بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

«
»

مکثی بر قرارداد صلح وستفالیا (۱۶۴۸) و ایجاد ازرش های روابط بین المللی مدرن 

نوشته از بصیر دهزاد   انگیزه این مقاله اوضاع اکنونی بین المللی و خطرات جدی بعد از جنگ دوم جهانی میباشد که نقض صریح محتوای منشور سازمان ملل متحد و ارزش های حقوق بشری مسجل در کنوانسیون سال ۱۹۴۸ حقوق بشر و محتوای قوانین چهارگانه کنوانسیون های ژنیو در مورد قوانین جنگ و برخورد با جرایم شدید ضد بشریت میباشد که در اوضاع کنونی متشنج جهان ، حاکمیت ملی ، تمامیت ارضی دولت ها و نظام های که قانونی و دارای مشروعیت ملی و بین المللی اند، نیز در معرض تعرض قرار گرفته،  تشوش بر انگیر اند. این حالت را میتوان گردش دوبار مفاهیم « دولت-ملت» به احیای «دولت – امپراطوری» قبل از قرارداد صلح وستفالیا ارزیابی نمود.  اوضاع بحرانی کنونی بین المللی و زور و قدرت طلبی قدرت های بزرگ اکنون همه ارزش های حقوق بین المللی و بشری را در جهان ما و اکثریت سرزمین های که دارای دولت ها و نظام های قانونی اند، در معرض تهدید و خطر نابودی قرار داده ، این حالت خود بیان یک برگشت به دوره های امپراطوریهای قدیم اند که فقط به جنگ و تسلط بر سرزمین های دیگر می اندیشیدند و با وحشت مردم را قتل عام میکردند. قرار داد صلح وستفالیا سالهای ۱۶۴۸ برای اولین بار حل مسالمت آمیز منازعات با وسائل صلح آمیر و احترام به حاکمیت ملی سرزمین ها را مورد بحث و توافقات قرار داد. به…

بیشتر بخوانید

 ترامپ، ابزارست نه الگو

ترامپ از ایران چه می‌خواهد؟ تحلیل فلسفیِ پلیسی‌شدن جهان در عصر رهبری‌های قلدَر و فروپاشی مهارت‌های اخلاقی قدرت بخشِ دوم و پایانی. ترامپ ابزارست، نه الگو، مگر الگوی ستیز با انسانیت این بخش اکنون همراه با بخش‌های قبلی می‌تواند در قالب یک گفت‌ومان فلسفی سه‌زبانه برای انتشار آماده شود. اگر مایل باشید، گام بعد می‌تواند ادغام…

بیشتر بخوانید

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور رهبران زورگو نظام سرمایه‌داری جهانی در مرحله‌ پسین خود با مجموعه‌ای از بحران‌های هم زمان اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست‌محیطی مواجه است. این بحران‌ها نه پدیده‌هایی تصادفی یا صرف ناشی از سوء مدیریت؛ بلکه پیامدهای درونی منطق تمرکز سرمایه، تمرکز قدرت اقتصادی و پیوند…

بیشتر بخوانید

             یک «چیستان» و چند قطره اشکی بر قبرستان!!!

 محمد عالم افتخار بیش از شش دهه زندگی آگاهانه پر فراز و نشیب و پر تجربه و پرخاطره.  با هر شرایطی که بوده 6 پسر و دختر و 20 نواسه و دو کواسه را از خودم دیده و با ایشان کمابیش محشور و مأنوس بوده ام و شاید با بیش از صدها کودک مماثل شان…

بیشتر بخوانید

داووس مجمعِ نیرنگ‌بازها

شباهنگ راد سالانه چند صد تن در داووس گرد هم می‌آیند تا نسخه‌ای تازه برای جهانِ انسانی تجویز کنند. هیئت‌های سیاسی و اقتصادی کشورها، در کنار شعارهای پرطمطراقِ «تعهد به بهبود اوضاع اقتصادی جهان» و متعاقباً کاهش تنش‌های سیاسی و پایان جنگ‌ها، بر فضای این نشست سایه می‌اندازند؛ اما آنچه در ظاهر نمایش داده می‌شود،…

بیشتر بخوانید

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در افغانستان

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا آغاز می‌شود؟) به تاریخ ۱۹ جنوری سال روان ۲۰۲۶م در انترنت و صفحهٔ فیسبوکی خویش به نشر رساندم که علاقمندان زیاد آن را خوانده، پسندیده و هم نقد کرده اند.   در این مقاله می خواهم در مورد بعضی نکات مهم…

بیشتر بخوانید

بردگان خرسند از بردگی خود

از داووس تا پایان – چه جهانی در انتظار ماست؟ پلاتون [افلاطون] بسدین (Platon BESEDIN)، تحلیلگر سیاسی، نویسندۀ کتاب‌های داستانی و روزنامه‌نگاری ا. م. شیری- رژیم‌های حاکم در جوامع غربی برای مدیریت بردگان، معمولاً از رنگ پوست، ملیت، مذهب، گرایش جنسی استفاده می‌کنند. حامیان فوق‌العاده احمق و حرفه‌ای‌ها را به خدمت می‌گیرند که حاضرند به…

بیشتر بخوانید

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را پیدا شو او د څه لپاره په کارېږي؟

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو، محدودو او منطقي پړاوونو یو سیستم دی. په بل عبارت، الگوریتم هغه فکري چوکاټ دی چې یو کار یا مسئله له پیل څخه تر پایه پورې په روښانه، پرله‌پسې او تکرارېدونکو ګامونو حل کوي. دا مفهوم یوازې په کمپیوټر ساینس پورې محدود نه دی،…

بیشتر بخوانید

تنگنای ژئوپلیتیک

دیمیتری اِوستافی‌یف (Dmitry Evstafiev)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی ا. م. شیری– در هر جنگی، اعم از جنگ سیاسی، تبلیغاتی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و غیره، طرفی محکوم به شکست قطعی است که در جنگ روانی شکست بخورد. به همین دلیل، کل دنیای غرب تمام رسانه‌های خود و صهیونیزم  را در جهت مغزشویی، ایجاد رعب…

بیشتر بخوانید

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د ۶۱ مې کالیزې په ویاړ د هیلې، یووالي او د خویندو د یووالي او همبستګۍ مبارکي درته وایم! د افغانستان د خلکو د ډیموکراټیک ګوند په دې باور دی چې د هرې ټولنې، رښتیني پرمختګ، سیاسي ثبات او اقتصادي خپلواکي هغه وخت امکان لري، چې…

بیشتر بخوانید

داووس دو هزار و بیست و شش از نگاه رسانه‌ها

داووس ۲۰۲۶: روح گفتگو یا روز قیامت برای دنیای قدیم؟ گردآورنده: ا. م. شیری کامرسانت: «داووس ۲۰۲۶ به نشست اضطراری نخبگان جهانی تبدیل شده است». مجمع جهانی اقتصاد که در داووس آغاز شد، توجه رسانه‌های اروپایی، آمریکایی و آسیایی را به شدت به خود جلب کرده است. ناظران تأکید می‌کنند که علیرغم اظهارات پرطمطراق سیاستمداران،…

بیشتر بخوانید

«سرگذشت من»

نویسنده: سید شمس؜ الدین مجروح مهتمم: سید فضل؜ اکبر چاپ اول: ۱۳۹۱ درباره بازپخش خاطرات زنده یاد سید شمس ؜الدین مجروح با عنوان «سرگذشت من» سید شمس ؜الدین مجروح از جملۀ بزرگان نامدار، با دانش و با تقوای وطن است که سالیانی زیادی در مقام؜ ها و پست های بلند دولتی ایفای وظیفه نموده و…

بیشتر بخوانید

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار حرص تجاوزگران چه افزون است  حـدیث هیتلـر وچنگیز و نقل قارون است  تمدنی که درآن ظلم غاصب و خون است  هنر متاع تجـارت بـه مـرگ مجنون است  چـونـان غـارت و آدمکـشی شـده مـعـمول  به روز دزدی ودرقعر شب شبیخون است  ز چــشـــــم پـارۀ دزدان مـســـت دریـایـی  حیا گریخته و خون و شراره میگون است  نفیر مـوشک و تحـریـم  و سکه پیچانسـت  فشار تعـرفـه بد تر ز جنگ طاعـون است  بـه دورۀ که قـوی می‏خـورد ضعـیـفـان را  ضعیف گـرچـه طلبکار بُـوَد، مدیون است …

بیشتر بخوانید

چه ارزان فروختند!

امین الله مفکر امینی                        2026-22-01! چه ارزان فروختند مردمِ دانـــــای  میهن ما را اهل جهـــل  چوزاغان برنــوا بگشتند، سلطه ی دشمنانرا نمودند سهـل  اهلِ علــــم و خرد بستند بفتنــه ی کفربه پوشِ مذهب ودین مـادر، وطـن برباد وخلقش بنمودند ناشاد بــا چو ن وچنیـن بنگرید چون جفــا نــــدارد هیچ کفری بحقــی  زاد ه گاهـش این مٌسلمان نماها بخوردند…

بیشتر بخوانید

پاسخ به سیاه‌مشق آقای انجنیر کمال بهادری (نامی بی‌هویت که وجود فیزیکی ندارد)

درباره‌ی مسئولیت جمعی، نقد سیاسی و ضرورت عبور از فردمحورینوشته‌ی آقای کمال بهادری، نه پاسخی مستند به متن (بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان)، بلکه مجموعه‌ای از اتهام‌زنی‌ها، داوری‌های کلی، روایت‌های یک‌جانبه و پرسش‌های هیجانی است؛ نوشته‌ای که بیش از آنکه روشنگر باشد، بازتاب‌دهنده‌ی بحران روش، ضعف تحلیل و غلبه‌ی سیاست فردمحور در بخشی از گفتمان…

بیشتر بخوانید