند.
ضمناً، شما ممکن است هر نظری دربارهٔ دولت کنونی کوبا ــــ نه «رژیم» ــــ داشته باشید. اما تحت هیچ شرایط قابلتصوری، آمریکا حق ندارد چنین حجمی عظیم از خشونت و رنج را بر کشوری که به آن حمله نکرده است تحمیل کند. بحثها دربارهٔ نظام اقتصادی کوبا نیز بیربطاند: ما اساساً نمیتوانیم بدانیم این نظام کار میکرد یا نه یا تا چه حد، زیرا اقتصاد کوبا همواره توسط مداخلات عظیم آمریکا مختل شده است. و در هر حال، وجود مشکلات اقتصادی توجیهی برای تهاجم و تغییر رژیم نیست. اگر چنین بود، آمریکا با بدهی سرسامآور، افول پایهٔ صنعتی، و بحران هزینهٔ زندگی خود نیز هدفی مشروع محسوب میشد.
ممکن است کوبا بتواند یا نتواند در برابر این حملهٔ جدید آمریکایی مقاومت کند. رئیسجمهور آن، میگل دیاز ـ کانل، هشدار داده است که هرگونه تلاش برای تهاجم با مقاومت گسترده روبهرو خواهد شد و به «حمام خون» خواهد انجامید. ونزوئلا قربانی بیقانونی و خشونت آمریکا شده است؛ ایران نه. سرنوشت کوبا همچنان باز است.
ـــــــــــــــــــــ
* طارق سیریل عمار، تاریخنگار آلمانی شاغل در دانشگاه کوچ استانبول، در حوزهٔ روسیه، اوکراین و اروپای شرقی، تاریخ جنگ جهانی دوم، جنگ سرد فرهنگی، و سیاست حافظه.
منبع: راشا تودی، ۲۲ مه ۲۰۲۶
https://www.rt.com/news/640348-us-cuba-blockade-blackmail-invade/
