تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

تحول

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک تورنتو کانا ډآ اومه د جولای ۲۰۱۶ کال

تحول – تغیر – بدلون تقریبا مترادفی کلیمی دی خو تحول نسبت دغو دوو نورو ته ( تغیر او بدلون سره ) فرق لری ، تغیر ، تبدیل موضیع – نقل مکان از یک جای به جای دیګر – او بذلون قواری ته تغیر ورکول – رنګ بدلول – یو ملکیت دچاسره د بدلولو وغیره معنی لری خو مهمه خبره د ( تحول خبره ده ) تحول یعنې ګذار یا جهش دیوه موقفه یا یوه حالته یوه نوی او مترقی حالت او دخلکو دخوښې او ترقۍ او پرمخ تګ په خاطر استعمالیژي ، تحول د انسانانو په ژوند کی د کیفی او بنیادی لحاظه او همدارنګه د کمیت له پلوه هم یوه مترقی او پرمخ تللی حرکت ته ویل کیژي ، د جان کیري دستوری او فرمایشی او خود ساخته او خود بافته نظام جوړول په افغانستان کې فقط د بحران دمخ نیوي په خاطر د اتلافی حکومت د پیل سبب شو چې په هیڅ وجه ورته تحول نشو ویلای ، نور هیڅ ډول مترقی او پرمخ تلونکۍ سیاست نه لری او نه باید خلک ورنه ارزو ولری ځکه یو شۍ چې خام وی او هغه پخولو ته رسول مختلفی دوری او زمان ته چی باید طۍ شي ضرورت لري ، لکه یو طفل چې د موره بیدون له معینی مودی نه یعنی په ۶ یا ۷ میاتو کی پیدا شی نو باید د اکسیجن په مخصوص ماشین کی وساتل شی او هره ورځ باید دکتوران او نرسان ورته خاصه توجه ولری ، له بده مرغه چې د ملی وحشت یعنی اتلافی حکومت چې د دوو فیل دکتورانو له خوانه تشکیل شو د هره لحاظه خام وو ، دواړو ( ع او غ ) کاری او د دولتی تجربو خاوندان نه وو او د دلکارنګی هغه مشهور کتاب چی (( هو ټو وین فریند ایند فریندشیپ ایند فُلورنسي )) نه وو لوستۍ ، مخصوصا دبل عبدالله چې یو ناول یا یو تاریخی اثر ېې نه وو ویل او نه ېې دی زده ، دیوه نوی ماډل حکومت له پاره چې په افغانستان کې باید تهداب ګذاری شوۍ وۍ باید دغه لاندې پرنسیپونه او نورمونه په نظر کی نیول شویاو عملی شوي وۍ :::

۱ – دهیواد دوګړو اجتماعی ساختار او جوړښت مطالعه .

۲ – د هیواد اقتصادی جوړښت ، او دخلکو ورځني مشکلاتو ته خاصه توجه  .

۳ – د خلکو تعلیمی او تحصیلی کچه لوړول .

۴ – د مذهب او دین نفوذ او تاثیرات په خلکو او اسلامی فرایض څنګه باید ادا شي .

۵ – فقر ، مریضی ، بیکوري ،  بیکاری ، د چارواکو بیتفاوتی نسبت دغو مشکلاتو ته .

۶ – د زورواکانو ، توپک مارو او جهادی وسله والو شتون او په خلکو خپله اراده تحمیلول .

۷ – خلع سلاح عام وتام دهیواد په ګوټ ،ګوټ کي لازمی او ضروری وه .

۸ – د کادرونو عادلانه تعینات او تقرر د لیاقت – تحصیل – پاکۍ – سابقه دارۍ او تجربو په اساس ونه شول .

۹ – دډیر ضعیف او وروسته پاتي کلتور او فرهنګ شتون ته توجه ونه شوه .

۱۰ – دیموکراسی او دهغو را منځ ته کول باید دخلکو د هضم او تحمل په اندازه او خوښه عملی شوې وۍ چې و نه شوه .

۱۱- دولتی ساختار د تنظیمو – اسلامی احزابو په مصلحتی – ففټي ، ففټي ، قومی ، مذهبی ،سمتی او لسانی اصولو بنا شوو چې ډیر خطرناک وو او دی .

۱۲ – داخلي منابعو او دهغو متوازن تولید او استخراج ته نه تنها چې توجه ونه شوه بلکه دستوری او د مصلحت له رویه په زورواکانو او تفنګ سالارانو تقسیم او ورته تر ننه په غیر قانونی او غیرعلمی ډول استفاده کیژي او استخراجیژي او پیسې د شخصی داړه مارانو جیبو ته لویژي .

۱۳ – قضایی سیستم او حقوقی اداری د زورمندانو په اختیار کی ولویدی او تر ننه د اداری فساد او رشوت مخه ونه نیول شوه .

۱۴ – د شهید دکتور نجیب الله د وخت مدرن او ملی وسله وال پوځ د مجاهدینو او جهادی قوماندانانو له خوانه په غرب ، پاکستان او ایران وپلورل شوو او یوه جنایت کار او خاین چپاولګر ته جزا ور نه کړله شوه .

۱۵ – خارجی سیاست – تعینات او مقررۍ دیوه سره د پاکستان د ( آی اس آی ) په امر او فرمان تر ننه عملی او اجرا کیژي .

۱۶ – پارالمان مشروعیت نه لری او د پارلمان ۹۵٪ غړي د (پاکستان – ایران – عربو او غرب ) مزدوران او د رشوت او چور ټآکو ګان دی یوه هم وطن پرست په دغو فیصدی کی نشته .

۱۷ –  روحانیون – ملان او طالبان دیوه سره د پاکستان – ایران – عربانو او غرب مزدوران او رشوت خوران دی یو هم د وطن په قصه کې نه دی ، هر څه چې ورته د غربیانو او جاوسوسی سازمانو له خوانه ویل کیژي هغه عملی کوی ، خلک لکه پسونه ددوی دخبرو پرته بل کار نه شي کولای ، دری ملیونه ددغو خلکو له لاسه هیرویینی او چرسیان شول .

وطندارانو او دتحول طرفدارانو فقط یوه لاره شته او هغه داده چې یو ملي او سرتاسري قیام ته تیار شۍ او دغه مزدور – ناولۍ – فرمایشی د وحشت ملی حکومت را وپرځوۍ او د تحول له پاره اوس زه وینم چې ستر جنرال محمد رفیع را میدان ته شوۍ او ټول خلک ورته صادقانه مبارزه وکړۍ او پریږدۍ چې د شهید دکتور نجیب ا لله لاره تعقیب او وطن او وطنداران په سمه لاره هدایت او د نوی ژوند پیغام در ته را وړي ، وروری او ملی وحدت تامین کړی ، دشومنان وځپي او د پاکستان سره جدی موضوعات مطرح کړي او یو همه شمول فراخ بنسټه حکومت جوړ کړي . امین .