از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

نزدیکی موقف های دوستانه روسیه و هند و اثرات آن بر افغانستان و پاکستان !

افغانستان با هردو کشور هند و روسیه دارای مناسبات نیک بوده از لحاظ سیاسی و دپلماتیک از حمایت آن دو برخوردار است .

پوتین درین سفر از حاکمیت افغانستان در مبارزه با تروریسم و مواد مخدر ستایش کرد . این ستایش پوتین بحیث زعیم یک قدرت جهانی اثرات ذوجوانب دارد ؛ فعالیت تبلیغاتی و نظامی پاکستان علیه افغانستان را بی مقدار ساخته نوعی هماهنگی آن دو کشور را در حمایت از افغانستان نشان می‌دهد

اما درین میانه پاکستان ناراحت شده بنابر دشمنی با هردو همسایه شرقی و غربی اصل انکشاف مناسبات جهانی و منطقوی را طبق مصلحت، منفعت و سنجشهای استخباراتی با اعمال تروریستی خودش به سنجش می‌گیرد. اگر پاکستان از مشی هفتادوهشت ساله دشمنی با هند و افغانستان و پرورش تروریستان علیه این دو کشور فارغ بال گردد از تشوشات و ناراحتی های انکشافات دپلماتیک و تقرب موقفهای سائر کشورها با هند و افغانستان نیز فارغ می‌شود و می‌تواند توجهش را به حل مشکلات داخلی متمرکز سازد ، حل مشکل پشتونها و بلوچها ، حل حضور داعش در خاکش ، رفع مشکلات اقتصادی مردم ، رفتن بسوی خود بسندگی و نجات از قروض خارجی، کار برای گذار از غلامی انگلیس و آمریکا بسوی آزادی اتخاذ تصامیم و خروج از بار پروژه های تخریبی و استخباراتی تروریستی آمریکا که منظور آن بی ثباتی منطقه میباشد .

پاکستان در حصول استراتژی های مطروحه جنگی و تروریستی نسبت به هند و افغانستان موفق نبوده است ، جنگها را باهند باخته است ، از پرورش تروریسم زیر نام جهاد ، تشکیل اولین حکومت جهادی در پشاور تا بستن امید به طالبان موفق نبوده سرمایه گذاری استخباراتی و تروریستی اش به هدر رفته است . علت این ناکامی در عدم صلاحیت اتخاذ تصمیم و سیاست سازی آن در کشور است، زیرا این وسیله استعمار باید مطابق به هدایات سپرده شده انگلیس و آمریکا عمل کند و با هر تغیر در سیاست های منطقوی آنها باید تغیر مسیر و عمل بدهد ،اینکه چنین عملکرد طبق منافع ملی آن است یا خیر ارزشی برای نظامیگران پاکستان ندارد .

افغانستان به استحکام قدرت دفاعی از گذشته ها ضرورت داشته است که با جواب های مکرر منفی از جانب آمریکا به شوروی روی آورد و توانست اردوی قوی با قوای هوایی نمونه در منطقه داشته باشد . پاکستان در از بین بردن اردوی افغانستان موفق گردید اما این موفقیت نتوانست آنچه را در عمق استراتژی علیه افغانستان داشت بدست اورد .

حالا انکشاف روابط هند و روسیه با افغانستان برای پاکستان نا امید کننده شده است ، در حالیکه ثبات در افغانستان می‌تواند ممد خوب برای ثبات در پاکستان باشد ، این ثبات از لحاظ،نظامی اگر نیت نیک نزد پاکستان وجود داشته باشد در خنثا سازی هرنوع و هر مرجع تروریستی ، اتصال اقتصادی و تجارتی با آسیای میانه و از آن طریق حتی با اروپا ، جلو گیری از صرف بودجه نظامی و استخباراتی در تمویل و تقویت تروریسم و دهها مشکل دیگر که با آن مواجه است موثر میباشد .

حدود نیم قرن تلاش پاکستان با داشتن ابزار تخریبی افغانی در مورد تحت الحمایه ساختن افغانستان بی نتیجه و ناکام بود . افغانستان از اثر ضرباتی که از ناحیه خصومت پاکستان متحمل شده است جدآ نیازمند احیای مجدد اقتصادی ، سیاسی و نظامی است . کسب حمایت جهانی و متطقوی، انکشاف موثر دپلماسی و روابط نیک با قدرت های جهان از اولویت ها و مبرمیت های کاری کشور است ، هیچ قدرت خارجی چه متطقوی یا جهانی حق ندارد پر برابر حرکت افغانستان به سوی توانمندی با پیدا کردن نقش مثبت و موثر در منطقه و جهان سنگ اندازی کند.

سیاست های خصمانه پاکستان از یک طرف و حق مسلم افغانستان درین عرصه از جانب دیگر چنین مبرمیت و اولویت را در برابر افغانستان قرار می‌دهد( صرفنظر از نوع حاکمیت و نوع نظام ورژیم ) . پاکستان نباید تقویت موقف نظامی افغانستان از هر مرجع مناسب برای کشور مارا خصومت با خود بداند ، حفظ و دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی ، با تاسیس و دوام مناسبات حسنه با همه کشور ها بر طبق منشور سازمان ملل متحد حق هرکشوری است و حفظ آن بدون توانمندی نظامی دچار چالش های میگردد که دشمنان برایش ایجاد می نماید . افغانستان ازین حق برخوردار است .

عیب کلان پاکستان در حساسیت آن باانکشاف مناسبات دپلماتیک ، اقتصادی و سیاسی افغانستان است و به ناحق سردمداران آن خودرا دچار استرس می سازند .