همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

«
»

  درناوی که سپکاوی؟

محمدآصف خواتي

خبره دخپلواکۍ دګټلو د۹۷ کالیزې په  مناسبت  په پلازمیینه  کې په یوه پرتمینه غونډه !؟ کې دیوشمیر پخوانیو دولتي مشرانودانځورونو په کتارکې دامیرحبیب الله کلکاني انځور هم ځړول شوی و. خوپدې انځورونو کې دافغان مشرانو دسترسالاراعلیحضرت غازي امان الله خان انځور نه لیدل کیده. که خبره داستقلال د کالیزې دلمانځنې څخه کیږي اودخپلواکۍ دلارې داتلانو درناوی کیږي  دشاه امان الله  د انځور پرته  ، دهغه دتلپاتوکارنامو ، دانګریزي ښکیلاکګرو دوحشتونواوداماني غورځنګ خلاف د انګریزانو دګوډاګیانو اوپه هغوکې دحبیب الله کلکاني دکرغیړنوفعالیتونو دیادونو پرته دالمانځنه هیڅ مفهوم نه لري. خوکه چیرې دخپلواکۍ دلمانځنې په غونډه کې داستقلال دلارښوداواتل دتبعیدکونکي ځای ناستي ( په هیواد کې دوحشت او بربریت دواکمنولودعامل اودعلم اومعرفت ددښمن) کوم چې په حکومت کې یې عدلي اوپوهنیزو بنسټونو شتون نه درلود انځور وځړول شي دانو بیا دخپلواکۍ درناوی نه بلکې سپکاوی دۍ.

څرنګه چې په لیکنه کې دهیواد ددولتي مشرانو خبره شوې پدې هکله  په خواشینۍ سره ویلای شو چې زموږپه مشرانو کې دغوره مشرانوکچه خوراټیټه ده . پرزیاترویې د عیاشۍ ، بې کفایتۍ ، ځانغوښتنې ، زورزیاتۍ ،ظلم اواستبداد ، نه وړتیااوپه یوشمیردپردیود عمالواوګوډاګیانونه انکاریدونکي تورونه شتون لري. البته دې هیواددلوړبصیرت اووجاهت څخه برخمن  مشران لکه میرویس نیکه ، احمدشاه بابا اوغازي امان الله خان هم لرل چې دانسانیت ، اسلامیت ، افغانیت ، رښتینولۍ ، میړانې او وطندوستۍ  سمبولونه وو. دهیواد پخواني  مشران که ښه وو یابد، زموږخوښیږي یا نه خوښیږي هغوی دهیوادمشران تیرشوي دي  نشي کیدای هغوی دهیواددمشرانوله کتاره اویا دهغوی  د واکمنۍ حالات اوبهیرونه دپوهنیز نصاب څخه وباسو. له بده مرغه لیدل کیږي چې د طالبانو داسلامي امارت وروسته  د۱۹۷۸ څخه تر۲۰۰۱ زماني پړاوسیاسي پیښې چې خورا زړه بوګنونکي اودپوره پام اوغور وړهم دي  پدې پلمه په پوهنیزوبنسټونو کې دتدریسۍ نصاب څخه ایستل شوې دي  چې ګواکې دښمنیوته لمن وهي . دایوماشومانه دلیل دۍ چې هڅه شوې ده دهغو سیاسي ډلو اوځواکمنوڅیرو کومې چې دطالبانو وروسته نظام دملاتیر جوړوي ، دهیواد دروان ناورین اوکړکیچ اصلي لوبغاړي دي اوددې کړکیچ په ترڅ کې یې دپردیود ارادې پربنسټ  دخپلو خلکو خلاف بیساره  نارواوې کړي ، په څرګندو بشري جنایتونو لاس پورې کړی او دشراوفسادنوم یې ګټلی دۍ څه ونه ویل شي اوپدې ډول ځوان نسل ته ددوي  اصلي هویت اوڅیره بربنډه نشي .

یو دهغومشرانو څخه چې غوڅ اکثریت څیړونکي  اوپه هغوکې دوخت تاریخپوهان ( کاتب هزاره او میرغلام محمدغبار) نوموړی دانګریزانو ګوډاګۍ ، لوټمار ،لارې وهونکی اودعلم اوپوهې دښمن ګڼي   امیرحبیب الله کلکاني دۍ. دنوموړي پلویانو پدې وروستیو کې تبلیغاتي کمپاین اوهڅې پیل کړې دي چې ولسمشر دکلکاني دبیا خاورو سپارلوپه موخه فرمان صادرکړي اوهغه په پرتمینورسمي مراسمو سره  خاوروته وسپارل شي. دخپلواکۍ د۹۷ کالیزې د مراسموپه یوه غونډه  کې دکلکاني دانځور راڅرګندیدل ښيي چې دکلکاني دبیا خاوروسپارلو پرتمین مراسم کیدونکي دي . که چیرې د کلکاني کوم چې مشکوکوحضراتو اوپیرانوورته دخادم دین رسول الله لقب ورکړی و شخصیت ،کارنامو، دنوموړې دواکمنۍ بشري ضدکړنو او د افغانستان په تاریخ کې دهغه خو را منفي رول ته وکتل شي دهیواد دبدو مشرانو سرسالارګڼل کیږي . دافغانستان په معاصرتاریخ کې کلکاني یوازینۍ افغان دولتي مشرتیرشوی دۍ چې دغلا اولوتمارۍ ویاړ لري. دنوموړي پورتنیومنفي ځانګړتیاوو اوپه تاریخ کې څرګند منفي رول ته په کتنې سره که  ولسمشر دهغه دبیا خاورو سپارلوفرمان صادروي چې دهغه په صادرولوکې شک اوتردیدپاتې نه دۍ  ولسمشرته  ددې قلم خاوندوړاندیز دا دۍ چې داسې یوفرمان صادرکړي چې دتیروهغو دولتي مشرانو کومو چې قبرونه یې څرګندنه دي اویا په نامناسبو ځایونو کې ښخ شوي دي دبیا خاوروسپارلوتدبیرونه ونیول شي. پدې ډول به دپخوانیو مشرانوپه اړه دسکه اوناسکه توپیر له منځه تللی وي  اوضمنآ به یوې ځانګړې ډلې ته امتیازنه وي ورکړل شوی. که یوازې دامیرحبیب الله کلکاني په اړه پریکړه کیږي دا بیا دلوټمارانو ، غلو، توکمپالو، پردی پالو او دشر او فساد د عاملانوڅخه څرګندملاتړاود افغانستان آزادخیاله ولس اولرغوني تاریخ ته سپکاوۍ دۍ .

پای