وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

«
»

قووت

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک فبروري ۲۰۱۴ لندن
قوت عبارت دی له هغو زور، توان او انرژۍ نه چې یو انسان ېې لرې او اکثرا انسانان په خپل زور نه پوهیژي ، قوت نه یوازې د فیزیکی حالت یا فیزیکی لحاظه محاسبه یا اندازه کیژي بلکه قووت عبارت دی د انسان د متینی ارادی یا دماغی قوت – پر ځان اعتماد لرل ، ځان یو څوک بلل ، ځان تر بل چا نه کم نه ګنل او همدارنګه ګرمیو او یخنیو او یا فشارو او تهدیداتو یا ناملایماتو ته نه تسلیمیدل دقوي زړه او قوي ګردو او قوي مورال خاوندان، دقوت اساسي اصول او نورمونه شمیرل کیژي ،هر شۍ د یوه قوت خاوندان دي ،یا په هر شي کې یو ډول قوت شته دی مثلا د بریښنا قوت – دلمر قووت – د الماسک قووت – د سیلاب قووت – د طوفانو قووت – دزلزلې قووت – د باد قووت – د ماشینو قووت – د اتوم بم قووت  د ببمباریو قووت – د اوبو قووت – د ښځو قووت -د لویو حیواناتو قووت  او اورغورځونکو غرو قووت – د رسمو او رواجو قوت – دجرګو قوت – دعاشقي قوت او دداسې ډیرو نورو شیانو قووت ، که هر یو په خپله حصه کې تشریح او توضیح کړم د تاسې وقت ضایع کوم ، زه غواړم د افغانانو یعنې افغاني انسانانو په قووت یو څه تاسېې عزیزانو ته ولیکم :
د افغان اولس قوت په طول دتاریخ کې مخصوصا هغه وخت چې د افغانستان د بود او نه بود مساله مطرح کیده دخلکو او د جرګوپه جوړیدو او د جرګو په فیصلو تصمیم نیول زموږ د خلکو لوېې بریاوې تل تر تله زموږ دوطنوالو نصیب کړې دی مخصوصا  ددوی په ملي وحدت – یوبل ته په درنه سترګه کتلو کې – یو بل ته احترام – هیڅ کله تر ځان مشران ټیټ او کم نه ګڼلو کې – د خبرو قوت – د سپینې ګیرې قوت او د مشرتوب قوت – واړو ته احترام او په وړو د شفقت قوت هغه د ملانو او روحانیوینو د وعض او نصیحت قووت هغه بریاوې وې چې زموږ وطنداران ېې دتاریخ په اوږدو کې د سعادت او خوشبختی سره مخامخ کړي دی، نن زموږ په هیواد کې دیر زیات کسان شته چې ددوی قوت د نړۍ په مخ بل څوک نه لري ، او په خپله دوی هم په دې پوهیژي چې دوی څومره قوت لري خو په ډیر تاسف سره چې ددی جرات یا نه لري او یا ویره لري چې خدای ناخواسته ورنه کومه غلطي سر ونه وهی او بیا به خلکو ته شرمنده وی ، خو زه همیشه وایم چې هر څوک یو ځلې یا څو ځلې ناکامه شوي او په خپلو کارو او تصامیمو کي پاته راغلي دی ،خو دا ددې معني نه لري چې ګویا دوی ناکام شول او یا ېې و نه کولای شول چې د اول وار له پاره بری تر لاسه کړې ، زما په عقیده مخترعین مخصوصا د دوا ګانو او زهر یاتو مخترعین داسې ناکام شوي چې هغه دوا چې دوی اختراع کړې هغه وخت ېې چې یو چاته یا په خپله خوړلې په مزه یا خوند ېې نه دي پوهیدلي ځکه دوا یا زهر دومره تیز یا دومره خطر ناکه وو چې امتحان کونکي د هغه د څښلو ورسته وتوانیژي ووايي چې ترخه – یا تروش یا بی مزی وو ،نن هم زموږ سیاست پوهان خاصتا روحانیون او ملان چې زموږ په وطن کې د خورا لوی قوته برخه من دی نه شي را میدان ته کیدلای ، یا ډاریژي یا وجدان نه لري او د خلکو په قصه کې نه دی -یا دوی ته تر امینت او دخلکو د بسیا کیدو نه خورا ښه کار جیبونه د ډالرونه ډکول  دی ، د هموطن – وطندار – عزیز – خپلو خپلوانو او همسایه ګانو په قصه کې نه دی او نه وو ، یعنې بې تفاوته او خود کش او بیګانه پروره انسانان شمیرل کیژي .
وطندارانو په ژوندۍ بڼه وینۍ چې اقای محسني  کله چې شعیه ګانو ته وعض او نصیحت کوي ډیر کسان ورته ژاړي او اوشکې تویوي او سلګۍ وهي او یا ملا نیازی چې په وزیر اکبرخان جومات کې خلکو ته وصیت اونصیحت کوي ډیر کسان وینم چې ژاړي اوس در ته وایم چې زموږ چارواکو د اصلی قوت نه یا اصلی زوره کار وا نه اخیستو او هغه ډیر لوی قوت چې زموږ په هیواد کې شته هغه د علمای کرام ( حضرت صاحبانو – دجوماتو نو له ملانو – پیرصاحبانو – خلیفه صاحبانو – میر صاحبانو – دهزاره طایفی سیدانو – دقومو لویو خانانو ، مشرانو او سپین ګیرو او متخصصو -تحصیل کرده سیاست پوهانو او د پوهنتون له استادانو نه یوه درسته او دقیقه مثبت استفاده ونه کړه،که همدا نن دغه یولس کاندیدان د ۱۰۰۰ نفرو ( سپین ګیرو – د پوهنتون استادانو – د  تحصیل کرده او با تجربه وطن پرستو ښځینه نماینده ګانو – د محصلینو نارینه او ښځیه نمایندګانو – طالبانو – ملانو – مخالفینو – د صلحې دشورا نمایندګانو د هیواد د ۳۴ ولایتو نه  دریودریو ( ۳ ) تنو دهقانانو استازی په یوه هوټل کې د دوو ورځو په موده کې کابل ته را دعوت کړۍاو بیا دغو ۱۱ نفرو ته داسې زمینه برابره شي چي هر په نیم ساعت کې خپل ( اقتصادی – امنیتی – دفاعی -او دبیکاری دلغوه کولو او بنیادی پروژو ) کوم پلانونه چې لرې مختصرا جرګې ته وړاندې کا  نور بیا د خلکو نه غوشتنه وکړي چې د (( امنیت په مورد یو سوال – د اقتصاد په مورد دری سواله – د بیکاری دلغو کولو په مورد یو سوال او د همسایه ګانو د تیری دمخ نیوی په مورد دوه سواله  – د وسله وال پوځدجوړیدو  په اړه یو سوال )) دهر یوه کاندید نه وکا او د هر کاندید ځوابونه ثبت شي او بیا د هیت ریسه د تحریر کمیټې له خوانه ثبت شوي ځوابونه هیات ریسه ته وسپارل شي او په اخر کې یوه قطع نامه صادره کړي چې ۸ ( اته ) تنه د کمپاین  څخه خارج او فقط درۍ تنه پاتې شول او دغه درۍ نفره باید کمپاین ته ادامه ور کا  د یادولو وړ بولم چې دغه (اته ) نفره چې د کمپاین نه خارج شول په خپله خوښه کولای شي دغو دریو تنو ته تیر شي ، دغه د افغانی ټولنې لوی قوت او دوړوکې انتخاباتی کمپاین د تصمیم نیونکې جرګه ګۍ قوت بلل کیژي .