مسایل تاریخی

بدترین و بهترین برهۀ تاریخ برای افغانستان

نویسنده: هدایت الله ذاهب افغانستان جایی است که تأثیرگذاران (رهبران) تاریخ معاصر در آن با استفاده‌ی قدرت خو گرفته‌اند و همیشه قدرت را در مقابل خویش دیده‌اند. کسانی‌که باقدرت خو می‌گیرند، زمانی‌که قدرت را در مقابل خویش می‌بینند به تصامیم بحران‌زا و ویرانگر دست می‌یازند. ما شاهدیم که چگونه این خو گرفتگان به قدرت با…

بیشتر بخوانید

در بزرگداشت از بیست و یکمین سالگرد شهادت دکتر نجیب الله

در تاریخ معاصر افغانستان صرف  دو رهبر و قهرمان ملی، افتخار این فداکاری را داشته اند که به پاس دوستی بی حد و حصر ملت و به حکم وجدان پاک و انسانی، به منظور جلوگیری از خونریزی و ویرانی های بیشتر، داوطلبانه از مقام شان کنار رفتند: آن یکی برای اجتناب از خونریزی پلان شده…

بیشتر بخوانید

مارکسیسم و نقد بورژوائی

بمناسبت دوصدومین سالروز تولد کارل مارکس بخش ششم ( قسمت دوم ) دیپلوم انجینر عمر محسن زاده این قسمت را با نوشتآوردی که بازگویه ای از نقد اصلی بورژوائی است آغاز میکنم : ” برخی دانشمندان جامعه شناس بورژوائی به یک دوران ” پیش علمی ” و یک دوران ” علمی ” در تکا مل…

بیشتر بخوانید

حبیب الله خادم دین رسول الله از دهقانی تا ارگ شاهی

آن شاه ما عیار بود قهرمان از خراسان بود نبشته سید عادل سادات بخش اول جملات ساده و عامیانه او همیش با موج تحسین و شادمانی بدرقه میشد و به دلها چنگ میزد. مورخین نگاشته اند که اول ماه محرم سال130۸هجری ق مصادف به  ۱۲۶۹ ه ش  خادم دین رسول الله سرزمین کوهدامن قریه کاریز…

بیشتر بخوانید

کارل مارکس، چکیده قرن‌ها کاوش اندیشه اجتماعی

نویسنده: ناصر زرافشان برگرفته از : نشریه «دانش و مردم»، شماره تابستان ۱۳۹۷ اندیشه مارکس دریایی است ژرف و گسترده که می‌توان در هر گوشه آن به جست‌و‌جو پرداخت و این جست‌و‌جو غالباً به یافته‌ها و آموزه‌هایی اساسی می‌انجامد که فقط پاسخ به یک پرسش یا توضیح یک مسأله اجتماعی نیست. بلکه چون مارکس عمیق‌ترین ریشه‌ها را…

بیشتر بخوانید

به‌مناسبت پنجاهمین سال ورود ارتش شوروی به چکسلواکی

نویسنده: ولادیسلاو گولویچ مترجم: ک. رادین برگرفته از : بنیاد فرهنگ استراتژیک، ۲۱ اوت ۲۰۱۸ «بهار پراگ» کذایی در‌واقع تلاشی بود برای شکافتن دفاع کشورهای پیمان ورشو، برای استقرار سریع نیروهای ناتو، کسب برتری قدرت غرب به‌سمت شرق و توسعه‌طلبی بیشتر در شرق. این تلاشی بود برای تحریک شکاف ژئوپلیتیکی در اروپا به‌منظور تجدید‌نظر رادیکال…

بیشتر بخوانید

پیش‌درآمدی برای «جنگ داخلی در فرانسه ـ کمون پاریس»

نویسنده: ژان کتیه، دکتر فلسفه، سردبیر نشریه «کوز کمون» (هدف مشترک) برگرفته از : کوز کمون «جنگ داخلی در فرانسه» همانند «مانیفست حزب کمونیست» تهیه شده در «اتحادیه کمونیست‌ها»، از آثار مارکس در داخل تشکیلات کارگری به‌حساب می‌آید و دنباله نوشته‌های او درباره جنگ فرانسه با پروس در سال ۱۸۷۰ است. «جنگ داخلی در فرانسه»…

بیشتر بخوانید

د زمري اته ويشتمه د زمريانو د اتلولۍ ورځ

له ننه پوره ۹۹ کاله وړاندې یعنې د ۱۲۹۸ هجري لمريز کال د زمري په اتمه ويشتمه نېټه د افغانستان په تاريخ کې يوه زرينه کارنامه ثبت شوه. په دغه وياړلې ورځ د افغانستان غيور ولس د غازي شاه امان الله خان په رهبرۍ راټول او د افغان ملت لپاره يې د خپلواکۍ په نوم…

بیشتر بخوانید

بمناسبت دو صدومین سالروز تولد کارل مارکس

دیپلوم انجینر عمر محسن زاده بخش ششم ( قسمت اول ) مارکسیسم و نقد بورژوائی پیش از آنکه سر سخن بگشایم قابل یاد آوری میدانم که نقد و نقد پذیری در بینش مارکس به ویژه بنا بر دو اصل امر بسیار بدیهی و مسلم است : یکی اینکه ایده ها نیرو های محرکه تاریخ نیستند…

بیشتر بخوانید

اندیشه های مارکس درافغانستان

بمناسبت دوصدومین سالروز تولد کارل مارکس (بخش پنجم) دیپلوم انجینرعمرمحسن زاده مونت استوارت الفنستون گرانت داف، شخصیت برازنده حکومت بریتانیا در امور مستعمرات انکشور و فرمانروای مدراس هند بریتانوی درسده نزدهم ترسایی باری در آغازسال ۱۸۷۹ ترسایی بدیدن کارل مارکس شتافت. این شخصیت برجسته سیاسی که سالها عضو پارلمان بود و به پژوهشهای علمی و…

بیشتر بخوانید

مارکس : پراتیک انقلابی

بمناسبت دوصدومین سالروز تولد کارل مارکس نویسنده : عمر محسن زاده بخش چهارم در آموزش مارکس ” پراتیک ” مقوله اساسی برای تیوری و به ویژه تیوری شناخت است .درک وحدت تیوری و عمل بمثابه اصل عمده جهانبینی انقلابی برای مارکس دارای ارزش بنیادی بود . از آنجائیکه پراتیک مبدا , ملاک و هدف شناخت…

بیشتر بخوانید

بدوام نوشته ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲

برای اگاهی نسل جوان تغیر رژیم شاهی به جمهوری موقعیت جیو پولتیک افغانستان طی سالهای متمادی باعث شده است تا این سر زمین گاهی بحیث معبر جهانگشایان بسوی هند وباری هم بحیث حایل بازدارنده اصطکاک قدرت ها وزمانی بحیث تخته خیز قدرتها علیه بکدیگد مور د استفاده قرار گیرد. در قرن نزده افغانستان میدان رقابت…

بیشتر بخوانید

پیش‌در‌آمدی برای «١٨ برومر لوئی بناپارت» (١٨۵١)

نویسنده: ژان ـ نوما دوکانژ‬ ‬(Jean-Numa Ducange) برگرفته از : انتشارات اومانیته ٢٠١٨‬ واپسین تأیید، طنزآلود (و غم‌انگیز) به‌خاطر وزن یک سنت ماندگار، به نظر می‌آ‬ید که برخی از آسیب‌شناسی‌های زندگی سیاسی فرانسه که بیش از ۱۵۰ سال پیش توسط مارکس تشخیص داده شده است، هنوز آینده خوبی در پیشِ رو داشته باشند. این مطلب…

بیشتر بخوانید

پیش‌در‌آمدی برای «مبارزات طبقاتی در فرانسه»

نویسنده: آنتونی بورلو ‬‬(Antony Burlaud) برگرفته از : انتشارات اومانیته ٢٠١٨ در اوائل سال ١٨۵٠، مارکس مقاله‌هایی درباره فرانسه می‌نویسد که سال‌ها بعد دوست و هم‌رزمش انگلس، آنها را‬ زیر عنوان «مبارزات طبقاتی در فرانسه» به چاپ می‌رساند. مارکس یک جمع‌بندی از این فصل سرنوشت‌ساز تاریخ فرانسه ارائه می‌دهد: جمع‌بندی‌ای که با انقلاب فوریه ١٨٤٨…

بیشتر بخوانید

«توافق قرن» علیه آرمان فلسطین

نویسنده: عبدالباری اطوان برگرفته از : وب‌سایت تاریخچه فلسطین پیش از «توافق قرن»، متحدان عرب ترامپ، تلاش می‌کنند فلسطینیان را مجبور به تسلیم کنند.‬ ‬ انتقال سفارت ایالات متحده به اورشلیم اشغالی، که در هفتادمین سالگرد اشغال فلسطین اراده اسرائیل را برای تبدیل اورشلیم به پایتخت ابدی‌اش نشان می‌داد، نخستین گام دولت ترامپ ‌از برنامه…

بیشتر بخوانید