شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

دالله تعالی له یاد نه نباید غافل شو !

امین الدین  « سعیدی ـ سعید افغانی »
یقینآ داسې غفلت خساره د دنیا او آخرت دی! 

قرآن عظیم الشان فرمایی : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ ۚ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» ( المنافقون  آیه 9 )
( ای مؤمنانو ! تاسو دی ستاسو مالونه او اولادونه نباید دالله تعالی له یاد نه غافل کړي، اوڅوک چې داسې وکړي نو هماغه خلک (پوره ) تاوانیان دي.)

انسانان په يوه حساب په دوه ‌‌‌‌‌‌ډولو  ویشل کیږي. لمړی هغه ډله انسانان دي چې ددنیا روانو حالاتو تر حده زیاد متأثر  کړي دي او په دې امید چې عمر به یې ډیر پاتې وي ، آخرت  ته یې شا کړې اودیو ثانیې لپاره په دې فکر هم نه کوي، په تاریکۍ، غفلت دی او په تاسف سره  چې دالله تعالی د ورکړ شوي فرصت نه هم بده ګټه پورته کول غواړي. هو داسې کسان غفلت او انحراف کې پراته دي. 

بله ډله انسانان هوښیاران دي او د نجات لاره یې غوره کړې او په دې فکر دي چې راتلونکی به مې څرنگه وي او په څنگه حال به له فاني دنیا په کومه سرمایه ابدیت ته روانیږم؟ 

په دې فکر وي چې څه له ځانه سره قبرته وړو او څه مو وروسته داسې پاتیږي چې د اوږده او بې پایانه سفر توښه مې وي؟ نیت، قول او عمل مې راته ثواب او خواخوږو ته مې پرې دنیوي او اخروي تسهیلات برابر کړي.  

د ظاهري شواهدو له مخې لمړی  ډله انسانان زیات او په تأسف دا روستۍ ‌‌‌‌‌‌ډله راته لږ ښکاري.  

انسان نباید هیڅکله هم  مرگ له یادهدونه باسي. 

« اینما تکونوا یدرککم الموت و لو کنتم فی البروج المشیده. صدق الله العظیم.» له مرګه خلاصون نه شته. 

مرګ زوړ او ځوان نه لري او هرکله باید ورته په پوره  توګه د امکاناتو په جوکاټ کې مشروع او معقول تیاری ونیسو او  موقع له لاسه ورنکړو. 

هماغسې مو چې وویلې په یاد ولرئ چې دمرگ نه  هیڅوک تیښتیدلی نشي. مرګ هرچاته راځی او که کله چې وخت یې راشي نو یو ثاینه مهلت  او وخت چاته نه ورکوي. 

و ما علینا الا البلاغ المبین

صلی الله علیه وسلم

امین الدین « سعیدی ـ  سعید افغانی »

حکم نوشتن حساب ابجدی عوض بسم الله و یا نوشتن حرف « ص » یا « صلعم » عوض صلوات فرستادن بر رسول الله صلی الله علیه چه است؟ 

درین همه متفق اند که صلوات فرستادن بر پيامبر اسلام محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم وجیبه است و این اختصارات عوض صلوات و یا حروف ابجد عوض بسم الله به صورت مستقیم به صورت خواندن صاد و یا نوشتن اعداد ( ۷۸۶ ) بجای کلمه «بسم الله الرحمن الرحیم»اصل را تعویض و قایمقام نیست. بلی نوشتن حرف «ص » و یا اعداد ابجد مفهوم صلوات و بسم الله را به هیچ صورت نمی رساند .

در شرع اسلامی بر مسلمانان واجب است، هر زمانیکه نام مبارک پیامبر صلی الله علیه وسلم گرفته شود ، باید بر او صلوات فرستاد.

پروردگار با عظمت ما در ( سوره احزاب  آیه : 56 ) میفرماید : «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیمًا»(یعنی: «همانا خدا و فرشتگانش‌ بر پیامبر صلاة‌ می‌فرستند» صلاة: در لغت‌ دعاء است‌ و از جانب‌ خداوندأ رحمت‌ و رضوان، از جانب‌ فرشتگان‌ دعا و استغفار و از جانب‌ امت‌ دعا و بزرگداشت‌ رسول‌ اکرم‌ صلی الله علیه وسلم است‌ «ای‌ مؤمنان‌! شما نیز بر او درود فرستید و سلام‌ گویید به‌ سلام ‌گفتنی‌» یعنی: میان‌ درود و سلام‌ گفتن‌ بر آن‌ حضرت‌ صلی الله علیه وسلم جمع‌ کنید و بگویید: «اللهم‌ صل‌ علی‌ محمد و آله‌ و سلم‌».

بدینترتیب ملاحظه نمودیم که فرستادن صلوت بر حضرت محمد پيامبر بزرګوار اسلام وجیبهء مسلم و ثواب دارد.

همچنان در حدیث پيامبر اسلام محمد صلی الله علیه و سلم آمده است که میفرمایند:« كُلُّ كَلَامٍ أَوْ أَمْرٍ ذِي بَالٍ لَا يُفْتَحُ بِذِكْرِ اللهِ فَهُوَ أَبْتَرُ – أَوْ قَالَ : أَقْطَعُ – وقد روي الحديث بألفاظ أخرى نحو هذا .»(رواه الإمام أحمد في « المسند » (14/329) طبعة مؤسسة الرسالة ).
زمانیکه صلوات وجیبه بر مسلمانان شد آیا با ذکر این مخفف (ص) همان وجیبهء صلوات بر پيامبر اسلام اداء میشود؟ جواب نه و بطور واضح منفی است. بلې این اختصارات، معنی و مفهوم – صلّی الله علیه و سلّم – را نمی رسانند و وجیبهء صلوات بر حضرت  اداء نمې نمیشود،  بناً باید یاد آورشد که در نوشته های خویش جدآ از آن جلوگیری کرد. 
 استفاده از رمز «ص»ویا « صلعم» بعد از ذکر نام محمد صلی الله علیه وسلم و یا عوض بسم الله کلمات ابجد نوشتن هیچ معنایی محتوایی ندارد و طوریکه متذکر شدیم ،مفهوم صلّی الله علیه سلّم را نمی رساند. تعبیر و منطق اینکه این تذکر، یادآوری  و کمک کننده برای ادای وجیبهء فوق برای خوانندهء مسلمان است به فهم من از دین قوي نیست چون حکم شرع روشن است و این تعابیر نمی تواند حکم صریح شرع را تغیر دهد. استدلال اینکه این تغیر نه بلکی باز هم تأکید به ګفتن بسم الله و صلی الله علیه و سلم است، نیز به فهم من از نصوص صریح درین خصوص وارد نیستند، چون امر صراحت دارد. 
محبت پیامبرصلی الله علیه وسلم ، تابع قدرت ایمان شخص مسلمان است. یعنی هر چه ایمانش بیشتر شود محبتش به پیامبر  صلی الله علیه وسلم نیز بیشتر خواهد شد، زیرا دوستی ایشان خودش نوعی طاعت و قربت است و شرع اسلام محبت پیامبر صلی الله علیه وسلم را از جمله‌ی واجبات دانسته است.
عالم شهیر جهان اسلام شیخ  ابن عثمین رحمه الله تعالی می فرماید!

حکم نوشتن حرف « ص » یا « صلعم » به اختصار، بجای صلوات فرستادن بر رسول الله صلی الله علیه وسلم همه اینها ممنوع است ،  اگر انسان «صلی الله علیه وسلم» بنویسد، به مجرد نوشتن برایش ده نیکی محاسبه میشود.
اگر« ص » به اختصار نوشته شود، حاصلی از این دعا نخواهد برد.

همچنین اگر رمز « ص » نوشته باشد و انسانی که به مصطلحات آشنایی نداشته باشد، چه خواهد گفت؟

میگوید؛ نبی « ص » ، و این اشتباه بزرگیست.
یا میگوید: نبی« صلعم» ، و فکر میکند« صلعم» از اسمهای رسول الله است.

اینگونه است که علماء رموز را ناپسند دانسته و گفته اند:
یا اینکه « صلی الله علیه وسلم» و « علیه الصلاة والسلام» بنویسید
یا با آن دعا کنید، تا کسی که میخواند نیز صلوات بفرستد.

 ولی نوشتن رمز « ص » یا « صلعم » مفهو ناپسند‌ است.
خواهران وبرادران محترم !
بیاید ازاستعمال رمز های همچون «ص »  ویا  « صلعم »  جلوگیری بعمل آورده ، حتی بهتر خواهد بود ، بجای آن  از کلمات چون «علیه السلام » ویا مفهوم «سلام الله علیها» و امثال استفاده بعمل اریم وحتی نوشتن « رحمة الله علیه » نسبت به استعمال رمز «ص» بهتر است . که همانا مفهوم ومعنی درود وتحیت را بر پیامبر صلی الله علیه وسلم میرساند.

مأخذ های عمده :
ـ مسند امام احمد  

ــ قرآن عظیم الشأن 

ـ سلسله لقاء الباب المفتوح نوار شماره ۱۸۵ طرف ب