انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

«
»

اعتراض کوونکي؛ د خلکو استازي که دښمنان؟

د تيرې اونۍ له مرګونو بريدونو وروسته اوس د کابل ښار په ځینو مهمو څلور لارو کې د اعتراض کوونکو په نوم د لطيف پدرام او احمد ضيا مسعود کسانو د اعتراض په دود خیمې درولي او وايي، تر څو چې د پلازمېنې د وروستیو خونړیو حملو په مخنیوي کې د پاتې راتلو او د تېرې جمعې په ورځ پر لاريون کوونکو د ډزو په خاطر ولسمشر، د ملي امنیت سلاکار، د کابل د ګارنیزیون مشر او نور چارواکي برطرفه شوي نه وي، له اعتراضه لاس نه اخلي. که څه هم د کابل په ۵ برخو کې خیمې درول شوي خو په هره خیمه کې د ناستو کسانو شمېر تر ۵ کسانو نه اوړي.

اعتراض کوونکو، چې د احمد ضیا مسعود او لطیف پدرام په شان کسان یې مشري کوي، خپل اعتراض ته قومي بڼه ورکړې او په حکومت کې له ولسمشر نيولی يواځې د ځانګړي قوم مشرانو د استعفا غوښتنه کوي. دغو اعتراض کوونکو د دې تر څنګ چې د کابل ښار ۷ ميليونه اوسيدونکو ژوند يې له کړاو سره مخ کړی دی؛ د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونو د معلوماتو له مخې يې  خصوصي سکتور ته هم ۱۴ میلیون ډالره زیان اړولی دی. دغه راز مرستنديو ادارو هم ګواښ کړی، چې که وضعيت په همدې ډول دوام مومي، دوی به خپل مرستندويه پروګرامونه وځنډوي.

بل لور ته حکومت هم د مدني حرکتونو په نوم هغو کسانو ته چې د کابل ښار په واټونو کې يې خيمې درولې او د ښاريانو عادي ژوند يې مختل کړی خبردارۍ ورکړی، چې خپلې خيمې ټولې او لارې د ټرافيکو پر مخ پرانيزي. د حکومت له لوري معترضينو ته په ابلاغيه کې ويل شوي، چې د ولسمشر په حکم لويه څارنوالي د تېرې جمعې ورځې په لاريون کې پر معترضينو د ډزو موضوع څېړي او له معترضينو غوښتل شوي، چې د لويې څارنوالۍ پلټونکي پلاوي ته خپل استازي ور وپېژني. حکومت ويلي، معترضين دې له سړکونو خپلې خيمې ټولې کړي او که داسې ونه کړي، نو دوی به د خلکو د امنيت د ټينګښت په موخه لاس پر کار شي او له معترضينو سره به قانوني چلند وکړي.

په داسې حال کې چې د حکومت په وېنا لويه څارنوالي د تېرې جمعې ورځې په لاريون کې پر معترضينو د ډزو موضوع څېړي او له معترضينو غوښتل شوي، چې د لويې څارنوالۍ پلټونکي پلاوي ته خپل استازي ور وپېژني؛ نو بيا خېمې نور د څه لپاره درول کيږي او ولې په لوی لاس له ۷ ميليونه کابل ښاريانو سره دښمني کيږي او ورځنی ژوند يې تريخ کيږي؟

څو تنو محدودو له حکومته شړل شويو څېرو لکه احمد ضيا مسعود او لطيف پدرام او د دوی ډلو ټپلو، ولې ۷ ميليونه کابل ښاريان انحصار کړي او ژوند يې تريخ کوي؟

که د ضيامسعود او پدرام موخه د ولسمشر او اجرايه رياست استعفا وي، نو دا خو له امکان څخه ډيره ليرې خبره ده چې له ملي يووالي حکومته د نړيوالې ټولنې او اکثريت افغان ولس ملاتړ په شتون کې دې ضيا مسعود او پدرام خپلو موخو ته ورسيږي. ځکه نړيواله ټولنه په غوڅ اکثريت د اوسني حکومت ملاتړ لري او همداشان د افغانستان اکثريت ولس له احتمالي بدترو حالاتو څخه په اوسنيو بدو حالاتو خوښ دی. اکثريت ولس نه غواړي چې د ضيا مسعود او لطيف پدرام په شان منفورو څېرو ملاتړ وکړي او د حکومت په راپرځولو کې ورسره همکاري وکړي.

اصلاً د ولسمشر يا اجرايه رياست استعفا د ستونزو د حل لار نه ده او که داسې وشي نو پرته له شکه چې حالات به له بدو بدتر شي او د همدغو پلورل شويو څېرو چې د کابل ښار ۷ ميليونه نفوس يې منحصر نيولی دی؛ له امله به په هيواد کې کورنۍ جګړه پېل او ولس به يو ځل بيا د نفاق په لمبو کې وسوځي.

اصلاً د ضيا مسعود او لطيف پدرام په شان په ولس کې منفور شوې څېرې څوک ولس په خپلې استازولۍ نشي نيولی. ښه بېلګه يې له حکومتي دندې د ضيا مسعود له ګوښه کولو وروسته د نوموړي لاريون و چې ټول ديرش کسان په کې نه و راټول شوي. همدارنګه په اوسنيو درول شويو خېمو کې يې هم په شمار پنځه ـ پنځه نفره شتون نه لري. نو دا ډيره ليرې خبره ده چې په دغه ډول اعتراضونو دې پدرام او مسعود خپلو شومو موخو ته ورسيږي. دوی يواځې هماغه پېسې هضمول غواړي چې د حکومت پر ضد د همدغو اعتراضونو د ترسره کولو لپاره دوي ته د پاکستان او ايران سفارتونو لخوا ورکړل شوي دي.

لهذا څو محدودې څېرې دې د ۷ ميليونه کابل ښاريانو او په ټوله کې د ټول افغان ولس حوصله نه ازمويې. که چيري د ولس د صبر کاسه ډکه شوه نو بيا به دغه پلورل شوې څېرې د ايران او پاکستان سفارتونو کې خو څه چې آن د ځمکې لاندې به هم خلاص نه شي.

لیکنه : خوشحال آصفي