هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

مسايل اجتماعي

حکومت سرپرست افغانستان و شیوهٔ رفتار جهان

نور محمد غفوری مقدمه: در برج اگست سال ۲۰۲۱ برای بار دوم حکومت افغانستان در دست تحریک طالبان افتاد و حکومت جمهوری اسلامی «تحت الحمایهٔ ملل متحد» که بیست سال متواتر برای پایداری و تحمیل آن بر خلق میهن تلاش های مزید و کم سابقهٔ جهانیان صورت گرفته بود، با تمام دست آوردها و ادعاهایش…

بیشتر بخوانید

دموردورځی په ویاړ

نصیراحمد- مومند پرته له شکه چه موراوپلاردانسانی ټولنو په ژوندانه کې هغه مهم شخصيتونه دي کوم چې شتون يې په هره ټولنه ،هيواداوهره کلتوردژوندپه ډګرکې ډيرمهم اوبا ارزښت دی، دعزت اواحترام په نظرکتل کیږی. کورنی چی دټولنی اوملتونودجوړښت لمړنی بنیادی واحد دی،موراوپلارددی واحد معماران اوبڼست ایښودونکی او شاه تیران ګڼل ګیږی او تاکونکی رول لوبوی.…

بیشتر بخوانید

آزادی بیان و چیستی انسان

پدیداری خود شناسی در انسان و بیان آن٬ هستی جامعه سیاسی به هدف نظام مردمی می گردد. که عدم خودشناسی و سرگوب بیان٬ عبارت از دیکتاتوری است…! شرح آزادی:‌ آزادی وسیله به سعادت استکه: در حالت جهل٬ چیزی برای بیان نباشد تا سازنده توسعه جامعه گردد٬ جنگ و ستیز و برتری جوی٬ جایگزین سیر آزادی…

بیشتر بخوانید

اهمیت خانواده ورسالت

ومسوولیت های والدین نصیراحمد- مومند خدایه! څه شوهغه ښکلی ښکلی خلق —- په ظاهراوباطن،سپین، سپیڅلی خلق هیڅ خندامی له دی خلکوسره نه شی —- ژړوی می هغه تللی تللی خلق روزګار ملک ما آنقدر ویران نبود    ***صحبت وغوغا از نامردی مردان نبود هیچ  کسی بهتر از دو ستان  نبود   ***دوستان را نا رفیقی ننګ بود رنګ دوستی…

بیشتر بخوانید

همدیگری پذیری در افغانستان چون:‌ امانتداری جیگر گوسفند توسط گربه

در این نوشته٬ حتی المقدر به چند نمونه از٬ افراط و تفریط در جامعه سیاسی افغانستان متمرگز می شویم – که افکار سازنده را٬ به هدف همدیگری پذیری درون سازی نمی کند…! افراط و تفریط: افراط و تفریط در برابر توازن فکری می باشد٬ زیرا انسان حیوان سیاسی بوده و سازنده دولت مردمی نبوغ و…

بیشتر بخوانید

 فیصله، قاضی و قاضی القضات؛ چگونه باید باشد؟!

محمد عالم افتخار     بازخوردِ رساله ” بغات عربده کش و «شریعت» سرِ گردنه” به سلسله بازخورد ها بر رساله «بغات عربده کش و “شریعت” سرِگردنه» حدود چهل روز قبل؛ یک تن از قاضیان خبیر و مجرب اهل پروان بزرگ؛ با این جانب تماس گرفته فرمودند: ـ نوشته های شما را در مورد مناقشه طولانی بر…

بیشتر بخوانید

عامو ملي موخو ته د رسیدو له پاره

نور محمد غفوری ستره ملی اجماع ضروري ده! انسان یوازې بیولوژیکی موجود نه دی، بلکې یو ټولنیز موجود هم دی چې مختلف رواني حالات یې د پیښو په وړاندې د عکس العمل او په طبیعت او ټولنه کې د فعالیتونو په ډول اغیزه لري. د همدې بیولوژیکی، اجتماعی او روانی خصوصیاتو له په نظر کې…

بیشتر بخوانید

این همه ابتذال و روزمره‌گی 

با آن‌همه ادعاهای بزرگ روشن‌گری! با به وجود آمدن شبکه ها و رسانه های اجتماعی دست کم نقش و موثریت آژانش های بزرگ خبررسانی که در گذشته انحصار کامل خبر سازی و خبررسانی را در جهان در اختیار داشتند، به شکل بی سابقه کاهش یافته است. در گذشته‌یی نه چندان دور این آژانس های بزرگ…

بیشتر بخوانید

هشتم مارچ و مبارزه عادلانه در این ره

هشتم مارچ فرصت خوبی برای تأمل در مورد حقوق زنان و کسانی است که برای دفاع از این حقوق مبارزه کردند و همچنان مبارزه میکنند، و نیز زمان خوبی برای پرداختن به نا برابریهایی اجتماعی، جنسیتی و اقتصادی است که به زنان سراسر جهان لطمه وارد نموده است. زیرا در جهان نا برابری های پرداخت…

بیشتر بخوانید

بمناسبت روز جهانی زبان مادری

نوشته از بصیر دهزاد امروز ۲۱ فبروری روز تجلیل از روز جهانی زبان مادری است و بزرگداشت از اعلامیه جهانی حقوق بشر مصوب 1948 سازمان ملل متحد است. ۲۱ فوریه از طرف یونسکو به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شدهاست. نامگذاری این روز در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ م. به منظور کمک…

بیشتر بخوانید

حقوق سیاسی  در حکومت همه شمول چیست؟

حقوق سیاسی یا حقوق عمومی: مجموعه قواعد و مقررات که رابطه فرد را با دولت و دولت را با فرد تامین می کند……! شرح مبانی حقوق سیاسی: قواعد و مقررات که رابطه فرد و دولت است. از أصولی چون دین٬ عرف و دکترین و معاهدات بین دولی … در أفغانستان در قانون اساسی ساختار ساز…

بیشتر بخوانید

پول هفته وار به کجا خواهد انجامید؟

هیچ گربه ای٬ موش به رضا خدا نمی گیرد…….! شرح تحلیل: حضور نظامی آمریکا در یک کشور متعهد٬ به شرط دموکراسی در آن کشور نیست – بلکه حفظ امنیت مراکز نظامی و تولید اقتدار تک قطبی برای شان مهم است. پس باز گشت آمریکا در بگرام در حیطه توافق با طالبان ممکن می تواند باشد.…

بیشتر بخوانید

نکته نظر های پیرامون تدویر کنفرانس ۱۸ و ۱۹ فبروری دوحه در مورد افغانستان

بصیر دهزاد قرار است کنفرانس به ابتکار سازمان ملل متحد و پیشنهاد مستقیم انتونیو گوترش سرمنشی آن سازمان پیرامون اوضاع افغانستان بتاریخ ۱۸ و ۱۹ فبروری ماه جاری در شهر دوحه تدویر یابد. از نظر نویسنده در حالیکه هر اقدام برای پایان درد ها و آلام مردم افغانستان را به نظر نیک و با روزنه…

بیشتر بخوانید

سخن را چو گفتی دلیلش را بیار

طی این هفته اعلان مجمع فدرالی خواهان زیاد رسانه ای شد . تحلیلگران جانبدار این مجمع علت طرح فدرالی سازی افغانستان را پیوند به تاریخ کشور زده همه عوامل نا به سامانی های تاریخی را به ساختار اداری متمرکز ربط میدهند . درین تحلیل ها دو صبغه اشتباهی برجستگی دارد : ۱– عدم درک دقیق…

بیشتر بخوانید

 غُدهِ چرکین بسته در بنداژ سفید 

محمد عالم افتخار              حکایت “قاضی حاکم دریا ها” فشرده یک بازخورد ارجناک که این هفته به طریق ایمیل واصل شد: «استاد محترم  سلام و درود به شما. بسیار شاد و خوشبخت استم که صحت و انرژی دارید و به زیبایی قلم میزنید. نوشته … تان در مورد قضایای آپارتمان 25 بلاک 157 کابل را خواندم…

بیشتر بخوانید