انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

تحول

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک تورنتو کانا ډآ اومه د جولای ۲۰۱۶ کال

تحول – تغیر – بدلون تقریبا مترادفی کلیمی دی خو تحول نسبت دغو دوو نورو ته ( تغیر او بدلون سره ) فرق لری ، تغیر ، تبدیل موضیع – نقل مکان از یک جای به جای دیګر – او بذلون قواری ته تغیر ورکول – رنګ بدلول – یو ملکیت دچاسره د بدلولو وغیره معنی لری خو مهمه خبره د ( تحول خبره ده ) تحول یعنې ګذار یا جهش دیوه موقفه یا یوه حالته یوه نوی او مترقی حالت او دخلکو دخوښې او ترقۍ او پرمخ تګ په خاطر استعمالیژي ، تحول د انسانانو په ژوند کی د کیفی او بنیادی لحاظه او همدارنګه د کمیت له پلوه هم یوه مترقی او پرمخ تللی حرکت ته ویل کیژي ، د جان کیري دستوری او فرمایشی او خود ساخته او خود بافته نظام جوړول په افغانستان کې فقط د بحران دمخ نیوي په خاطر د اتلافی حکومت د پیل سبب شو چې په هیڅ وجه ورته تحول نشو ویلای ، نور هیڅ ډول مترقی او پرمخ تلونکۍ سیاست نه لری او نه باید خلک ورنه ارزو ولری ځکه یو شۍ چې خام وی او هغه پخولو ته رسول مختلفی دوری او زمان ته چی باید طۍ شي ضرورت لري ، لکه یو طفل چې د موره بیدون له معینی مودی نه یعنی په ۶ یا ۷ میاتو کی پیدا شی نو باید د اکسیجن په مخصوص ماشین کی وساتل شی او هره ورځ باید دکتوران او نرسان ورته خاصه توجه ولری ، له بده مرغه چې د ملی وحشت یعنی اتلافی حکومت چې د دوو فیل دکتورانو له خوانه تشکیل شو د هره لحاظه خام وو ، دواړو ( ع او غ ) کاری او د دولتی تجربو خاوندان نه وو او د دلکارنګی هغه مشهور کتاب چی (( هو ټو وین فریند ایند فریندشیپ ایند فُلورنسي )) نه وو لوستۍ ، مخصوصا دبل عبدالله چې یو ناول یا یو تاریخی اثر ېې نه وو ویل او نه ېې دی زده ، دیوه نوی ماډل حکومت له پاره چې په افغانستان کې باید تهداب ګذاری شوۍ وۍ باید دغه لاندې پرنسیپونه او نورمونه په نظر کی نیول شویاو عملی شوي وۍ :::

۱ – دهیواد دوګړو اجتماعی ساختار او جوړښت مطالعه .

۲ – د هیواد اقتصادی جوړښت ، او دخلکو ورځني مشکلاتو ته خاصه توجه  .

۳ – د خلکو تعلیمی او تحصیلی کچه لوړول .

۴ – د مذهب او دین نفوذ او تاثیرات په خلکو او اسلامی فرایض څنګه باید ادا شي .

۵ – فقر ، مریضی ، بیکوري ،  بیکاری ، د چارواکو بیتفاوتی نسبت دغو مشکلاتو ته .

۶ – د زورواکانو ، توپک مارو او جهادی وسله والو شتون او په خلکو خپله اراده تحمیلول .

۷ – خلع سلاح عام وتام دهیواد په ګوټ ،ګوټ کي لازمی او ضروری وه .

۸ – د کادرونو عادلانه تعینات او تقرر د لیاقت – تحصیل – پاکۍ – سابقه دارۍ او تجربو په اساس ونه شول .

۹ – دډیر ضعیف او وروسته پاتي کلتور او فرهنګ شتون ته توجه ونه شوه .

۱۰ – دیموکراسی او دهغو را منځ ته کول باید دخلکو د هضم او تحمل په اندازه او خوښه عملی شوې وۍ چې و نه شوه .

۱۱- دولتی ساختار د تنظیمو – اسلامی احزابو په مصلحتی – ففټي ، ففټي ، قومی ، مذهبی ،سمتی او لسانی اصولو بنا شوو چې ډیر خطرناک وو او دی .

۱۲ – داخلي منابعو او دهغو متوازن تولید او استخراج ته نه تنها چې توجه ونه شوه بلکه دستوری او د مصلحت له رویه په زورواکانو او تفنګ سالارانو تقسیم او ورته تر ننه په غیر قانونی او غیرعلمی ډول استفاده کیژي او استخراجیژي او پیسې د شخصی داړه مارانو جیبو ته لویژي .

۱۳ – قضایی سیستم او حقوقی اداری د زورمندانو په اختیار کی ولویدی او تر ننه د اداری فساد او رشوت مخه ونه نیول شوه .

۱۴ – د شهید دکتور نجیب الله د وخت مدرن او ملی وسله وال پوځ د مجاهدینو او جهادی قوماندانانو له خوانه په غرب ، پاکستان او ایران وپلورل شوو او یوه جنایت کار او خاین چپاولګر ته جزا ور نه کړله شوه .

۱۵ – خارجی سیاست – تعینات او مقررۍ دیوه سره د پاکستان د ( آی اس آی ) په امر او فرمان تر ننه عملی او اجرا کیژي .

۱۶ – پارالمان مشروعیت نه لری او د پارلمان ۹۵٪ غړي د (پاکستان – ایران – عربو او غرب ) مزدوران او د رشوت او چور ټآکو ګان دی یوه هم وطن پرست په دغو فیصدی کی نشته .

۱۷ –  روحانیون – ملان او طالبان دیوه سره د پاکستان – ایران – عربانو او غرب مزدوران او رشوت خوران دی یو هم د وطن په قصه کې نه دی ، هر څه چې ورته د غربیانو او جاوسوسی سازمانو له خوانه ویل کیژي هغه عملی کوی ، خلک لکه پسونه ددوی دخبرو پرته بل کار نه شي کولای ، دری ملیونه ددغو خلکو له لاسه هیرویینی او چرسیان شول .

وطندارانو او دتحول طرفدارانو فقط یوه لاره شته او هغه داده چې یو ملي او سرتاسري قیام ته تیار شۍ او دغه مزدور – ناولۍ – فرمایشی د وحشت ملی حکومت را وپرځوۍ او د تحول له پاره اوس زه وینم چې ستر جنرال محمد رفیع را میدان ته شوۍ او ټول خلک ورته صادقانه مبارزه وکړۍ او پریږدۍ چې د شهید دکتور نجیب ا لله لاره تعقیب او وطن او وطنداران په سمه لاره هدایت او د نوی ژوند پیغام در ته را وړي ، وروری او ملی وحدت تامین کړی ، دشومنان وځپي او د پاکستان سره جدی موضوعات مطرح کړي او یو همه شمول فراخ بنسټه حکومت جوړ کړي . امین .